hósdagur 9. desember 1999síða 16

tíðindablaðið Viðmerking: Nr. 235 - 9. desember 1999 æ a DAGFINN OLSEN Í g nførdu næm Ingd i Im á | I oði « aleikit Sam | n Anna Soft g SO indur Nyggjasta fløgan å før- oysku tónleikatindunum, er frå spennandi rock- gospel bólkinum Í AM Bólkurin I AM hevur í | meir enn 3 ár bergtikið áhoyrarar kring alt landið M.a. hava teir luttikið á flein Gospel Festivalum. Prix Føroyum, Olavsøku konsert, live i UF og Rock i Foroyum II vid vakra ingir før- verður nymotans XK VIÐ gult CIK Mikkjal H 5 la 5 sagt CASI eisini nkrum vøkrum g Im Sangi, har sang- Birgir Í. Sigurðsson tær víst sínar sangdygdir | Flogan er tíkin upp í Studio Pegasus í Klaksvík við In-G við knøttarnar | Ljóðgóðskan er fyrsta- Samson Troðni Mynd: Jens Kristian Vang Jacobsen hava skrivað. sett saman og lagt til rætt is 1 Talan er um leik og tón- leik Eisini var krubbuspæl framført Spennandi frá I AM | Leingi hevur hon verid å veg, men | nu er hon her. Talan er um leingi | væntadu fløguna hjå I AM, har dugnaskapur og ljóðgóðska renna | saman í hægri eind Oli Poul sen hevur havt meiri enn ein fingur við í spælinum Hann hevur ráðgivið og hann hevur ljóðblandað fløguna i Lundgaard Studios i Danmark Fløguhusin er ikki sum aðrir fløguhusar. Húsin er gjørdur ur pappi og hevur eitt nýskapandi og tíðar- hóskandi snið. ið hóskar væl til tónleikin, - væl úr hondum greiddur av Høgna Fløgan hjå I AM, er kanska ein av bestu fløg i føroyska markn ár. Fleiri sangir nar m.a órvað at røkka høgt á nleikatindunum os ast kann, at hetta årtusund verður endað við einum ordans braki frá klaksvík- sbólkinum Í AM. 3'arin stendur fyri út- breidsluni. Fløgan fæst til keyps um alt landið og er ein sjålvsøgd jólagáva. LAM hava heimasíðuna WWW.Iam.fo. Sannleikin kann vera litaður Góði Arnbjørn Ja, eg skal beinanvegin við ganga. at eg havi ivaleyst ikki innletkan um Kuba í teimum greinum, higartil eru prentaðar eftir ferð mina har yvirt í Til tess vett eg ON io um landið. Og endaligi sann leikin man vera eitt sindur torgreiddur, hugsi eg. Men tað eg havi skrivað, er satt Tað stendur nmmarfast! Og meira er eftir. Formaðurin í Felagnum Føroya-Kuba, góði vinur mín Arnbjørn, ger í Sostalinum mikudagin viðmerkingar til okkurt, eg havi ført fram eftir ferð á Kuba. Og hann er, ikki 6 væntad, púra ósamdur við mær í ymsum, eg greiddi frå. Eg heyði satt at siga væntað tað soleiðis, so mik ið væl haldi eg, vit kennast báðir. Men eg má kortini viOganga, at eg eri í iva, hvort eg skal lippast ella smílast at tær og tíni turka trúgv upp á "Kollvelting ma". Eg má tó siga, at eg heyði væntad, at tú fort at koma við eftirfarandi við- merk-ingum, ti eg tvist ikki í, at tú veitst betur um stød- una, enn tú letst í hasi við- merk-ingini. Fyrst finst tú at, at flestu tíðindafólk, sum Kuba, falla í eina hvørja veit, tú ikki greinar neyst hi vit VITJA Kuba um, sum avisur ovgaåan 19 Spurn-i føroyskur folkatingsmadur var, tå tal an var um Sudurafrika a partheidtid-ini. Eg veit væl, at tær yvirhøvur ikki dámar samanberingina Men logið kortini, at bara tit báðir, hvor sín veg, skulu vita, meðan at kalla allur heimurin mistekur seg Tad undrar meg størliga, at tú ikki veitst betri um peningavidurskiftini å Kuba, enn