mikudagur 22. desember 1999síða 2

Á Marknaðardeild: Dagfinn Olsen Myndamenn: Postadr: Postsmoga 76, | Jan Múller Jonhard Hammer John Johannessen Jens Kristian Vang 110 Tórshavn | Dagbjørt S. Hansen Sveinur Tróndarson Alvur Haraldsen Telefon: 311820 | Blaðstjóri: Blaðfólk: Eyðun Klakkstein Útgevari, uppseting: Telefax. 314720. Eirikur Lindenskov | Áki Bertholdsen, i Mohr SpÅ Sosiakumn | e-mail: post & sosialurin.fo | Internet: www.sosialurin.fo | Turið Kjølbro Niclas Johannesen Bústaður: Lysinger: lysing Gsosialurin.fo | Dånjal Højgaard Yngd: Jåkup Mørk Argjavegur 26, Argir rent: Sosialurin ) Sjúkrahúspolitikkur og hissini avgerðir Oddagrein FÍGGJARLÓGIN fyri ár 2000 er nú sam- tykt. Tað eru tey, sum fegnast um at hava fingið sítt, og tað eru tey, sum eru vón- svikin, tí tað antin er skarvað av játtanini ella neyðugar hækkingar ikki eru gingnar á meti. Hesaferð var Suðuroyggin við skerdan lut. Í hvussu er hvat viðvíkur sjúkrahúsinum í oynni, sum vegna ov lítla játtan má brúka spariknivin so tað veruliga merkist. Neyðugt verður at siga umleið 16 fólkum úr starvi sum frálíður, og harvið verður sjúkrahúsið meint rakt, ja so meint, at tað helst verður ein spurningur, hvussu forsvartligt tað verður at hava sjúkrahúsið opið í framtíðini. UTTAN mun til hvat man heldur um rikna sjukrahuspolitikkin mongu seinastu árini, antin tað skulu vera trý sjúkrahús á ver- andi stoði ella ikki, so skerst ikki burtur, at tá politikararnir hava verið við til at játta pengar til at byggja eitt stórt og nýtt sjúkra- hús í Suðuroynni, so mugu teir eisini vera við til at fylla karmarnar út tvs. at játta pening til dagliga raksturin. Hevði hetta, at samgongan nú vendir Suðuroyar Sjúkrahúsi bakið, verið ein liður í eini langtíðarætlan fyri alt sjukrahusøkid, so varð spurningurin kanska ein annar. Men tað sýnist sum at her er als ikki talan um nakran miðvísan sjúkrahúspolitikk. Hon- um søknast vit framvegis eftir, ikki minst nú vit fara inn í eina nýggja eld og full- veldið er stungið út í kortið. Vit mugu koma hartil at gera av, hvussu samlaða foroyska sjúkrahúsverkið skal síggja út í næstu old. MEN fyri tey, sum í dag starvast á Suð- uroyar Sjúkrahúsini er avgerðin hjá lands- stýrinum at seta fót fyri einum stórum parti av virkseminum á sjúkrahúsinum - uttan nakra grundgeving og miðvísa ætlan fyri eygað - ein beiskur biti at svølgja. Og tå okkum kemur til hugs arbeiðið og úttalilsini hjá útjaðarapolitikarum í seinastuni um at standa saman, so er nettupp hendingin við Suðuroyar Sjúkrahúsi eitt domi um tað øvugta. Hvussu ber tað til, at eitt nú býráðsformaðurin í Klaksvík ikki rætti suð- uroyingum sína bróðurhond, tå ástóð? Snýr tað seg bara um at verja seg og síni? Er hetta at standa saman um út- jaðarapolitikk? Neyvan er seinasta orð sagt í hesum máli. Politikararnir mugu gera upp við seg sjálvan, hvat teir vilja á sjukrahusøkinum í framtíðini og ikki bara taka hissini avgerðir, sum bróta niður tað, sum er og fungerar, heldur enn at byggja upp. Ahugavert kundi verið at fingið at vitað, hvønn sjúkrahúspolitikk landsstýris- kvinnan stendur fyri og ætlar at reka í næstu old? Er hetta 1. stig? Sosialurin Viðmerkingar: Svar til Hans Paula Strøm Eg havi einki ímóti skúla- num ella skúlunum. Eg vil bara hava viðurskiftini í rætt lag og greiðar linjur at ganga eftir, men tå kundi sett teg f samband vid meg um málið. Men tað sýnist so mangan at fjórða hvort år er hetta økid óhugavert, so ikki meira. Síðsta