týsdagur 28. desember 1999síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 247 - 28. desember 1999 Oljuskattafyrisitingar- lóg løgd fyri løgtingið Beint áðrenn løgtingid fór í summarfri mikudagin 22. desember legði Karsten Hansen, fíggjarmálaráðharri vegna landsstýrið fyri tingið kolvetnisskattafyr- ísitingarlógina. Talan er um uppskot til lógtingslóg um álíkning, innkrevjing, eftirlit o.a. í sambandi vid skatting av inntøku av kolvetnisvirksemi vo Ki e IS SKA VKI Ef S ør« 3 Eftir nevndu lóg verður ga skyldar ut rinda skatt til landskassan víðkað. so oll. sum á føroyskum oki sjóðkið og meginlands- støðið il KX eum esum ma indir skyldu til at rinda skatt til landskassan, hóast ey verandi skattdlóg gávu ikki hava hesa skyldu Landsstýrismaðurin sigur viðmerkingunum til upp skotið, at endamálið við Uppskot er at áseta eg im, hvussu skatt skyldan eftir kolvetnissKatt sitingin av hesi skattskyldu snýr seg í høvudsheitum im: | 2. hvussu Eg nær skatturin skal gjaldast, 3. skylduna av geva upplysingar, 4. eftir- JAN MULLER Enn eru eingi loyvi givin til at forkanna, leita eftir ella framleiða kolvetni, men verða loyvi givin í næstu framtíð, er neyðugt at hyggja eftir tørvinum og førleikanum hjá verandi manning hjá Toll- og Skatt- stovuni stendur m.a. í við- merkingunum til uppskotið til kolvetniskattafyrisiting- arlógina. Víst verður á, at skal før- oysk arbeiðsmegi nýtast í litsmøguleikan hjá skatta- valdinum, 5. hvør ábyrgist fyri skatta- og avgjaldskrøv um landskassans, 6. sjálv uppgávu, 7. kærumøguleika og rættarsókn og 8. aðrar áseungau Hóast endamálið við lóg aruppskotinum er at áseta, hvussu skattskyldan sam- bært kolvetnisskattalógini skal umsitast, so er tað kort- ini so, at vanligu reglurnar í skattalógini um fyrisiting av skattskylduni = eisim eru galdandi fyri skatting av kolvetnisvirksemi, um hetta lógaruppskot ikki ásetir annað. Við øðrum orðum eru vanligu reglurnar í skatt- alóggávuni um fyrisiting av skattskylduni eisini gald- andi fyri skatt av kolvetnis- virksemi, um einki verður sagt um spurningin í hesum lógaruppskoti. Vit fara her at tríva í nakað av tí, sum stendur í lógarupskotinum. Víst verður á at skatt- gjaldari, sum verður líkn- aður eftir hesum lógarupp- skoti, verður settur í skatt av allari inntøku, sum er skattskyldug í Føroyum. Hevur ein skattgjaldari inn- tóku, sum fyri em part el skattskyldug sambært kol- vetnisnisskattalógini og fyrr ein part er skattskyldug sambært vanligu skattalóg gávuni, so skal hann setast í skatt av allan inntøku síni av Toll- og Skattaráð Før- komandi fyrisiting av kol- vetnisskattaskipanini, er neyðugt at hugsa um at menna kunnleikan hjá ver- andi starvsfólkum, eitt nú við eftirútbúgving ella upp- læring hjá ella av kolvetn- isskattafyrisitingum í okk- ara grannalondum. Víðari stendur, at hóast skattafyrisitingin er mann- að við dugnaligum og á- grytnum starvsfólki, er neyðugt at ásanna, at ov fá hava tann førleika, sum krevst fyri at viðgera rokn- oyar. Tey, sum verða líknað eft- ir hesum uppskoti, verða so- statt loyvishavarar og td. undirarbeiðstakarar teirra og útlendingar, sum koma at arbeiða á føroyskum eki fyri útlendskar arbeiðsgev- arar. I viðmerkingunum til lóg- aruppskotið verður eisint greitt frá, hvørjar inntøkur, sum koma undir kolvetnis- skattalógina: fyrsta sóla av framleiddum kolvetnum, inntøka, sum er ásett sum ein partur av frunleiddum kolvetnum ella virðinum á tí, vinningur ella tap við beinleiðis ella óbeinleiðis at lata frá sær loyvisbræv, loyvi ella rættindi til at for- kanna, leita eftir ella fram- leiða kolvetni, vinning ella tap við sølu av rakstrar- gøgnum, skipum og bygn- ingum, sum bert verða nýtt í sambandi við forkanning- ar- og leitingarvirksemi og til framleiðsluna av kol- vetni. Skatturin av hesum inn- tókum fer allur í landskass- an. Skattaprosentið er tað sama sum fyri partafeløg - í løtuni 27% og tað ger ongan mun, um hin skattkyldugi er eitt felag, ella talan er um eitt persónliga rikið virki. Inntøka av hesum slagi verður gjørd upp fyri seg, og inntøkurskatturin verður roknaður serstakt av hesi inntøku. Fyrimunir Í viðmerkingunum sigur landsstýrismaðurin annars, at tað í okkara grannalond- um, sum skatta inntøkur frá kolvetnisvirksemi, verður kravt, at fyribilsskattur skal rindast av hesum inntøkum. Hetta lógaruppskotið hevur so við sær, at eingin fyri- bilsskattur verður rindaður, men at skatturin verður goldin árið eftir í tímum gjøldum. Hetta er sama skipan sum í dag er gald- andi