tú letst, tå tú gert viðmerkingar til inntøkuna hjá fiskimanninum. Tú vill- leiðir beinleiðis fólk. tá tú sigur ein peso hava sama virði, sum ein dollari Tað er soleiðis, at á Kuba verða trý peningavirði brúkt. Peso, peso converti- bles og US dollari. Pesoin er so lítið verdur, at tað fara umleið 20 til ein dollara (Flestu ferdabøkurnar siga 22) Myndugleikarnir = hava fyri stuttum - ikki beint eftir kollveltingina - gjørt ein nýggjan penga, sum teir nevna peso convertibles, og sum av lokalu myndugleik- unum hevur fingid åsett sama virði sum US dollarin. Peso og peso convertibles seðlarnir eru ymiskir á liti. Men fólk fáa sína løn út- goldna í vanligum peso, og tí eru 350 pesos, sum fisk fær. verdir umleið 120. lanskar krónur Kuba er einasta land, eg ið, har eingin áhug! yvirhøvur var fyri egnm Teit bara hava dollarar, tí teirra egni peso einki virði hevði. Eg vekslaði ongantíð dollara VI pengum vildu um, ti eingin skoytti um teirra egnu pengar Síðan fert tú undir at við gera handilsstongsulin, USA hevur í gildi móti Kuba. Og spyr samstund-is, hv kki havi spurt. hv í ur eru J havi eg spurt ið, vanligi borg at tað er ar ólíkind-um gi Og tað man vera nærri sannleikanum. enn tær almennu frágreið ingarnar um, at amerikanski handilsstongsulin = einsa- mallur hevur alla skuldina. T40 er ov bílig undanførsla, tí Kuba hevur haft góðar møguleikar at vinna sær handilssamband aðrastaðni. um politiskur vilji var til tess. Tú vísir jú sjálvur á, at tað er bara eitt land í øllum heiminum, umframt USA, sum stuðlar stongslinum. Og ikki er stongsulin strangari enn so kortini, at til ber at keypa amerikansk- ar vørur á Kuba. Bæði Coca Cola og Nike ítróttarklæði, fyri bara at nevna tvey dómi. Fyri US dollarar væl at merkja. Víst stendur á pakninginum, at soda-vatn- ið er tappað, og klæðini seymað í Mexico. Men móðurfyri-tókurnar eru úr USA. Nógv ameri-kansk ferðafólk vitja Kuba. Og júst nú um vikuskiftið varð stovnað nýggj flogruta beinleiðis millum USA tog Kuba. Rætt er tad,at amerikan- arar ivaleyst vóru rættiliga lorkasligir, tå teir tveittu Kuba i føvningin å Sovjet- samveldinum, heldur enn at taka teir til sin og hjålpa evur, er, teimum fíggjarliga eftir kollveltingina. Men har kundu kubanar sjálvir havt gjørt okkurt seinni, um vil] in var. Tí teim-um stendur púra frítt at handla við lond sum til dømis Kanada og Spania fyri bara at nevna tvey. Politiska skipanin, sum tú hálovar, er bert gykl. Kuba er einaveldi, og verður stýrt av Fidel Castro sum einhver annar privatur pylsuvognur. Og tað veitst tú eisini, Arn- bjørn. Alt hatta við vali og politikkarum, sum kunnu sendast heim, er tað bera mjørkatos. Tað er ikki neyð ugt at vera nógvar dagar í landinum fyri at sanna tað. So kemur tú við vanligu ramsuni av dómum, sum skulu prógva, hvussu væl stendur til á Kuba. Lat okk- um taka tey í somu rød, tú setir tey upp: Oll skúlagongd er ókeyp- is frá fyrsta flokki til uni versitetið Tað er rætt, men her eru skeinur í lakkinum. Síðan 1995 hava Mexico og Viet- nam latið kuban-um stíla- hefti og blýantar. Bøkur eru mangulvøra á Kuba. Og 6- keypis = morgunmaturin, næming-arnir fyrr fingu, er burtur. Hann noyðast næm ingarnir nú sjålvir at gjalda Ungu kubanararnir, eg