týsdagur 15. august 2000síða 2

3 tíðindablaðið sosialurin Nr. 154 - 15. august 2000 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Hjørdis Árnadóttir Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakstein Edvard Joensen Rúnar Reistrup Dia Midjord Stefan í Skorini Ítróttur: Jákup Mørk Myndamenn: Jens Kristian Vang Álvur Haraldsen Útgevari, uppseting: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Fax. 314720 e-mail: post@sosialurin.fo Lýsingar: lysing@sosialurin.fo Internet: www.sosialurin.fo Prent: P/F Prentmiðstøðin Sosialurin Oddagrein Fólkaflokkurin og skattalætti Í 25 ár hevur formaðurin í Fólkaflokkinum á Løgtingi - og málgagn hansara - skrivað um skattalætta. Almenn starvsfólk og talið av al- mennum starvsfólkum hevur verið knýtt í henda spurning. Seinastu árini hevur ein nýggj pen- sjónsskipan eisini verið knýtt at fyribrigdinum skattalætti. Afturat øllum hesum er alment virk- semi næstan sett í mun til, hvussu sosialistiskt samfelagið er. Sumt av hesum varð endurtikið, nú Løgtingið í næstsíðstu viku umrøddi røðuna, løgmaður helt ólavsøkudag. TÁ kreppan tók føroyska samfelagið av knór- anum, varð neyðugt at hækka skattatrýstið mun- andi. Tað varð so høgt, at tað fór upp um danska skattatrýstið, sum er millum tey hægstu í land- inum. Men tá búskapurin batnaði nakað, lækkaði landsstýrið, sum tá sat við Edmundi Joensen sum løgmanni og Jóanesi Eidesgaard sum landsstýrismanni í fíggjarmálum, skattatrýstið við meiri enn 100 milliónum krónum. Tað merkt- ist! HETTA landsstýrið skrædnaði, og Fólkaflokk- urin kom uppí. Hesin flokkurin, sum hevur talað fyri minni persónsskatti í 25 ár, fekk fíggjarmál at umsita. Eisini hetta tíðarskeið varð tosað um skattalætta og sjómenn fingu eina skipan, sum ger, at teir sleppa væl minni í skatti. Tey flestu, sum ásanna tann týdning, fiskimaðurin hevur, unna fiskimonnum henda lætta. Kortini eru tað mong, sum ikki skilja, hví inntøkubólkar, sum liggja oman fyri hálva millión krónur, skulu fáa tað sama í skattalætta, sum onnur forvinna í eitt heilt ár. Tað mátti borið til at lagt eitt loft í hesa skipan, so skattalættin minkaði og hvarv heilt, tá inntøkan fór upp um eitt vist. HINVEGIN hevur vanligi borgarin ikki merkt nakað til lægri skatt. Tvørturímóti eru flestu gjøld hækkað, og lítið rekist fyri, at skattalættin, sum skuldu latast í samband við eina nýggja eftir- lønarskipan, kemur í bræði. Uppskotið til nýggja eftirlønarskipan, sum skuldi síggjadagsins ljós fyri einum ári síðani, er ikki liðugt. Frá tí at tað uppskotið verður lagt fyri Tingið, og til ein skatta- lætti fer at merkjast, fer so long tíð at ganga, at hetta valskeiðið er runnið, men so kann formað- urin í Fólkaflokkinum jú brúka málið í næsta valstríðið. Harafturat hevur landsstýrismaðurin í fíggjarmálum sagt, at skatturin kann ikki lækka, tí so fara fólk at brúka ov nógvan pening. Hetta sigur maðurin, sum skal sigast at umboða ein verkaflokk!!! SAMANUMTIKIÐ er skattatrýstið ikki lækkað fyri vanliga borgaran, meðan Fólkaflokkurin hev- ur sitið í landsstýrinum seinastu fýra árini. Har- afturat er talið av almennum starvsfólkum ong- antíð verið so stórt sum nú. Fyrisitingin er bólgn- að og lýsingar eftir fólki í almenn størv fylla bløðini. Hetta er einki enn ein framman á fyri fólkaflokspolitikk floksins propaganga á hesum øki seinastu 25 árini! Fútaklettur: Fyrsti ar- beiðisskúrurin er komin at standa við vegin oman á Fútaklett. Fyrsta tekinið upp á, at nú fer okkurt at henda við fasta sambandinum um Vestmannasund. Tað stendur ein skúrur við myrkabláa litinum hjá byggifelagnum J&K Peters- en niðan fyri høvuðsvegin av Oyrargjógv. Lítið ásýni- ligur hjá honum, sum bara skundar