ár hevði eg trupulleikar av, at seyður sum skuldi hoyra til skúlan ella landsøkid við Air, bar saman við bóndan. Leiðarin og politiið segði, at um hann ikki tók síni kri- atúr burtur av økinum, so komu teir norður og skutu hansara kríatúr. Bóndin kærdi sína neyð fyri mær, tá bað eg um fund við lands- stýrið. Men eg fekk fund við Kartin Hansen. Tað skilti eg ikki, og tað sýntis sum, at Kartin skilti heldur ikki, hví málið var endað hjá honum. Tí spyrji eg, hver hevur á- byrdina av ALV og Brand- skúlanum? Tað kundi tú kannað, so at politiið ikki kemur við aðrari hóttan til komununa, tí at viðurskiftini ikki eru í lagi, tí viðurskiftini hava verið ógreið í mong ár, og eg havi ikki gjørt annað enn at loyst gamlar syndir fyri mína tíð sum borgmeistari fyri uttan tykkara hjálp. Men nú komi eg at heita á tykkum at loysa hetta mál so at eg, Torfinn og Øssur kunnu hava greidar reglur at halda okkum til, so at fridur fæst. So at ALV kann menast í friði uttan royk og brandskúlin í friði fyri klag- ur frá ALV. Eg vegna Hós- víkar kommunu kann fáa greiðar linjur, so man ikki verður lagdur undir fyri at verða eitt juridiskt tvætl. Nógv meira óklógt var tað at úttala teg um mál, ið tú ikki kendi til. Tað fall mær fyri bróstið, at tú sting- ur eftir tínum egnu parta- monnum, áðrenn tú hevði kannað málið frá ollum síð- um. So mín stuðul til tykk- um er ógvuliga ivasamur. Bóndin bleiv rikin burtur av trødni, sum hann hevði havt atgongd til í nógv harr- ans ár, men eingin hevur grátið um, at hann bleiv rik- in burtur. Man hann halda tað, eins og tú skrivar, at tað sæst tíðiliga, at hvønn eg vil hava burtur við áirnar. Nei Hans Pauli, eg vil ongan hava burtur, eg vil bert, at fólk kunnu einast og virka í hesum økinum, men til tíðir grætur onkur og annar smíl- ist. Mín leiklutur er at arbeiða reiðiliga og erliga, tí at mín leiklutur verður til tíðir at skera í gjøgnum, tí fari eg at vaska mínar hendur og fari at yvirlata hetta mál til tykkum, ið eru lógarsmiðir, ti eg foli meg ógvuliga handikappaðan við so lítlari arbeiðsorku, við 1.000 kr í løn um mánaðin sum borg- meistari. At hava tykkum, sum eru vald inn á ting, sum skuldu loysa allar hesar trupulleikar fyri okkum. Gråt Mítt Elskaða Land tit fingu meiri í løn. Okkum unti tú ikki eina telefonsam- rødu. Ja soleidis er livid. Eg meini tad. P. S. Eg fari frammhald- andi at royna at fremja rætt- visi. Havi eg gjørt onkrum Orætt, vil eg fegin bøta tad. Men gamalt var, og eg trúgvi ti. Tá GUD Er Við Mær Hvør Kann Tå Verda Imóti Mær. Gleðilig jól øll somul. Við hesi jólaheilsan endi eg hesa skriving. Farin inn í halguna við teirri vón, at tit loysa hetta málið. Mín partur skal ikki liggja eftir. Jógvan Mørkøre, Hósvík Fullveldisfiggjarlog og fullveldisdemokrati Løgtingid viðger í hesum døgum løgtingsfiggjarlog- ina fyri år 2000. Fullveldisfíggjarlóg er hon so ikki, sjålvt um lands- stýrismaðurin í fíggjarmál- um hálvavegna boðaði frá, tå fíggjarlógin fyri 1999 var til viðgerðar fyri einum ári síðan, at fullveldisfíggjarlóg skuldu vit sleppa at síggja í ár. Tað vit nú síggja er, at so gott sum onki er broytt tann vegin. Uppskotið hækkar harafturímóti, og roknað verður við einum yvirskoti, fíggjað við heild- arveitingini, t.v.s. við donskum peningi. Heildarveitingin Hesu ferð verður tó sagt í almennu viðmerkingunum, at heildarveitingin, sum sit- andi fullveldislandsstýrið fekk avtalu um at vardwita og hækka hetta løgtings- skeiðið, ikki