leygardagur 11. desember 1999síða 16

IS meini tad Rakel Helmsdal. rithovundur. skrivar Hvussu heppin kann man vera? mr »r hetta er min seinasta meining i år, - i hesi 1 årtusundinum, fyri at brúka stór orð. So eg kann næstan ikki loyva mær at hava eina la” meining kann líka so væl siga tað bart út: Eg haldi. t eru óvanliga heppin. ja. vit her i Føroyum. Tað Ov sjáldan. at vit steðga á eina lotu ella igsa um tað. Okkara lítla klettaland er so øguleikum, at vit ikki síggja skógin fyri aldin. 1 hesun € gjøgnumhola eini 2-3 av teimum y ER grenjunum um okkara land: Tað mest vanlig: snið: men eisini tann mest Veðrið er av hundunum til! Veðrið er tjølbroytt Vit fáa ons tíð at blíva troytt av ti. Sjálvt summar og sól kunnu verða troyttandi í longdini, og ein góð ódn, sum ruskar hárið og sinnið, er ikki altíð so galin at seta tankarnar á plássrer Ein lika vanlig: Vit eru langt burturi frå øllum, her burturgloymd úti í Norduratlantshavi! Men hvat við at venda ti á og siga, at vit so eru so mikið nógv frælsari til at gera sum okkum lystir, og fyri at lodda dýpið. so er verðin jú kortini ikki longur enn eitt telefonstikk burturi....... Og so tann versta: Vit eru so få og so små! Tibetur! Hvussu nógv einfaldari verður ikki tað allarmesta, tá tað ikki eru ov nógvir kokkar? I Føroyum kann næstan ein og hvor, ið hevur eitt gott hugskot og vilja til at gjøgnumføra tað, gera tað hann droymir n, hvussu gott ella hvussu svakt tað annars er. Alt í lagi. kanska verður tað ikki á tí måtistokki, sum tað heyði kunnað verið í einum stórum landi, men í ninsta lagi slapst tú at gera tað. Í einum størri landi sleppur tú als ikki framat at royna teg, tí tað eru so nógv um boðið. Nettup tí, at vit eru so fá og smá, so ér pláss fyri øllum. Ja, nú droymi eg... eg meini sjálvandi: so átti verið pláss fyri okkum ellum..... Tí at vit eru so få, so hava evnini hjá hvørjum einstøkum menniskja í landinum týdning fyri heildina. Men tíverri er tað innan fyri øll oki í samfelagnum galdandi. at tann, sum er ov ødrvisi, Ov nógv uttanfyri teir givnu normarnar ella rákini ikki er vælkomin, og kann vera, um ikki beinleiðis útihýstur, so útifrystur. Og tann, sum sær sítt egna virði og ger tað, hann heldur vera rætt og vágar sær at stinga heysin eitt sindur upp um fjøldina, hjá honum er tað bara ein spurn- ingur um tíð, nær guilliotinan dettur og kvettir hendan hugmóðuga heysin av. Munnu ikki oll, sum nakrantíð hava gjørt nakað eitt sindur óv anligt og framskygt her á landi, standa og bíða eftir, nær tað verður teirra túrur til at hava gjørt ov nógv um seg? Og tað er tað, sum eg ikki skilji, - ikki vil skilja. Hví eru vit ikki greið yvir, hvussu nógv vit í veru- leikanum kunnu útinna í einum lítlum landi, har tað er hvaðna lættari at samskifta enn í einum stórum landi. Í staðin fyri at kuta høvdid (og eldhugan) av fólki, sum vilja og tí kunna nakað, áttu vit stuðlað teimum. Við eitt sindur minni av smáligheit og øvundsjåku og eitt sindur meira av opnum sinni, vælvild og samarbeiði kundu vit rokkið langt í einum samfelag sum okkara, sum júst hevur tann stóra fyrimunin at vera lítið, og tí er so nógv lættari at flyta... Kom latum okkum flyta okkum! Fyrsta stig á leiðini avtakið Jantelógina..... - og annars: Gott ártúsund :) „saklev såa” Lisa Heinesen og omman, hon eitur eftir Lisa hevur lisið nógv leikrit undir útbúgvingini, og skaldsøguna „Móðir Sjeystjørna” kennir hon væl. Men til hesa upp- gávuna hevur sjálvsagt verið neyðugt at lisið leikritið við eygunum hjá einum leiktjaldameistara. - Tað, sum eyðkennir skaldskapin hjá Williami er, at hann lýsir persón- arnar ógvuliga væl. Í so máta ger tað mína upp- gávu