leygardagur 11. desember 1999síða 2

f : ; Marknaðardeild: n Olsen Myndamenn: Postadr: Postsmoga 76, | msabiadis = - Jan Mo jonhard Hammer A en Jens Kristian Vang 110 Tórshavn | Dagbjørt S. Hansen Sveinur Tróndarson Álvur Haraldsen Telefon: 311820 Blaðstjóri: lólk: Eyðun Klakkstein , uppseting: Telefax. 314720 | Eirikur Lindenskov i Bertholdsen, i Mohr Sosialurin e-mail: poste sosialurin.fo' Internet: www.sosialurin.fo Turið Kjølbro Niclas Johannesen Bustadur: i Lysingar: lyshgØsosialurin Io Dánjal Højgaard Yngd: Jåkup Mørk Argjavegur 26, Argir : Soslalu þ Óheppin avleiðing Oddagrein Tann valdi måtin at skerja iløgurnar hjá kommununum hevur nú ta avleiðing, at í Fuglafirði má tann vinnuliga útbyggingin skjótast út til næsta ár ella seinri. Tað er spell, tí henda iløgan í havnalag o.a. hevur vinnuligt endamál, og nú kemur ikki full nytta burturúr. Enn í hvussu er. Á hesum stað er áður víst á, at tað ber ikki til at seta iløgurnar í eini kommunu eftir fólkaatali. Í Summum kommunum er torvur á og meguleiki at gera vinnuligar iløgur. llogur, sum kunnu kasta nakað av sær og geva arbeiði til fleiri hendur. Hesar iløgur hava størri tydning enn iløgur, sum bara hava til endamåls at gera eitt ella annað, ti kommunan er soleiðis fyri, at hon eigur pening á bók. Kanska tí hon ongar iløgur áður hevur gjørt í vinnuna ella í arbeiði, sum eru fyritreyt fyri vinnu ligum virksemi. Tað er rætt, at Fíggjarmálastýrið setir upp ein karm, sum tær kommunalu iløgurnar skulu vera innanfyri. Men tá tað er neyðugt at avmarka iløgurnar, må raðfestast. Og so er spurningurin, hvussu vit skulu rað- festa. Sjálvandi skulu vit raðfesta í trivnað, barnagarðar, reint vant o.s.fr. Tó skerst ikki burt, at í hesum árunum - eftir krepp- una og nú vit fyrireika okkum til storri sjálv- bjargni - er neyðugt at raðfesta iløgur, sum eru við til at fjøltåtta vinnuna og skapa vinnuni neyðugu fyritreytirnar, fram um alt annað. Á hesum stað er ofta sagt, at vit hvorki varðveita ella byggja út vælferðarsamfel- agið, um vit ikki hava ein sterkan og meiri fjølbroyttan búskap, enn vit hava idag. Grundarlagið undir búskapinum er vinnan, og hon má styrkjast og gerast meiri fjøl- broytt og dynamisk. Eina slíka raðfesting ber ikki til at gera eftir fólkatali í teimum ávísu kommunu- num. M. a. tí at summar kommunur nærum bara senda fólk til arbeiðis í ødrum komm- unum. Harafturat kann eisini hugsast, at Ein loysn uppá spurningin um føroyskar utgerdarstød(ir) Tad var nå væntandi Nú er verulig gongd komin á kappingina, um hvar før- oysk útgerðarstøð skal liggja - tað var nú væntandi. Lokalir landspolitikarar, og landskendir lokalpolitikar- ar, standa nú næstan omaná hverjum øðrum fyri at visa á, at júst teirra økid er tað rætta til eina útgerðarsteð - tað var nú væntandi. Nakrir poltikarar nýta ,økismenn- ing“ sum argument fyri teirra loysnum, summir nýta teirra flottu ,modell-havn- ir“, og uppaftur aðrir siga at fríðu marknadarkreftinar skulu avgera málið - tað var nú væntandi. Oljurådleggingarnevndin og útgerðarsteðir I frágreiðingini hjá Oljuráð- leggingarnevndini „Fyri- reikingar til oljuleiting' stendur soleiðis, um møgu- ligar føroyskar