týsdagur 28. desember 1999síða 4

4 tíðindablaðið Nr. 247 - 28. desember 1999 AKI BERTHOLDSEN I Foroyum eru fiskimenn blivnir fullkomiliga rættar Ti landsstýrið brúka! allar snildir fyri at rættindi frå fiskimonnum Tad er sjálvur formaðurin í Foroya Fiskimannafelag, Oli Jacobsen, sum skjýtur við skørpum nú, beint upp- undir årsfundin hjá Fiski- mannafelagnum, sum verð ur í Norðurlandahúsinum í morgin Fundurin byrjar kl. 10 og OVS varar langt ut å dagin Vit hava spurt formannin, hvussu um, hvussu árið hevur hilnast hjá fiskimonn- um og, hverjar metingar 1 ger sær, nú vit fara inn í eina nýggja old Jú árið í ár hevur hilnast rættiliga væl, sigur formað- zur, at 1998 var at øll hava ður ikki slíkt Ki ørt I Me Óast alt, hevur árið yynst út ímóti lika væl sum 1998 Hetta. mest takkað verið ómetaliga høgum avreið ingarprisi, tí fiskiskapurin er minkaður nakað Fiskimenn hava ongi rættindi longur Tá ið tosað verður við Óla Jacobsen, slepst ikki undan, at prátið rættiliga skjótt verður snarað inn á rættar- trygdina Ti tað er ein spurningur, sum formadurin i Fiski- mannafelagnum hevur hugsað og skrivað nógv um. Og nidurstødan hjá hon- um, er stutt og greitt, at á hesum øki eru Føroyar eitt miðaldarsamfelag. Vit eru so óemtaliga langt frá at vera eitt fólka- ræðiligt samfelag. Tí tey, sum stýra hesum landinum, eru nakrir pávar, sum full- komiliga stýra eftir sínum egnum høvdi, sama hvat lógir og kunngerðir annars siga Og hetta hevur eisini álv- arsligar avleiðingar fyri fiskimenn Fiskimenn í Føroyum hava als onga rættartrygd longur. Vit eru útihýstir frå 1 avgerðum og vit fáa øtium gt sum svar uppa ir, Vit senda igleikum, tvørki uppá heilt vanlig gg enn minni uppá mál sigur Ól Jacobsen Spurningarnir verða lagd r í eina skuffu og har verða teir liggjandi Hann sigur, at landsstýrið brúkar allar snildir, sum hugsast kunnu, fyri at taka rættin frá fiskimonnum. Eitt nú vísir hann á eitt mål um skadavidbøtur, ið tók seg upp nakað síðani, og men sum landsstýrið ikki ildi viðurkenna Í einar átta mánaðir noktaði landsstýrið at ganga okkara kravi á meti. Hóast tað var sólarklárt, at vit øvdu allan rættin á okkara síðu, bíðaði Fiskimálastýr ið í berari beistaktigheit í næstan eitt hetlt ár at rinda nøkrum gt faum fiski monnum nakrar faar krónur r kki fyrrenn sama dag. Føroyar eru eitt påvaveldi — Fiskimenn hava ongi rættindi í Føroyum, tí vit eru útihýstur frá øllum av- gerðum. Fyrr helt eg, at orsøkin til, at ongin rættartrygd er í Fóroyum var bara vanligur órókisskapur og ov stórt arbeiðsbyrða. Men nú síggi eg, at tað er ein miðvísur politikkur frá øllum flokkum, sigur Oli Jacobsen uppundir ársfundin hjá Fiskimannafelagnum í Norðurlandahúsinum í morgin Sambandið ímillum Fiskimannafelagið og landsstýrismannin í fiskivinnumálum er sera vánaligt. Í Fóroyum er vatntætt skott ímillum fiskimenn og politisku myndugleikarnar. Aðrastaðni royna tey at loysa trupulleikarnar í einum fryparta-samstarvi, tvs, at reiðarar, fiskimenn og politiski myndugleikin royna at lýsa málini í felag. Men í Føroyum er púra knívskorið, sigur Oli Jacobsen, formaður í Fiskimannafelagnum uppundir årsfundin í morgin teir annars vildu havt fingið stevning frá Fiskimannafel- agnum, bakkaði Fiskimála- stýrið Settir út fyri dyr Oli Jacobsen sigur, at tað er eitt fullkomiliga vatntætt skott ímillum Fiskimanna- felagið og politiska mynd- ugleikan. Hann sigur, at fyrr kundu ymisk mál verða loyst í samsvari ímillum fiski- mannafelagið og politiska myndugleikan Aðrastaðni verður stór- ur dentur lagdur á at loysa tey mál, sum koma, í einum trýpartasamstarvi. Tvs, at roynt verður at loysa málini í samstarvi ímillum fiski- menn, reiðarar og politiska myndugleikan — Men slíkt finst ikki í Føroyum. Vit eru fullkomi- liga settir úti fyri dyr og politiski myndugleikin noktar okkum alla ávirkan á avgerðir, sum verða tiknar um okkara egnu viðurskifti. — Vit eru heilt einfalt úti- hýstir frá allari ávirkan, sig- ur