lættari. Og í fórum haldi eg, at eg havi ein fyrimun at skilja ávís brigdi í bókini, tí eg kendi hann jú. - Eg veit ikki, hvat abbi hevði sagt til mína tulking av leikritinum. Eg vóni, at honum hevði dámt tað. Tað liggur mær ógvuliga nær at virða tað, sum er hansara, og sjálvsagt leik- ritið hjá Ega Dam. Fyrimunir og vansar Brigdi og eyðkenni úr øllum tí William skrivaði og skapti, hava havt týdn- ing í evningini hjá Lisu av búnunum og pallinum. - Eg brúki ymiskt úr klippum, hann hevur gjørt, bæði til búnar og pallin, hóast áskoðararnir ikki við fyrsta eygnakasti kenna tað aftur. Abbi eins og pápi mín, Zacharias, geva mær íblástur til tað eg geri. Tað er ilt at siga, um eg beri nakað víðari frá teimum, - kanska humorin, sum er serligur fyri okkum, haldi eg. Lisa heldur, at tað eru bæði fyrimunir og vansar at vera partur av eini familju, sum hevur eina so stóra mentunarliga bak- grund. - Á ein hátt bindur tað. Men í London eri eg meiri frí. Tað hevur ikki altíð ver- ið ein sjálvfylgja, at eisini hon skuldi fara tann listar- liga vegin. Í langa tíð skumpaði hon tankan frá sær, og hevði ætlanir um at fara undir at lesa heims- speki. Eftir at studenta- skúlaprógvið var komið til høldar, var hon eitt stutt skifti í London á skeið í tekning, og tað gjørdi útslagið. Hon valdi at lesa palllýsing ella scenografi. Dugir alt handverkið Lisa Heinesen er fyrsti føroyingurin, ið hevur útbúgving sum leiktjalda- meistari. Hon lesur nú víðari innan somu grein og komandi summar hevur hon tikið Bachelor of Art. Um hon fer undir Master of Art, veldst um, hvønn fíggjarligan stuðul hon fær. - Tað er ørgrynna av møguleikum, tú kanst velja innan hesa útbúgvingina. Eg havi valt búnar og palldesign, sum altíð hava havt mín áhuga, men vit fáa samstundis eina vitan um onnur øki eisini, sum hava við pall at gera. Ut- búgvingin er ógvuliga praktisk, tú lærir alt tað praktiska, sum skal gerast á einum palli. Alt handverkið skal lærast, sigur Lisa Heinesen. Á skúlanum, Lisa gong- ur á, er eitt leikhús. har næmingarnir sleppa at royna seg, og í frítíðini ger Lisa uppgávur fyri leikhús í býnum. Størsta avbjóðingin er at sleppa at gera eitt tómt rúm ella pall um til ein leik. - Vit fáa eitt leikrit og so Skulu vit formgeva pallin. Aðrenn tú hevur lært gl! tey praktisku tingini, er frælsið stórt og tú loyvir hugflognum at gera av, hvussu endaliga úrslitið verður. Men so skjótt tú finnur út av, at pallurin eisini skal vera praktiskur og arbeiðsligur, koma beinini niður á jørdini og tú lærir at taka fyrilit fyri ymiskum viðurskiftum so sum tí praktiska, trygdini, figgjarliga og ødrum. Framtíðin Aðrenn tað kemur so langt, at pallurin stendur Nr. 237 — 11. desember 1999 opin og bíðar eftir leik- tjaldameistaranum, skal leikritið lesast væl og virðiliga. Leiktjaldameist- arin skal kenna hvønn einstakan í leikinum út í odd og egg. - Tú verður noydd at seta teg fullkomiliga inn í, hvussu ymsu fólkini í leikinum hugsa og liva. Tað snýr seg um bakgrundsgransking. Lisa vónar, at framtíðin hjá henni sum leiktjalda- meistari eisini liggur í Føroyum, men hon dylur ikki fyri, at tað er í London størstu avbjóð- ingarnar liggja. Og samstundis harða kapp- ingin um uppgávurnar. - Vónandi verði eg biðin aftur til at gera pall og búnar í Føroyum. Men eg rokni við, at framtíðin hjá mær fyri ein stóran part liggur í London. Í London er stór leikhúsmentan og enn havi eg nógv at læra. y Tíðindablaðið Sosialurin. Postadressa: Postboks 19, I Email til 2'aran: turid&sosialurin fo. Åb Layout og uppseting: Tidindabladid Sosi alurin. 10 Tórshavn. Telefon: 311820. Telefax: 314720. yrgdarblaðstjóri: Jan Miller. Bladstjørn: Turið Kjølbro.