sær til ella frá ferj- uni. Men skríggjandi gulu Tað nærkast alsamt, til byrjað verður upp á arbeiðið við vega- gerðina í samband við undirsjóvartunnilin undir Vestmannasundi ÓLAVUR Í BEITI Í tíðindaskrivi frá Fiski- málaráðnum verður m.a. sagt, at høvðusevnið á fund- inum á Svalbard er mat- vørutrygd, genetiskt til- feingi og lívfrøðiligt marg- feldið, burðardyggur fiski- skapur, umhvørvismerking av fiski og fiskavørum og havumhvørvi. – Ráðharrarnir skulu á fundinum eisini taka saman um arbeiðið við umhvørv- ismerking av fiski og fiska- vørum, røða um kriterir fyri merking (certificering) av burðardyggari fiskivinnu, tørvin av at knýta um- hvørvisspurningar uppí um- sitingina av fiskivinnuni. Og víðari verður sagt, at ráðharrarnir fara at leggja ein nýggja ætlan fyri norð- urlendska fiskivinnusam- starvið næstu 4 árini. Felagsfundur Í gjár felagsfundur millum fiskimálaráðharranar, landbúnaðarmálaráðharr- arnar og umboð fyri vinn- una. Evnini eru tvey, ann- að er um matvørutrygd, har danski matvørumála- ráðharrin Ritt Bjerregaard leggur fyri, meðan seinna evnið er genetiskt tilfeingi og lívfrøðiligt margfeldið, har Jørgen Niclasen, fiski- málaráðharri leggur fyri. Í Føroysku sendinevnd- ini eru umframt landsstýr- ismannin: Kaj P. Morten- sen, fiskimálastjóri, Eyð- finnur Finnsson, fulltrúi, Jákup Sólstein, formaður í Føroya Reiðarafelag, Óli Jacobsen, formaður í Før- oya Fiskimannafelag og Marita Rasmussen; sam- skipari í Føroya Ráfiska- keyparafelag. Annars kunnu nevnast nøvn sumn Svend Auken, umhvørvis- og orkumála- ráðharri í Danmark, Kalevi Hemila, landbúnaðarmála- ráðharri í Finland, Árni Fundast á Svalbard Norðulendsku fiskimálaráðharranir og landbúnaðarmálaráðharranir hava fund á Svalbard til hósdagin tann 17. august Kunngjørt verður fyri ætt og vinum at okkara kæri pápi, verpápi, abbi og langabbi OLAF ELIAS SOFUS HANSEN ættaður úr Fuglafirði, andaðist í heiminum í Søldar- firði leygardagin 12. august, 84 ára gamal. Kistan fer úr Elim í dag kl. 17.00. Jarðarferðin verður úr kirkjugarðskapellinum í Havn mikudagin 16. aug. kl. 14.00. Sungið verður úr Songbók Guds fólks. Familjunnar vegna børnini Tey ið vilja minnast Olaf kunnu lata Elim í Søldarfirði eina gávu. ✝ Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.sosialurin.fo vindskeiðirnar boða frá, at her er komið eitthvørt, sum ikki hevur verið har. Og vágafólk frøast um, at nú fer endiliga okkurt at henda í hesum fyri teimum so týdningarmikla máli. Líkt er nú til, at umstrídda málið endiliga verður loyst, og farið verður í gongd við at grava fyri vegnum. Tey bíða spent í Vágum. ej Mathiasen, fiskimálaráð- harri í Íslandi, Otto Gregus- sen, fiskimálaráðharri í Noreg, Bjarne Håkon Han- ssen, landbúnaðarmálaráð- harri í Noreg, Roger Jansen, landsstýrislimur úr Ålandi, Simon Olsen, landsstýris- limur í vinnumálum í Grøn- landi sum eru við á fundin- um. Fasta sambandið nærkast DIA MIDJORD – Eg haldi ikki, at útblaking av fiski er ein stórur trupul- leiki í løtuni, sigur Hjalti í Jákupsstovu, stjóri á Fiski- rannsóknarstovuni. Fiskirannsóknarstovan hevur seinastu tvey árini skrásett, hvussu nógv av fiski fer fyri skeytið. Og tað er einki at dylja yvir, at fisk- ur verður tveittir fyri borð aftur, hóast lógin sigur, at einki má tveitast fyri borð aftur. – Fiskur fer fyri borð í størri og minni nøgdum, staðfestir Hjalti í Jákups- stovu. Serliga er talan um fisk, ið ikki er handilsvøra Skriva frágreiðing um útblakaðan fisk Fiskirannsóknarstovan arbeiðir við at skráseta fisk, sum verður tveittir fyri borð. Áðrenn jól kemur ein frágreiðing um støðuna DIA MIDJORD Fólk, ið sigldu til Havnar við Rituni tíðliga sunnu- morgunin, boðaðu frá um