útgerðar- stødir: „Í leitiskeiðinum eig- ur tann útbúnaður, sum er, at verða nýttur, eins og gjørt er í kanningarskeiðinum síðani 1994. Tað er ein fyr- imunur, um undirútvegarar hjá Utgerdarstødini sita nær- hendis henni. Verður stødin spjadd kring um i Føroyum, og samferðslan annars virk- ar væl, kanst tú meta fram- boðið av tænastum til slíkt stødarvirksemi sum eitt stórri net av fyritøkum (sitat slut)". Kappingin skal verða millum útlendsku feløgini - ikki føroyingar Takið hugburðin hjá Olju- ráðleggingarneyndini til tykkum. Lat okkum fáa eina føroyska loysn, sum byggjur á eina integratión av olju- vinnuni í eitt føroyskt ídn- aðar- og vinnumynstur. Ar- beiði fyri at tryggja øllum føroyingum eitt tilveru- grundarlag; hetta uttan mun til hvort talan er um mið- stadarøkid ella útjaðaran. Mín áheitan til tykkum er: Lat kappingina standa mill- um útlendsku feløgini. Ar- beiði við eini loysn, har nú- verandi føroyskur útbúnað- ur verður nýttur. Eitt felags argument Velja tit at standa saman, um eina føroyska loysn uppá eina føroyska olju- vinnu, so er møguleiki til- staðar fyri at fáa heilt væl burturúr. Semjast tit hinveg- in ikki um eina felags før- oyska loysn so eru vit skjótt í tí stóðu, har vit fáa eina oljuvinnu undir treytum, sum einans verða settar av útlendskum feløgum. Skulu útlendingar ráða, so mugu tit sjålvi meta um, hvert sannlíkindi eru fyri at nógvu føgru orð landstyrisins (t.d. ,økismenning er landsmenning') koma at av- gera leistin fyri eini før- oyskari oljuvinnu. Tad er uppgåvan hjå tykkum pol- itikarum at tryggja, at tað ikki einans verður ein lítil minniluti av føroyingum (serfrødingar 0.1.), sum fær ágóðan av oljuvinnuni - tí eitt er sikkurt - allir føroy- ingar koma at merkja avleið- ingarnar, tá ið tær koma. Hvat er avgerandi fyri tí réttu loysnina? Ein loysn uppá spurningin um útgerðarstð(ir) skal: * tryggja at føroysk luttøka í eini komandi oljuvinnu (leitingarfasu) kann veita eina kappingarføra tænastu á altjóða stødi, * tryggja at eitt komandi oljuvirksemi kemur so nógvum og fjølbroyttum økjum av føroyska samfel- Fjølbroytt jolakonse Havnar Hornorkestur, G.H.M. Harmonior- agnum tilgóðar sum gjør- ligt, * tryggja at avgerandi part- ur av eini føroyskari luttøku byggjur å burdardyggar loysnir; hetta til gagns fyri føroyskan idnad & vinnu og samfelagið í heild. Rætta loysnin Í mínari verð er eingin ivi um, at ein felags veitingar- skipan er rætta loysnin. Dømi um luttakarar í eini tílíkari skipan er: Allar før- oyskar havnir, sum í dag hava virksemi tengt at sam- ferðslu, fragt, goymslu, fiskivinnu, skipasmiðju ella øðrum stórri ídnaði. Dømi um rakstrargrund- arlag fyri eini tílíkari skipan er: Alt virksemi, ið er bein- leiðis tengt at oljuvinnuni, sum ferð um føroyska havn. Her verdur t.d. hugsa um skipa- og vørugjøld, leiga av øki/lendi og tænastur til hjålpar- og veitingarskip. Við tað at verandi útbún- aður verður brúktur hevur skipanin, í fyrstu syftu, lítlar og ongar útreiðslur. Hetta ger at veitingarskipanin so gott sum beinanvegin hevur yvirskot. Eitt uppskot er at 50%, av tí ið kemur til høld- ar, verður nýtt til eina ,upp- gradering“ av teimum