tos aði vid, halda ikki, at okeyp is útbúgving er nakað verd. tå ein ikki sleppur at brúka hana til nakað. Og arbeiðs loysið er stórt, hóast al mennu tølini nakað annað Øll læknahjålp og sjúkr- ahúshjálp er ókeypis. - Tað er rætt. Men trupulleikin er bara tann, at hospitalsútgerð er so stór mangulvøra, at fólk doyggja á sjúkrahúsu- num av beinleiðis heilivágs- troti. - Kuba hevur heims- met í útbúgving av læknum. Talið er umleið ein til hvørji 200 fólk, sum er umleið helvtin av tí, eitt nú Dan- mark hevur. Tað er rætt. Men umstød- urnar hjá læknum og sjúkr asystrum á Kuba eru bein leiðis eyðmýkjandi. Lønir- nar eru so lágar, at læknarnir vinna meira við at koyra taxa við ferðafólki um kvoldið og nåttina, enn teir fáa í løn á sjúkrahúsunum Og nógvar sjúkrasystrar bjóða seg sjálvar fram til fremmandar ferðamenn á hotellunum í Havana. Av naknari neyð, sambært teimum sjálvum. Húsaleigan er í mesta lagi 10% av inntøkuni. - Tað er rætt, at hon er lág. Eg skal ikki nevna nakad tal. Men hinvegin eru umstødurnar, fólk búgva undir, heldur einki at reypa av. Í Havana verður sagt, at umleið 300 hús detta niður árliga. Bara siga soleiðis av sær sjálvum. Og myndugleikarnair gera at kalla einki fyri at hjálpa upp á stødu-na, tí eingir pengar eru til tess. Skattur er lítil ella eingin Eftir, at lónin er útgoldin. åti tú at lagt aftrat. Men myndugleikarnir fara við umleið 70% av tí, eitt skip fiskar fyri. Síðan fær reið aríðið, sum staturin eisini eigur, 20%. Og eftir eru so 10% til mann-ingina. So kunnu vit kalla tað skatt ella beinleiðis rán. Tað er frítt val. Barnagarðar og vøggu stovur eru antin heilt ella næstan ókeypis. Her skal eg viðganga, at eg havi ikki spurt um júst hetta, so eg veit einki um tað. Barnadeyðin er 7.1 fyri hverjar 1000 nyfødingar. Onnur tol siga 10. Men tað er í llum fórum væl lægri. enn fleiri lond, sum annars verða hildin at vera betri fyri enn Kuba, kunnu vísa á Meðallivíaldurin er 75,5 år. Her ert tå heldur varin, Arnbjørn. Alitandi keldur (ikki almenn kubansk hag tól kortini) visa, at hann er heili 79 ár. Tað man vera eitt tað hægsta í heiminum Og soleiðis kundu vit hildið fram, sum tú sjálvur tekur til. Men lat tað liggja Fu vildi ivaleyst fegin, at eg krivaði eina ferdafråsøgn sum hálovaði góða veðri num og frálíku strondunum á Kuba. Og tað var eisini frálíkt við strendurnar, skal eg fegin viðganga. Men eg var nú farin sum journalist ur, og ikki ferðamaður, at hyggja at, hvussu fólk hava tað í landinum. Og skylda mín sum slíkur er at siga frá tí, eg havi sæð og upp- livað, soleiðis sum tað ver- uliga er. Eg ferð-aðist bæði við góðkendum ferðaleiðara og saman vinfólkum, eg fekk har yviri. Og eg má Sanna, at tað var sum at Vitja tvey ymisk lond. Eg veit væl., Arnbjørn, at vit eru ikki samdir á hesum oki. Og tað er í fínasta lagi. Men gott í teg, halt upp at við at síga, at eg lúgvi, bara tí eg við opnum sinni - og eygum - havi vitjað Kuba og greitt frá tí, eg havi sæð og upplivað. Tí vit vita báð- ir, at tað er satt, sum eg havi skrivað. Edvard í Skorðini Joensen P.S. Eg má koma niðan á arbeiðsplássið hjá tær at ynskja tær gleðilig jól og fáa mær handan kaffimunnin, tú so ofta hevur boðið mær, nú eg eri heima á klettunum kortini.