er oyramerkt til åvis mål, og ti er hon sum onnur inntøka hjå lands- kassanum, ið politisku myndugleikarnir ráða yvir Her er hóvuðstrupulleikin í fóroyskum politikki! Høvdu veitingarnar verið oyramerktar, hevði ruðu- leikin, sum nú valdar á so nógvum økjum, ikki verið. At trupulleikar millum danskar og føroyskar mynd- ugleikar kundu komið fyri, skal ikki heilt noktast, men í øllum føri hevði tá verið neyðugt við samráðingum partanna millum, og her- heima kundu vit so havt tíð at hugsa okkum um og við- gjørt, hvat var skilagott og hvat ikki var tað. Í viðmerkingunum til fíggjarlógina sigur lands- stýrismaáðurin í fíggjarmál- um, at umleið ein tridingur av heildarveitingini bert kemur heim at venda, við tað, at rentur og avdráttir til ríkiskassan er 320 mió. kr. Hetta er at fara alt ov lætt um sannleikan, tí danski peningurin, sum føroyskir myndugleikar í dag fegnir taka ímóti (meðan teir spilla bæði veitara og skipan út) hevur stóra ávirkan í okkara samfelag. Okkara heilsuverk, al- mannaverk og skúlaverk, sum heildarveitingin er ætl- að til, eru arbeiðspláss, har lønirnar sjálvandi åvirka okkara samfelag búskapar- liga, við tað at tær ávirka inntøkurnar bæði hjá landi og kommunum. Orð og aftur orð Landsstýrismaðurin í full- veldismálum er vanur at siga: hatta er bert ein spurningur um orð, tá hann skal argumentera fyri sínum fullveldi, sum hann hevur fingið hinar landsstýr- isflokkarnar at slúka, uttan at teir seta nakran spurning við nakað sum helst. Um talan so er um loys- ing, samband, fullveldi, ella suverenan stat, so hevur hann fingið sær tann vana at siga, at her er bert talan um orð. Í tí sambandi fær hann tó ikki Sambands- flokkin við í kórið. So lætt lata vit okkum ikki keypa ella lokka. At hann hevur fingið 3 aðrar flokkar við sær, er tíverri onki at gera við.. Fyri okkum er tó í hesum føri talan um orð, men tað er tí tað eru tóm orð. Fullveldisdemokratiið. Hvat vit kunnu vænta okk- um, tá fullveldisdemokrati- ið fer at virka, hava vit fyr- ibils fingið at smakka, nú fíggjarlógin var til 2. við- gerð. I hesum føri hendi tað, tá atkvødast skuldi um broyt- ingaruppskot frá minnilut- anum, Sambandsflokkinum og Javnaðarflokkinum, at áheitan frá einum samgong- ulimi í Suðuroy og parta- manni løgtingsformansins um serliga atkvødugreidslu varð gingin á meti, meðan ynskið frá uppskotssetaru- num um serliga atkvødu- greiðslu varð sópað av borð- inum . Soleiðis fekk tjóð- veldistingmaðurin høvi til at markera sína stóðu viðvíkj- andi sjúkrahúsinum í Suð- uroy, sum hansara egnu partamenn og landsstýris- Ikki í Havn samgonga ikki untu eina eyka krónu. Møguleikan fekk hann gjógnum minni- lutan, sum hevði tilevnað broytingaruppskotið, og við hjálp frá einum løgtingsfor- manni, sum eigur at vera óheftur, men als ikki er tað. Hatta er tað, sum tey, íð hugsa annaðleiðis enn ráð- andi meirilutin á tingi, t.v.s. tey, sum hava aðra meining enn sitandi fullveldissam- gonga, kunnu vænta sær av framtíð Føroya. Soleiðis kunnu vit vænta, at fullveldisdemokrati Før- oya fer at verða praktiserað í framtíðini. Lisbeth L. Petersen, tinglimur fyri Sambandsflokkin Í blaðnum í gjár, tá vit skrivaðu um eina mammu, sum varð fongslað fyri at hava misnýtt son sín kynsliga, skrivaðu vit, at barnaverndin í Havn hevði avgjørt, at drongurin skuldi aftur á Barnaheimið. Tað er ikki rætt, tað var barnaverndin á staðnum, sum gjørdi av, at drongurin skuldi á Barnaheimið í Havn. Orsakið mistakið. blaðm.