alibátin, ið hoyrir til á Glyvrum, sum hevði siglt á land. – Sum fráboðanin ljóð- aði, vóru menninir um- borð ávirkaðir, sigur Peter Poulsen, støðleiðari í Havn. Hann sigur víðari, at eingin skaði kom á bátin, ella tað ikki er marknaður fyri í Føroyum. Nevnast kunnu skrubba, skøta, hávur og krabbi. – Í einum størri landi er ein marknaður og keyparar til hesi fiskasløg, men í Før- oyum tykist hetta verða trupult. Onkur hevur fingist eitt sindur við hetta, sigur stjórin á Fiskirannsóknar- stovuni. Ikki politi Hjalti í Jákupsstovu sigur, at teir í løtuni hava fólk við umborð á fiskiskipum. – Vit eru umborð fyri at skráseta, hvat tað er sum hendir viðvíkjandi útblak- ing av fiski, sigur hann og Alibátur rendi á land Tíðliga sunnumorgunin fekk løgreglan fráboðan um ein bát, ið var farin á land við kirkjutangan í Nólsoy Tveir ungir menn av bygd brustu saman náttina til leygardagin í miðbýnum í Havn. Politiið kom á staðið og tók teir báðar við sær á støðina. Í næst- um fáa teir eitt sektarupp- skot fyri brot á politivið- tøkurnar frá fútanum. Politistøðin fekk eisini tvær fráboðanir um harð- skap. Í báðum førum var talan um persónar, ið kendu seg harðliga við- sum nakað seinni bleiv bjargaður og lagdur til bryggju í Nólsoy. – Vit koma at skriva eina sak, og eftir øllum at døma verður onkur skuld- settur í málinum, sigur Peter Poulsen. Tað var annars Ova- stevna í Nólsoy um viku- skiftið. Løgreglan veit ikki enn at siga, um bátur- in var á veg til ella frá oynni. farnar. Tveir mans svóvu á støðini um vikuskiftið, tí kenningin var í størra lagi. Ein persónur bleiv eisini tikin fyri rúsdrekka- koyring. Og tvær fráboðanir um herverk vóru eisini um vikuskiftið. Talan er í báðum førum um brotnar handilsrútar í miðbýnum. Brustu saman í miðbýnum leggur aftrat. – Vit hava ikki skyldu at boða Vaktar & Bjargingar- tænastuni frá. Vit bert skrá- seta og eru ikki politi, sigur hann. Úrslitið av hesum skrá- setingum kemur einaferð áðrenn jól. DIA MIDJORD Hvønn einasta dag fær løgreglan fráboðan, um dýr sum ganga leys. Og hesi boð verða givin víðari til aktingarmenninar hjá kommununi. Teir koma á staðið og fara avstað aftur við dýrinum. Og tað kostar ikki einki, um aktingarmenninir verða boðsendir. Taka teir eitt nú ein hund, tí eigarin ikki røk- Ein dýr søga Verður aktingarmaðurin boðsendur í sambandi við leysgangandi dýr, mást tú rinda nógv fyri at fáa dýrið aftur Tað kemur meira enn so fyri, at hestar slíta seg leysar ella rýma úr innhegnaða økinum Tilvildarlig mynd: Álvur Haraldsen ir uppgávu sína, má hesin gjalda um 600 krónur fyri at fáa hundin aftur. Verður hundurin ikki heintaður innan tríggjar dagar, so verður hann av- lívaður. – Allir hundar, ið akting- armaðurin tekur sær av, verða lýstir á talvu í mið- býnum í trý døgn og gott væl tað, áðrenn teir verða avlívaðir, sigur Peter Poul- sen, leiðari á politistøðini í Havn. Hann leggur dent á, at tal- an er um hundar, ið einki frámerki hava. Stendur eitt telefonnummar á hálsband- inum, so verður ringt og sagt frá. Óvanligur gestur Hóast politistøðin dagliga fær fráboðanir um leys kría- túr, so er meiri sjáldan, at kettur verða tiknar. – Nakrar fellur eru ymsa- staðni, har fólk eru illa plág- að av kettum, men tað er ikki so ofta, at kettur verða fangaðar, sigur Peter Poul- sen. Ketturnar hava eisini tann fyrimunin, at eru tær í háls- bandi, so verða tær sleptar aftur. Umframt hundar og ein- stakar kettur, so fær politi- støðin eisini fráboðan um leysgangandi kríatúr. – Tað kemur meir enn so fyri, at vit blíva uppringdir tíðliga sunnumorgun av illum fólkum, tí ein hestur stendur og hugnar sær í hav- anum, sigur Peter Poulsen, støðleiðari á politistøðini í Havn.