havn- um, sum reelt vísa seg at blíva brúktar í sambandi við frálandaveitingar, og onnur 25% fara til skilagóðar „uppgraderingar“ hjá øðrum ídnaðarhavnum. Tey sein- astu 25% skulu síðani brúk- ast til at menna nýggja vinnu & ídnað. Góðu tingfólk: Lat okk- um fáa a) eina altjóða kapp- ingarføra uitgerdarstød, b) eina kappingarføra umskip- ingarhavn til fragt, c) eina kappingarfóra umskip- ingarhavn til fisk, og d) lat okkum menna nýggjar framtíðar vinnur her á landi. Tað eru sjálvandi nógvir ymiskir „býtislyklar“, sum kunnu nýtast í hesum sam- bandi. Tó er vert at undir- strika tað avgerandi i, at peningur verður tíkin úr „oljurendslinum“ og fluttur til onnur mennandi enda- mál. Harafturat er ein tílík skipan eisini eitt munagott íkast til tað (ella tey) gki, sum veruliga fáa eina út- gerdarstød; stórsti parturin av inntøkunum i skipanini fer nevnuliga til eina ,upp- gradering' av itgerdarstød- (um). Vid eini skipan, id er skorin eftir hesum leisti, verður frálandavinnan ein integreraður partur av eini føroyskari vinnu- og ídnað- armenning. Vit fáa sam- stundis eina kappingarfóra tænastu til frálandavinnuna, sum tryggjar at tey, ið ikki beinleiðis fara at luttaka í hesi vinnu, eisini merkja á- góðan av eini føroyskari oljuvinnu. Við vón um at føgru orð tykkara eisini verða sýnd í verki. Virðingarmest Suni á Dalbø, samfelagsfrødingur og oljurådgevi rt Í Vesturkirkjuni ; kestur, Havnakórið og solistar framføra fjøl- summar kommunur eru fult utbygdar å broyttan tónleik á jólakonsert í Vesturkirkjuni flest ollum okjum. Tí má raðfestast út frá heilt oðrum kriterium, tá tað næstu ferð skal ásetast, hvussu stórar kommunalu í annaðkvøld kl. 20.00 Í annadkvøld kl 20.00 fjølbroytta jólaskrá, sum ” verður Vesturkirkjan karm- = spennir frå 5 raddaðari jól- iløgurnar skulu vera, og hvussu tær skulu ur SE óakonssriinn - amotet eftir ns 7 ; ; er á hvgrjum ári undan jól- munkinum og tónasmiði- býtast millum tær ymisku kommunurnar. deg Jan Pieter Sweelinck. liøgukarmur og raðfestingin må gerast út frå einum heildarsjónarmiði og ikki tilvild- ; Å undir leiðslu av Atla Pet- = okkara egna Hans Jákup Á konsertini verdur eis- — Havnar Hornorkestur arligum fólkatali. ersen og Kenneth Philip Højgaard. Á vegnum íini soloframførsla. Petra undirleiðslu av Ova Olsen , , Jones byrjar við at spæla verður stødgad við J. S. Iversen og Berghild Poul- endar konsertina við løgu- Men gongd er sett å sum lidur i at bøta Ploug, må: he ! The þa W. A 7. : sen syngja hvør sín solo- num : O Come all Yie figgjarligu styringina - eitt stórt framstia - gels Sing og ub og N. W. Gade. sang, sum J6hannes Andr- faithfull, Litle drummer a I borið til í framtíðini Á ba an sr orn per vida easen hevur Klaverfylgi- boy. Ogtilsíðst Dear Lord g ] al yt Havnakórið : undir syngja motettina : „Vakna! spæl til. Eisini fer Jógvan and Father of Mankind við og raðfesta iløgurnar meiri skynsamt. leiðslu av Ólavi Hátún fer rópar vaktarmaður eftir Thomsen at framføra 2 orgulfylgispæli. at syngja eina ógvuliga J.S. Bach. Sosialurin G.H.M. Harmoniorkest- ur, sum telur 25 spælarar sum livdi f 15-hundratali- num og til jólasangir hjá | { } | i | orgulstykkir.