fyri partafeløg, sum eru skrásett í Føroyum Talan er sostatt um reglur, sum í mun til onnur lond geva fyrimnunir til tey, sum skulu rinda skatt av inntøk- um frá kolvetnisviksemi í Føroyum. Sambært lógaruppskoti- num skulu løntakarar, sum koma inn á føroyskt øki at arbeiða fyri útlendskar ar- beiðsgevarar, rinda ein end- aligan bruttoskatt eftir regl- unum, sum eru ásettar í kol- vetnisskattalógini og skulu ikki lata inn sjálvuppgávu. Bruttoskatturin er sambært nevnda uppskoti ásettur til at vera 35% av bruttoinn- tøkuni Skotið verður annars upp, at avvarðandi loyvishavari kemur at åbyrgjast fyri 6- goldin skattakrøv, sum ar- beiðstakari hansara ella varð løgd fyri tingið fyri jól skapir og viðurskifti hjá al- tjóða fyritøkum. Nevnast kann, at i grannalondum okkara eru hesi størv mannað við fólki, sum hava kandidatprógv frá hægri lærustovni og roynd- um skattagrannskoðarum við góðum málsligum før- leika. Landsstýrið sigur víðari í viðmerkingunum, at ilt er at meta um, hver tørvurin verður her í Føroyum. Tað veldst um nær og hvussu stórt virksemið verður á føroyska økinum. Ætlanin er ti at kanna tørvin, so- leidis at tann fyrisiting, sum tørvur verður á, lagar seg til tað virksemi, sum kann væntast. Hugsast kann, at fleiri skip koma inn á økid at skjóta seismik, og umborð á teimum eru bæði feløg, sum taka sær av teimum ymisku uppgáv- unum, og persónar, sum gera tað vanliga arbeiðið fyri hesi feløg. Tá Føroyar nú hava rættin til at skatta hetta virksemið hjá loyvis- Karsten Hansen, fíggjarmálaráðharri undirarbeiðstakari arbeiðs takarans skylda landskass- anum. Hetta hevur við sær, at loyvishavarin kann verða kravdur eftir teimum skatt- um, sum ikki verða goldnir. Annars verður skotið upp, at loyvishavari ókravdur skal hava skyldu mótvegis skattavaldinum at savna saman og lata inn allar neyðugar upplýsingar frá teimum, sum vinna inn- tókur sambært hesum loyvi. Skotið verður somuleiðis upp, at loyvishavari til fuln- ar ábyrgist fyri ógoldnar skattir, avgjøld og falanar rentur, sum arbeiðstakari hansara ella undirarbeiðs- takari arbeiðstakarans og undirarbeiðstakari í øllum seinni liðum skyldar lands- kassanum. Grundgevingin fyri hes- um er, at eyðkenni fyri hesa vinnu eru lutfallsliga stór fíggjarlig áhugamál, har fyritøkur velja at loysa ar- beiðsuppgávur í samtøkum, sum serliga tá tað snýr seg havara og møguligum ar- beiðstakara og undirar- beiðstakara umframt lønir- nar til manningina umborð, er neyðugt at leggja soleið- is til rættis, at fyrisitingin kann taka ímóti hesi upp- gávuni. : Landsstýrið heldur tí, at verður farið undir leiting- arvirksemið, verður neyð- ugt at taka onnur stig, tí tá verður tørvur á at taka í móti skattgjaldarum, sum eru vanir at arbeiða í al- tjóða hópi við serfrøding- um kolvetnisframleiðslu, eru uppbygd í stórar og tor- greiddar stigskipanir. Í tann mun at skattgjaldari ikki rindar fyri krøv bein- anvegin og er rýmdur av føroyskm øki, hvílir gjald- skyldan á loyvishavaranum. Landsstýrið sigur víðari í viðmerkingunum til tær ser- ligu skyldur, sum verða á- lagdar loyvishavara, at tær eru ein beinleiðis avleiðing av royndunum, sum út- lendskar fyrisitingar hava gjørt. Royndir í øðrum londum vísa t.d. at umleið 20% av undirarbeiðstakar- unum sleppa sær avstað aft- ur uttan at gera sína skyldu. Tí verður mett, at skilabest er at leggja ábyrgdina fyri gjalding av møguligum eft- irstødum å loyvishavaran. Hugsast kann, at tað verður sera trupult at fyrisita eina innkreyjingarskipan, sum skal krevja ógoldin gjøld inn frá virkjum, sum eru heimahoyrandi í fjarskotn- um londum. | Storri manning til at umsita oljuskattamálini Skal fóroysk arbeiðsmegi nýtast í komandi fyrisiting av kolvetnisskattaskipanini, er neyðugt at hugsa um at menna kunnleikan hjá verandi starvsfólkum, eitt nú við eftirútbúgving ella upplæring hjá ella av kolvetnisskattafyrisiting- um í okkara grannalondum. Verður kolvetni funnið, verður mett, at tórvurin á starvsfólki verður munandi stórri, og verður kostnaðurin tá eisini munandi hægri stendur í viðmerkingunum til kolvetnisskattafyrisitingarlógina, sum um á gllum gkjum. Mett verður tí, at í byrj- anini verður neyðugt at seta fólk av til at taka sær av fyrisitingini av kolvetnis- skattalógini og kolvetnis- skattafyrisitingarlógini um- framt, at tær edv-skråir, sum tørvur er á, verða gjørdar so hvert. Verður kolvetni funnið, verður mett, at tørvurin á starvs- fólki verður munandi stórri, og verður kostnað- urin tá eisini munandi hægri.