leygardagur 12. mars 2005síða 32

32 Nr. 50 - 12. mars 2005 LIST Øssur Johannesen Ein tann støsti og mest originali listamaðurin innan danska nú- tíðarlist er uttan iva Hans Henrik Lerfeldt. Hann er mest kendur fyri sínar erotisku og surrealistisku myndir. Hann var føddur í àrhus í 1946, hann bleiv svikin og adopteraður av eini prestafamilju Sum eisini sviku hann tey vístu hann frá sær og hann end- aði á einum barnaheimið har í hann týðliga lærdi lívsins beisku veruleikar at kenna, hann rýmdi og fann troyst í tí harða um- hvørvinum í undirverðini í stórbýnum københavn millum horður og tey kriminellu. Hann hevði problemir við at tilpassa seg bæði familju og samfelagið alt lívið. Hann byrjaði at mála á barna- heiminum og kom sum heilt ungur inn á Kunstakademii har í hann gekk í 5 ár og hevði Sørin Hjort Nielsen, Palle Nielsen og Holger J. Nielsen sum profess- arar, men hansara stóra fyrimynd var danski surrealisturin Vilhelm Freddie sum eisini var vinur hansara og Freddie og konan Ellen sótu ofta model fyri honum. Hans Henrik Lerfeldt hevði serligan áhuga fyri sexualitetin- um og kvinnuni, Hann lýsti tí sexuellu girndina og tann farliga sexualitetin sadomasokismuna, harðskapur og líðing sum sexu- ella njótan í myrkum órógvandi og køldum myndum har í hann blandaði tað fotorealistiska við tí surrealistiska sum bara hann kundi gera tað, á ein sera meistarligan virtuosan hátt. Myndirnar hjá honum eru fangandi og facinerandi bæði ræðandi og dragandi, men mær dámar verri enn so allar hansara myndir. Hann var hugtikin av vakur- leikanum og tí destruktiva ella oyðandi og tað eru ímillum hesi evnini at hann skapar sínar myndir. Sexualiteturin er eitt veldugt og sera umfatandi evni at fara undir og Hans Henrik Lerfeldt kastaði seg út í hetta evni við nærløgdum intensum og sann- førandi áhuga. Hann var djarvur út um alt mark og myndir hansara virkaðu provokerandi og hugtakandi alt í einum. Tað eru øgiliga fáir listamenn yvurhøvur í hava hætta sær at lýst sexualitetin innan mynd- listina og fáur man hava gjørt tað beturi og meira fangandi og facinerandi enn Hans Henrik Lerfeldt.. Awakening eitur ein akvarell frá 1980, tú fært ein beint frammaná av hesi sera freku mynd vit síggja eina sera sexuta og vakra unga kvinnu, hon er hálvnakin og hon gleivar beint ímóti tær sum um hon sigur við teg kom inn í meg! Lørini eru fyldig og vælskapt og hon hevur sexutar svartar hosur, men ein yvurvaksin fluga hevur sett seg á herligheitina, kynshárini síggjast, hon hyggur svang beint uppá teg græð og villig við svørtum langum hári hon hvílir hondina við teimum reyðu langu neglinum á høvdið. Man kann ikki annað enn at blíva sexuelt østur av at síggja hesa myndina. Eitt er at síggja eina sexuta kvinnu nakað heilt annað er at megna at mála eina sexuta kvinnu, tað er ikki barat siga tað, men tað megnaði Hans Henrik Lerfeldt beturi enn nakar annar eg kann koma í tankar um. Modigliani dugdi eisini at mála erotiskar kvinnur. Nógvir listamenn hava roynt at eftirlíkna Hans Henrik Lerfeldt uttan at nakar hevur megna at koma omanfyri knøini á honum. Hann lýsti sexuellu girndina, litinskapin kvinnuliga vakur- leikan og tað destruktiva og hugan harðskapin og líðing- ina.Hann lýsti ongantíð kær- leikan í sínum sexuellu myndum. Tað megnaði hann ikki og ynskti tað helst heldur ikki. En myndir hansara vóru veruligar ektaðar og erligar og upplivaðar, tó ongantíð ordiliga nærverandi tað er altíð ein køld distansa í hansara myndum sum virkar órógvandi, men samstundis hugtakandi og facinerandi á ein gátuføran og mystiskan hátt. Uttan tittul eitur ein tekning frá 1977 hetta er ein intim og dramatisk teknig av eini sexu- ellari samlegu ein dama verður tikin hon blundar og muðurin er opin av sansaðari sexuellari njótan, man sær bara kvinnuna og ikki mannin. Her hevur hann fanga orkuna og dynamikkin í tí sexuellu samleguni sera sterkt og sannførandi og líka so veruligt sum at síggja eitt pornoblað. Viktorianst bílæt frá 1977 eitur ein oljumálningur, ein sera ung vøkur og heldur óskyldig kvinna situr nakin í einum stóli við vøkrum andliti og reyðum hári, ein yndislig erotisk kvinnumynd meira kensluborin og heit enn man er vanur við frá Hans Henrik Lerfeldt, hetta er ikki ein typisk mynd fyri hansara stíl meira traditionell. Tann síðsti veruleikin eitur oljumálningur frá 1978 hetta er ein mynd í lýsir tann ekstrema myrka og farliga sexualitetin sum summi menniskjur dyrka ein kvinna situr og er bundinum hendur og bein høvdið hvílir hon niður á knøini ,man sær bara myrka og fyldiga hári beint við læri sær man eina stóra gras- hoppu sum er forma sum ein fallos, myndin talar fyri seg sjálvan Blindabukk eitur ein akvarell frá 1979. Hetta er ein sera pervers mynd, vit síggja eina damu við bindi fyri eyguni sutta eina velduga kjøtkanón og hon elskar tað sjálvandi uttan um kyni skríga fleiri sera ólekrar larvur og á búkinum á manninum stendur ein yvurvaksin sera óhugnalig og diabolsk fluga við reyðum veingjum, man sær ikki mannin. Myndin er sum allar hansara bestu myndir sera fangandi dramatisk og dynamisk í sínum motivi og órógvar og hugtekur alt ísenn. Vanitasmynd eitur akvarell frá1980. vit síggja eitt sera vakurt kvinnuandlit fotogent sum hjá einari model. Fyldigar sensuellar varrar vøkur viðkvom og tóm eygur og andliti skínur sum eitt yvurnatúrligt ljós á pannuni er ein yvurvaksin giftig veps sum symboliserar tað kriminellu undirverína alfonsanir og kundarnir sum útnytta hesa horuna ofta eru tað Hells Angels sum standa fyri Prostitutións- virksemi. Er hann skitsofrenur spurdi onkur meg tá í viðkomandi sá Lerfeldtsa myndir eg veit væl hvat hann meinar við. Vakur- leikin og deyðin er tað í henda myndin vísurnemliga at menn- iskjur og eisini vakrar kvinnur eru forgeingiligar. Ongin sleppur undan kistuni og í einsemi niður til moldina at búgva til ormaføði amen! Sami gud í okkum líviðgevur sami gud tað aftur krevur fyri at endurgeva eina yrking. Poor cinderella eitur ein akvarell frá 1981. Vit síggja eitt kvinnuandlit ella rættari eina kvinnu blíva álopna av eini yvurvaksnari aggressivari grøn- littari grashoppu vit síggja tennirnar hjá damuni og eisini SEX SUM LIST OG HAN