fríggjadagur 31. desember 1999síða 14

14 tíðindablaðið Nr. 250 - 31. desember 1999 Søren Hansen, formaður í Noulisk Kulturfond um aldarmótið Sterkur mentanarpolitikkur besti førningur at hava við inn í ár 2000 -Tað hevur stóran týdning, at vit, hó- ast vit eru partur av altjóða samfel- agnum, royna at halda lív í teimum norrønu virðunum. Bæði teimum, ið liggja í tónleikinum, bókmentunum, matinum og á øllum øðrum økjum við. Vit eru hvønn dag undir sera stórum trýsti frá amerikanska medie- og undirhaldsídnaðinum. Vilja vit nakað við okkara norðurlendska sam- leika, skulu vit hava fatur í røturnar, og nókur av teimum, sum duga best at halda fast um róturnar eru nettupp fórovingar og hinar smátjóðirnar í Norðurlondum. JAN MULLER Hvert ár letur Nordisk Kulturfond pengar il mentanartiltøk i Førovum ella i utlandinum. 1 tvey árini hevur folkatingsmadurin tøron | ØTOVSA verið for- num. Hann Har Vitjaði í Føroyum í heyst og nýttu tt høvi til at tosa við um týdningin, sum N SK Kulturfond hevur fyri mentanarpolitikkin virkin hevur } tí norðurlendska gin sun ill DOTIKKUT lond fond må reskipid og ydning- jå Norð- um og Ráð- 1 við. Av saml- aðu rætlanini hjá Ráðnum uppá góðar 700 mill. kr. ræður Nordisk Kul- turfond yvir umleið 25 mill kr. árliga, og av teimum fara ein hálv til tvær til verk- ætlanir, sum føroyingar kunnu taka lut i ella sum beinleidis studul til føroyskt mentanarligt virksemi å hvørjum åri. Fyri at fåa studul år Nordisk Kultur- fond, so skulu try lond ella sjálvstýrandi oki vera við Tó í einstøkum førum tvey. Grunnurin stuðlar ikki verkætlanum í einum ein- støkum landi. Tí har má tað vera landið, kommunan ella grunnar í landinum, sum stuðla. Tó so, at grunnurin stuðlar tiltaki í einum landi, sum so eisini hevur tilknýti til onnur norðurlond. Eitt nú stuðlaði grunnurin útgávuni av Atlantslogum hjá Regini Dahl. Hetta var eitt føroyskt projekt burturav, men av tí at Regin hevði gjørt løg til danskar, svenskar, íslendsk- ar og norska yrkingar varð hetta mett sum eitt norð- urlendskt projekt. Grunnurin hevur stuðlað stórum projektum sum SHAKE umframt at hann eisini stuðlar ráðstevnum innan bæði útbúgving, gransking og mentan og mangt annað. Søren Hansen heldur tað er gott, at nógvir av peng- unum fara til projekt í teimum smærri tjóðunum í Norðurlondum, herundir Føroyum, tí her hendir so nógv spennandi og áhuga- vert á tí mentanarpolitiska økinum. Norðurlandahúsið Ein av teimum týðandi karmunum um føroyskt og norðurlendskt mentanarlív er Norðurlandahúsið. Søren Hansen heldur sjálvur, at Norðurlandahúsið í Havn hevur ein ómetaliga stóran tydning fyri Føroyar. -Eg havi verid i Føroyum einar 4-5 ferðir, síðani Norðurlandahúsið varð vígt. Og hverja ferð havi eg upp- livad at sæð ómetaliga vekur og spennandi ment- anarprojekt í Norðurlanda- húsinum, alt frá tiltókum um William Heinesen til 17 sangarar úr Klaksvík. Hetta húsið er at meta sum ein magnet, ið dregur virksemi og evnarík fólk til sín. Og tað var eisini nettupp hugsa- nin aftanfyri Norðurlanda- húsið Halda fast um røturnar Søren Hansen er annars sannførdur um, at tad eru væl givnir pengar, sum fara til mentanartiltøk i Før- oyum, Grønlandi og Alandi. -Er tað nakar, sum heldur fast um sínar røtur, so eru tað hesi tríggjar smátjóð- irnar. Tá eg vitjaði í Føroy- um fyrr í ár át eg skerpi- kjøt, grind og spik og dans- aði føroyska dans. Her held- ur man fast í traditiónunum, sjálvt um tey ungu eisini eta pizza og burgarar. Og tað ger man eisini í Grønlandi og á Alandi. ES og Norðurlond Nú ES flytur seg eystureftir eisini og ein stórri og stórri partur av Europa verður integreraður í henda felags- skap heldur Søren Hansen tað vera so mikið meira týdningarmikið at varðveita og menna norðurlendsku mentanarbondini. -Tað hevur stóran týdn- ing, at vit, hóast vit eru partur av altjóða samfelagn- um, royna at halda lív í teimum norrønu virdunum. Bæði teimum, sum liggja í tónleikinum, bókmentun- um, matinum og á øllum øðrum økjum við. - Vit eru hvønn dag undir sera stórum trýsti frá ameri- kanska medie- og undir- haldsídnaðinum. Vilja vit nakað við okkara norður- lendska samleika, so skulu vit hava fatur í røturnar, og nøkur av teimum, sum duga best at halda fast um røt- urnar eru nettup føroyingar og hinar smátjóðirnar í Norðurlondum. Søren Hansen minnir eisini á, at tað ikki bert finst eitt mentanarligt stríð mill- Søren Hansen, formaður í Nordisk Kulturfond heldur tjóðir sum Føroyar hava nógvan íblástur at geva øðrum á mentanarøkinum, sum eitt nú evnini og viljan at halda fast um róturnar. um USA og Europa men eisini eitt millum Norður- lond og Suðureuropa. -Eg haldi framvegis, at styrkin í europeisku mentanini er tann sannroynd, at vit eru so ymisk. Vit hava eina grikska, eina franska, eina