fríggjadagur 31. desember 1999síða 13

Nr. 250 - 31. desember 1999 tíðindablaðið 13 Hugleiðingar um aldarskiftið Evnið til hugleiðingarnar hevur ikki verið bundið. Einasta kravið var, at hug eydnaðist tað okkum ikki at fáa fatur á nakrari hugleiðing nýggjár øll somul og takk fyri gott samstarv í farna ári. Menniskjalig virðir í hásæti 20. øld og annað ártúsund eru nú bert til sum eitt blað á kalendaranum. Túsundtals nýggj og Oskrivad blød bíða okkum. Øll hava vit lagt summi av kalendarablød- unum úr hesi øld niður í tær mongu skuffurnar í sinni og minni okkara. Hjá nógvum eru tungar skuffur við pínu og sorg, sum bert spakuliga kunnu gloppast komandi ár ini. Hjá øllum kunnu vón andi eisini skuffur dragast fram á tremur við góðum minnum og upplivingum Fyri 100 árum síðani. tá farið var inn í 20. øld, vald aði hjá nógvum ein trúgv uppá, at framburður fór at valda og skapa ein góðan heim fyri oll. Vísindi og tøkni skuldu leiða manna- ættina fram móti stødugari menning. Og víst hevur tøknin skapt ein materiellan fram- burð serliga í vestur- heiminum sum fáur heyði droymt um í hesi øld- ini. Men hendan øldin gjørdist eisini tann blóðug- asta í søgu menniskjans. Seinastu árini eru vit aftur skelkað av meiningsleysum kríggi millum fólk, ið skuldu liva saman sum frændur og grannar. Líka so nógv fólk. sum læknavísindi hava bjargað frá sjúku, líka so nógv fólk hevur framkomin tøkni dripið í 20. øld. Samstundis sum okkara vitan um nátt- úruna hevur ment seg í risa- lopum, hava vit oytt djóra- og plantulív kring allan heim. Samstundis sum vit framleiða størri og stórri mongd av vørum og hent leikum, veksur munurin millum rík og fátæk í heim- inum I okkara sonevndu vestur lendsku vælferðarsamfel øgum hava vit í seinastuni sæð fleiri og fleiri óhugna ligar tilburðir, har ungdóm ur skjýtur frá hond og drep ur javnlikar ella tilvildarlig fólk. Bara soleiðis. Rasu hatur, harðskapur og vápn gera meiri og meira um seg millum ungdóm í Norður londum. Læran av 20. øld er, at framburður uttan menniskj- alig virðir skapar onga framtíð. At tóknilig nýskap- an og materiellur vøkstur hava onki virði í sjálvum sær. At um vit íkki byggja á felags virðir og virðing. sum hver einstakur kennur seg aftur í og kennir seg hava ávirkan á, so er ongin framburður møguligur. Seta vit blint okkara álit á ano- nymar kreftir sum pengar, Sjálvstýri og sam- vinna - for- treytir fyri framburði Foroya Næsta old stendur fyri dur um og vit føroyingar stíga, eins og øll onnur, inn í eina øld, har eingin rættuliga veit, hvat væntast kann. Hendan seinasta øldin hevur givið okkum nógvan framburð á flest øllum økj- um; men hevur so sannliga eisini verið tann øldin, har flestu ræðuleikar hava verið framdir ímóti menniskjaætt- ini. Eisini føroyingar og Før- oyar hava merkt nógv til tær broytingar, sum eru farnar fram seinastu øldina. Frá at hava verið eitt vanligt bondasamfelag, eru Føroyar i dag ein framkomin fiski- vinnutjóð við øllum fram- komnum hentleikum. I takt við hendan fram burð hava eisini stórar broytingar verið á tí polit- iska økinum. Frá at hava verið eitt danskt amt við donskum máli í skúla og kirkju, eru Føroyar í dag eitt land har vit føroyingar fáa frítt at verða, virka og mennast. Sjálvstýrisflokkurin hev- ur, síðan hann var stovnaður í 1907, virkað fyri at føroy- ingar framhaldandi koma at avgera, hvussu okkara egna framtíð skal síggja út. Mæt- ir menn, sum Jóannes Patursson, Louis Zacharias- sen, Símun Petur Zacharias- sen, Djóni í Geil og Hilmar Kass hava saman við øðrum myndað henda flokk, sum í dag framvegis virkar fyri at tryggja føroyingum tey rættindi og virði, sum eiga at tilkoma okkum, sum búgva her á landi. Sjálvstýrisflokkurin var eisini við til at samráðast við danir, tá ið vit fingu heimastýrislógina. Hendan lóg var við til at menna Før- oyar og geva føroyingum loyvi at avgera okkara egnu framtíð. Men vit meina, at tíðin er farin frá heimastýrislógini og at vit føroyingar eiga at semjast um eina loysn á tí ríkisrættarliga økinum, sum vit øll kunnu varða av. Tað sum samgongan er farin undir er í tráð við stevnuskrå Sjålvstyrisfloks- ins. I stevnuskrånni hjå Sjålv- stýrisflokkinum stendur skrivað, at virkað verður fyri fullum sjålvstyri, at før- OR Ko kapital, visindi ella lærur um, hvussu søgan fer at enda, so skapa vit gróðrar- botn fyri meiningsloysi- num. Vit sóu tað eystanfyri, at eitt samfelag uttan kjølfesti í fólkaræði og ábyrgd fyri felagsskapinum, dettur SR sundur frá degi til