Oli Jacobsen. Tú vart einaferð í lands- stýrinum og tá var eitt av tínum høvudsmålum júst at seta rættartrygdina í gildi í Føroyum aftur? Ja, og tá helt eg, at or- søkin til, at rættartrygdin var so vánalig, var bara van- ligur órókisskapur og ov stór arbeiðsbrða. Men síðani er tað blivið heilt greitt fyri mær , at talan er ein heilt miðvísan poli- tikk hjá ollum politiskum flokkum at seta rættartrygd- ina til viks. Politikarar tamba og enda lógir, akkurát sum tað hóvar teimum. Og tað eru fleiri dómi um, at teir vilja bara hava lógir hildnar, sum eru eftir teirra egna høvdi. — Men er talan um lógir, sum teimum ikki hóvar, lata teir heilt einfalt vera við at seta tær í gildi, ella at halda tær. Hetta er málið um yrk- isráðið eitt gott dómi um. — Løgtingid samtykti, at yrkisráðið skuldi eisini vera rápgevandi í fyristingarlig- um málum. — Men tað hóvaði ikki landsstýrismanninum. so hann læt bara vera við at seta lógina í gildi. Síðani hevur løgmaður greitt tinginum frá, at tað var tí, at samtyktin er ímóti stýrisskipanarlógini. --Men seinni hava vit av- dúkað, at tað passar ikki og at løgmaður segði ósatt fyri tinginum. — Og tað nýggjasta er, at sjálv landsstyrismålanevnd- in letur málið um seg ganga. Sostatt hevur landsstýris- målanevndin gjørt seg sjálva til eitt umboð fyri landsstýrið ístaðin fyri tað, sum hon varð ætlað til: Eitt umboð fyri borgaran. Hann sigur, at hesi døm- ini vísa, hvussu tilvildarliga rættartrygdin verður umsit- in. Eru tað mál, sum hava beinleiðis áhuga hjá ávísum politikarum, kann tað gott henda, at teir gera seg stívar, eitt nú í málinum um våes túrin hjá Smyrli. — Vit hava eisini dómi un at lógin um alment innlit verður brúkt ímóti borg: unum, eitt nú sum tá ið e búskaparfróðingur = varð hongdur út í bløðunum fyr at krevja ov nógva samsy1 ing fyri at ferðast kri: landið. — Tá varð lógin um al ment innlit brúkt ímóti hor um. Men tað er avgjørt on; in áhugi, tá ið tað er bor; arin, sum vil hava innlit — Men tað ringast er, at ongin hevur áhuga fyri hes um, hvørki politikarar ell fjølmiðlar. — Ti kann tað politisk valdið tiggja sær, sum teir um lystir, leggur Oli Jac obsen afturat. Fráflytingin steðgað Annars hevur ráðgevan nevndin fyri Føroyar ein: ferð enn boðað frá, at h« heldur, at tann serligi skatt. frádrátturin, sum fiskime fáa, er óheppin. Tað eru nú tvey ár síðan at løgtingið samtykti, 15% av lønini hjá fisk monnum skuldi vera skatt fri. Ein grundgeving fyri seta tað í verk, var, at fóru fiskimenn, sum vor rýmdir uttanlands, at kon heimaftur. Hvussu tað hevur hilnast er Omøguligt at skráseta sigur Oli Jacobsen. Men hann heldur seg tó kunnu siga, at frádrátturir hevur í hvussu so er gjørt at streymurin av fiskimonn um av landinum, er steðg aður. — Tað fóru rættiliga nógv ir fiskimenn av landinum. ikki minst til Noregs, har skattasømdirnar eru nógv betri enn í Føroyum. — Men nú er hendan frá- flytingin steðgað, og ongin tosar longur um at rýma, sigur formaðurin í Fiski mannafelagnum. Virka fiskin umborð Annars rør formaðurin i Fiskimannafelagnum aftur í ársfrágreiðingini í ár fram- undir, at vit mugu virka fyri, at meiri fiskur verður virk- aður umborð á skipunum, heldur enn í landi. Vit siga, at vit hava eina frælsa vinnu. Men er ikki rætt, so leingi bond av oll um møguligum slag eru løgd á vinnuna. Vilja vit hava eina frælsa vinnu, so lat okkum hava eina frælsa vinnu. Og eg haldi, at tað hevði verið sunt fyri fiski- vinnuna, um peolitiski myndugleikin gav loyvi til, at skipini virkaði fiskin um- borð. Tí so sóu vit, hvat hendi og, hvat úrslitið var Hann heldur, at tað hevdi gjørt fiskivinnuna nógv meiri kappingarføra, enn hon er. Tí tað fæst ikki nóg nógv burturúr tá ið fiski- skapur og fiskavirking liggja í tveimum liðum. Tað vísir seg alla aðrastaðni, og tað vísir seg eisini hjá okk- um. Hann sipar til, at tað var ikki fyrrenn flakavirkini komu kring landið, at tað varð neyðugt at lata fiski- vinnuni studning.