mikudagur 20. apríl 2005síða 16

16 Nr. 74 - 20. apríl 2005 – Eg havi ongantíð sæð fjølmiðlarnar sum eitt statsveldi. Eitt statsveldi hevur heilt aðrar skyldur, enn fjølmiðlarnir hava – og fjølmiðlar hava aðrar skydur enn eitt statsveldi hevur, segði Hans Engell, stjóri á danska Ekstrablaðnum á fyrsta trapputingin- um í miðlahúsinum hjá Sosialinum í Vágsbotni í Havn leygardagin TRAPPUTING Niels Uni Dam Miðlahúsið í Vágsbotni legði hart fyri, tá tveir av bestu kjakmonnum í danska fjølmiðlaheiminum leygarkvøldið hildu trappu- ting. Føroysk fjølmiðlafólk, stór og smá, og onnur áhugað, vóru savnað í hugnaligu hølunum í Vágs- botni fyri at hoyra hesar navnframu harrarnar. Men eisini fyri at uppliva hetta nýbrotið í føroyskum kjaki. Ábyrgdarblaðstjórin Jan Müller greiddi frá tankan- um handan trapputingið, at skapa størri og betri kjak í føroyska samfelagnum. Ætlanin er at hesar kjak- løtur skulu verða millum ein og hálvan annan tíma til longdar. Pallborðslutakar- arnir hava framløgur, og møguleiki er hjá áhoyrar- unum at seta spurningar. Hans Engell legði fyri við at siga, at hann ongan- tíð hevði sæð fjølmiðlarnar sum eitt statsveldi. Eitt statsveldi hevur heilt aðrar skyldur enn fjølmiðlar, og fjølmiðlar hava aðrar skyld- ur enn eitt statsveldi. Hann vísti á, at sjálvt um Javnað- arflokkurin eigur Sosialin, so er tað ikki Sosialurin, sum situr í samgongu. Fjølmiðlar hava skyldu at finnast at, um t. d. eldra- røktin er av ov lágari góðsku, ella um sjúkrahús- ini ikki eru nóg góð. Men fyri tað noyðist fjølmiðla- fólkið ikki at finna spar- ingar, sum kunnu fíggja eina betri eldrarøkt ella sjúkrahús. Public Servic er týdningarmikið Georg Metz var samdur í, at fjølmiðlar ikki eru eitt statsveldi. Men metti, at fjølmiðlar kanska eiga at verða tiknir við í eina nýggja grundlóg. Hetta fyri at tryggja óheftar fjøl- miðlar. Fjølmiðlar hava sera stóra ávirkan, og alneyðugt er at tryggja sær, at teir kunnu virka frítt. Her eru public service miðlarnir sera týdningarmiklir, og eiga at verða varðveittir. Public Service noyðist ikki altíð at undirhalda, og eigur ikki at lata seg kroysta av marknaðarkrøvunum. Public Service eigur so ikki at undirhalda naivt. Øssur Winthereig spurdi, um Georg Metz veruliga helt, at Public Service noyddist at vera so smalt. Hann helt ikki, at arbeiðið hjá Public Service miðlun- um gjørdist lættari av, at mentanarelitan setti krøv um, at tey skuldu senda smalt tilfar. Georg Metz segði, at sjálvt smá hyggjaratøl sum t. d. 50.000 í Danmark eru høg tøl, talan er um nógv fólk. Public Service hevur eisini skyldu at vísa fólki sendingar, sum tey ikki vistu, at tey vildu síggja. Sonny Smith spurdi, um Public Service ikki var vorið nakað diffust. Georg Metz svaraði, at Public Service í Danmark var í upploysn, Anders Fogh Rasmussen hevur sagt: »Vit eru troytt av smaksdómarum«. Hetta er fjas, tí øll siviliserað sam- feløg brúka fakfólk til at ráðgeva sær. Hví er týdningarmikið Metz segði, at øll kundu skriva, at tvey flogfør rendu á nøkur háhús í New York. Men tað áhugaverda og týdningarmikla er, hví tey rendu á háhúsini. Men alt ov nógvir fjølmiðlar eru heilt ókritiskir og fáast ikki við, hví hetta hendi. Ov fittir fjølmiðlar Hans Engell hugleiddi um fjølmiðlarnar í Norðan- londum livdu upp til sínar skyldur. Hann helt, at sum heild vóru fjølmiðlarnir ov fittir. Politikkarar, flokkar, virkir og stovnar hava øll spindoktorar og kunningar- fólk, sum liva av at villleiða fjølmiðlafólk. Umleið helvtin at fjølmiðlaútbú- num fólki livir av at vill- leiða hina helvtina, og hetta eydnast ofta væl. Einki journalistiskt fak Georg Metz umrøddi hetta sama »spinnið«. Hann helt tað vera rættuliga ræðandi. Sjálvt um fjølmiðlaútbúgv- ingarnar gerast alsamt betur, so berjast fjølmiðla- fólk eitt hart stríð. Fyrr var talan um eitt »journalistisk fak«, men nú er hetta av- loyst av einum miðlaum- hvørvi. Fjølmiðlafólk skifta millum miðlar og fyritøkur og aftur til miðlar. Hann nevndi, at fjølmiðla- fólk t. d. skiftu frá Informa- tion til eitt annað blað, víðari í sjónvarpi, síðani til eitt sodavatnsvirkið sum kunningarfólk, til spindokt- arastarv hjá einum politikk- ara, til blaðstjóra á BT og til endans blaðstjóra á Se og Hør. Tá hann so viðmerkti, at hann ikki hugsaði um nakran serstakan, flentu fólk. Núverandi blaðstjórin á Se og Hør, Henrik Qortrup, passar væl til lýs- ingina. Georg Metz metti hetta verða ein stóran trupul- leika. Ung fjølmiðlafólk kunnu kenna seg kroyst til ikki at verða nóg kritisk. Tí tey kunnu missa møgu- leikan fyri einum starvið í framtíðini. Hetta er sam- bært Metz tað mest ræð- andi: At fjølmiðlarnir, gloyma at hyggja kritiskt at sær sjálvum. Vakurleiki er størsta dygdin Leif Láadal spurdi, hvussu fjølmiðlarnir skuldu hyggja at støðum sum tí í danska Javnaðarflokkinum. Har óroynda, men vakra Helle Thorning Schmidt vann á roynda Frank Jensen. Har man velur vakurleika fram um dugnaskap. Hans Engell helt ikki, at tað var so svart og hvítt í hesum málinum. Hetta hevði líka nógv at gera við, at Helle Thorning-Schmidt er nýtt blóð, meðan Frank Jensen er eitt kent andlit. Flokkur- in hevur tapt tvey val á rað, og tí vilja fólk hava broyt- ing í. Men Helle Thorning- Schmidt hevði sjálv sagt Hans Engell frá, at hon var kløkk av, hvussu ágangandi Fjølmiðlarnir eru ik – Fjølmiðlarnir skulu finnast at, um eitt nú eldrarøktin er av ov vánalig, ella um sjúkrahúsini ikki eru nóg g ella sjúkrahús, heldur Hans Engell, blaðstjóri á Ekstrablaðnum. Georg Metz var samdur í, at fjølmiðlar ikki fyri at tryggja óheftar fjølmiðlar. Fjølmiðlar hava sera stóra ávirkan, og alneyðugt er at tryggja sær, at teir k