dags. Vit hava sæð tað í vesturheim- inum, har stórur partur av fólkinum onga ávirkan hev- ur á sítt arbeiðslív ella ikki vil taka lut í politikki. tí hann er vorðin mannfjarur Har nógv fólk verða krøkt føst sum móttakarar av veit- ingum frá einum skriv stovuveldi, ið politiskir flokkar vilja stimbra fyri at varðveita atkvødur og vald Vit sóu tað í Føroyum i attatiårunum, har vit kast aðu ábyrgdina fyri borð í trúnni uppá tekniskan fram burð. Og vit sóu tað í níti árunum, har anonymar kreftir settu okkum undir umsiting og tóku lagnu tungar avgerðir fyri okkum Komandi øld og túsundár mugu seta menniskjalig virðir í hásæti. Vit ha Fóroyum mogule ganga undan og byggja eitt samfelag og ein felagsskap d Verulig Virðir. ha tha ábyrgd IKKI bara fyri okkum sjálvum. men fyr medmenniskjanun Tey sum hava gingið undan okkum, hava prógvað. at tað er tað sum skapar fram tíðina og allan framburð Tey megnaðu at skapa ett livandi føroyskt mål og eina livandi føroyska mentan beint móti øllum forsagn um, materiellum berokning- um og uttan persónligan vinning fyri eygað Hetta gevur okkum fórn ingin og trúnna uppá. at Føroyar eru eitt gott land at skapa eina framtíð í. Har tað eru menniskjalig virðir. fólkaræði, samhaldsfesti og kærleiki, sum eru drívmeg- in. Har vit liva av náttúruni og við náttúruni uttan at leitt skuldi verða um aldarskiftið. Tíverri frá Miðflokkinum. Vónandi bera tit yvir við hesum. Gott oyða og dálka í jagstranini eftir stuttskygdum materi ellum framburði. Har ongin dettur burturimillum í gloymsku, og har ongin kann gera nakað, uttan at síggja avleiðingarnar av sínum gerðum. Har vit eis ini eiga at dyrka tað virði. at vit eru ymisk og ósamd At vit eiga originalar, kver- ulantar, skrædugåkar, fan tastar og stillfør arbeiðsfólk. 10 hvør duga eina rúgvu Henda møguleika hava vit í einum lítlum samfelag Sun ara, Ul Vit éru nær nvo vørum og hava gjógnum søguna altíð merkt beinleiðis. at næstans liv i ) = SONR Vit hava møeguleikan at oc frælsinum eitt í Het innihald. Frælsi er at kunna taka aveerði e at tak byrgdina av avleiðingunum Frælsi er ikki at sæta sær síðani renna undan ábyrgdini ella biða onnur um at verja okkum móti okkum sjálvum Hesin møguleikin er ein gåva til okkara og til kom andi ættarlið. Kasta vit ikk hesa gávu frá okkum. kunnu Vit gerast eitt lítið klípi í einum garði, sum eigur at røkka um allan heim í kom- andi túsundári Høgni Hoydal oyingar gerast sjálvbjargnir og at Føroyar verða viður- kendar sum tjóð og at grundlóg verður gjørd fyri Føroyar. Víðari stendur, at ríkisrættarliga stóða Foroya verður løgd út til fólkaat- kvødu. Men umrådandi er, at semjan, sum fæst vid danir er ein semja, sum alt Føroya fólk kann taka undir við. Tað er alt umráðandi, at Føroya Landstyri tekur sær ta tíð, sum skal til, so funnið verður fram til eina loysn, sum vit øll kunnu taka undir við. Fyri Sjálvstýrisflokkin er frælsi ikki bert frímerki og flagg við ST høvudsborg- ina, men frælsi til at tryggja føroyingum eitt samfelag við tænastuveitingum á sama stødi sum hini Norð- urlondini. Tað merkir eitt samhaldsfast samfelag, har tær sterkaru herðarnar bera fyri tær veikaru. Í dag gongur rákið tann vegin, at tað eru sjålvstød- ugar tjóðir sum samvinna. Fyri at fáa tann fyrimunin, er tað neyðugt at eisini Før- oyar gerast sjålvstødugar. Tað er tó framvegis sam- Vinnan og samstarvið við Danmark og við onnur lond, sum er av størsta týdningi. Sjålvstyrisflokkurin met- ir, at tað er neyðugt at menna Føroyar tøknifrødi- liga, skulu vit økja um inn- tøkugrundarlagid. Hetta er neyðugt fyri framburði bæði innan fiskivinnu og aðrar vinnur, eisini olju- Vinnuna Sjálvstýrisflokkurin longu fyri 25 árum t síggja. hvussu um tað at For fingið hetta mál uppá pláss uDDa I og I Øroyar eru av komnar á heimskortið Abyrgdin hjá okkum og teimum sum koma at mynda næstu old, verður at umsita hetta rikidømi. so leiðis, at tað kemur kom andi ættarliðum til góðar, og ikki bara teimun sum liva her og nú. Hetta krevur sterkan rygg Tað er ungdómurin, sum skal bera samfelagið víðari Ti skulu vit satsa uppá fjøl- broyttar útbúgv ingar, og eitt fjøltåttad mentunarliv, sum byggir å tann gamla før oyska kristna sidaarvin Missa vit okkara egnu mentan so verður tjóðin skjótt fokin Hetta verður ein týdning armikil politisk uppgáva í teldu og interneteldini, sum Vit standa á gåttini til Gott nýggjár og Harrans signing í komandi ári verður ynskt tykkum ollum Vegna Sjálvstýrisflokkin — Jákup Sverri F. Kass ér BAR Sr A