leygardagur 4. desember 1999síða 17

Nr. 232 — 4. desember 1999 17 Ektað Girl Power 10 ára gamla Ragnhild Dam úr Havn er ein seig genta. Hon er sjálv onnur lættasta barn, ið er komið í verðina í Føroyum. Onkursvegna hevur hon gjørt læknavísundini til skammar Dánjal Højgaard Hon er eitt undurbarn. Tá hon kom í verðina á eini fød:stovu á landssjúkrahúsinum var hon so lítil. at lívsvónirnar vóru smáar Tíggju ár seinni er so hon sprell livandi. Hon kann reypa sær av at hon er tridstørst av gentunum í 4b í kommunuskúlanum í Havn. Og heilsuna hevur hon góða. Vigaði 700 gramm Ragnhild Dam varð borin í heim tann 25. juní 1989. Í 25. burðar viku - fimtan vikur ov tíðliga Hon vigaði bert 700 gram. -Hon vigaði á leið tað sama sum ein margarinpakki og ein ásettur smørpakki. Hon var so lítil, at legði eg lítlafingur á lærið, so sást tað ikki longu, minnist Bergur Dam, pápi Ragnhild. -Vit høvdu fingið at vita, at tað vaá stórur møguleiki fyri, at børn undir túsund gramm ikki kláraðu tað. Tað var ikki so vanligt við so smáum børnum tå, og hon var so nógv tað minsta, siga foreldrini bæði Bergur og Durita. Ragnhild var doypt beint eftir at hon kom í verðina. Hon var uppkallað eftir ommuni á Tvør- oyri. -Fyrstu tíðina hugsaðu vit sum so, at skuldu vit missa hana, so vildu vit vera hjá henni so nógv sum tilbar, minnast foreldrini. Røkt og umsorgan Men tann elalítli skapningurin treivst í hesi verð. Við góðari sjukrarøkt og tættari umsorgan fór hon skjótt at mennast. Og tríggjar mánaðir eftir fødingardagin slapp Durita heim við lítlu Ragnhild í fanginum. Síðani hevur tað bara gingið uppeftir. Longu sum 2 ára gomul hevði hon tikið javnaldrarnar aftur bæði í vekt og stødd. Í dag er hon sum smágentur flest. Elskar Spice Girls, ýðkar filmleik, spælir klarinett. Hon tuskar runt og stórtrívist. -Hon er sum børn flest. Sjúkradagarnir hava verið ógvuliga fáir, sigur Durita. -Ja, hon syftir Ola sum ein vott, sigur Bergur. og avdúkar síðani spakmæltur, at hann Ragnhild Dam er í dag størri enn nógvir av javaldrunum í 4 b i kommunuskúlanum í Havn hevur hoyrt, at Ragnhild skal vera ein nokkso dugnaligur fimleikari. Foreldrini eru stolt av teirra lítlu Spice Girl. Eingin ivi um tað. Ongar sersømdir Heima i Vardagøtu hevur Ragn- hild ongantíð verið stappað við vitaminum og heilsukosti. Gam- aní hevur turt tvøst onkuntíð verið í matpakkanum. Men tað hevur tað eisini verið hjá hinum systkjunum. Durita og Bergur hava ikki havt serligan ekka um teirra yngsta barn. Og hon hevur fingið somu viðferð sum hini børnini, siga tey. Durita og Bergur geva góðari sjúkrargkt á landssjúkrahúsinum lutvísan heiður av, at Ragnhild kom so væl undan. Eisini hevði tað alstóran týdning. at familjan alla tíðina kundi hava tætt sam- band við gentuna, og at hon slapp undan lúgvandi sjúkraviðgerð, halda tey. -Tað bilti ikki Ragnhild annað enn at hon var so litil. Hon var ikki bakad lidug, sum beiggin plagar at siga. Eg var frisk og hon var frisk, sigur Durita. Sjålv hevur Ragnhild kanska ta bestu forklåringina uppå undurverkið. -Hevdi eg ikki verið so sterk, so hevði tað ikki gingið, sigur Ragnhild, sum pástendur, at hon ræðist ongan. Hvorki tannlækna ella nakran annan. -Bara eiturkoppar, skundar hon sær so at leggja afturat. Eitt sjáldsamt undantak Framkomna læknavísindin hevur gjørt tað møguligt at bjarga ov tíðliga føddum í alsamt yngri aldri. Fyri bert tíggju árum síðani varð mett, at børn, ið vigaðu undir túsund gramm, fóru neyvan at yvirliva. Síðani tá hava læknar uttanlands bjarga børnum heilt niður ímóti 500 grammum. Men vandi er altíð fyri, at tey sum vera alt ov tíðiliga fødd fáa mein av hesum. Tí hevur tað eisini verið ein etiskur spurningur hvussu langt farast skal. Ragnhild er eitt sjáldsamt undantak, heldur Odmar Færð, barnalækni, sum var um gentuna í síni tíð. -Ragnhild er ein sunn og røsk genta. Tað var ein sólstrálusgga, sigur læknin. Hann vísir á, at Ragnhild samstundis var ein stór og lærurík avbjóðing fyri sjúkra- hús og starvsfólk. -Tað var mirakuløst at tað skuldi ganga so væl. Tað gjørdi okkum bjarkygdari, tá tað ræður um at taka ímóti ov tíðiliga føddum. Ragnhild er tó ikki longur einsamøll um sítt met. 6. oktober í år var ein drongur føddur á landssjúkrahúsinum, sum eisini vigaði 700 gramm. Drongurin varð fluttur til við- gerðar á sjúkrahúsi í Aberdeen, og sum skilst gongst framá hjá honum. Durita hevdi bert gingið í 25. vikur, tå ið hon fekk Ragnhild, sum vigaði 700 gram, tá hon var fedd.