týsdagur 31. mai 2005síða 15

At fraklendingar sunnudagin søgdu nei til ES-grundlógina, hevur neyvan ta stóru ávirkanina á Føroyar, heldur Jóannes Eidesgaard, løgmaður ES-GRUNDLÓGIN Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Løgmaður heldur tó, at úr- slitið í Fraklandi sunnudag- in gevur nakað av innan- hýsis trupulleikum í ES, og hetta ger ikki okkara sam- ráðingarstøðu betur. Ferðin verður sett niður Jóannes Eidesgaard sigur, at úrslitið í Fraklandi kanska líka nógv er eitt mótmæli móti sitandi stjórn í Fraklandi, sum tað er eitt nei til ES-grundlógina. - Tað er tó einki at ivast í, at talan er um ein kreppu í ES-høpi, tí Frankland er ikki eitthvørt ES-land. Frakland hevur verið við frá byrjan, og landið hevur kanska verið tað mest ES- sinnaða landið av øllum limalondunum. Tað er tí einki at ivast í, at tað er eitt øgiligt afturstig fyri tey, sum hava staðið aftan fyri tilgongdina til ES-grund- lógina, at úrslitið í Frak- landi gjørdist eitt nei, held- ur Jóannes Eidesgaard. Løgmaður væntar, at úrslitið í Fraklandi fer at seinka Europeisku integra- tiónini, og um fleiri lond fara at atkvøðu nei, væntar Jóannes Eidesgaard, at ferðin á tilgongdini fer at stegða munandi upp. Noyðast at taka støðu Í spurninginum um, hvørja ávirkan eitt danskt ja og ein møgulig samtykkjan av ES- grundlógini fer at hava fyri Føroyar, sigur Jóannes Eid- esgaard, at her er støðan heilt greið. - Tað stendur í forfatning- ini, at hon ikki er galdandi fyri Føroyar, og tí hava vit einki at óttast, sigur Jóannes Eidesgaard. Løgmaður heldur tó, at tað er neyðugt hjá okkum føroyingum sum skjótast at fáa eitt kjak um, hvat vit vilja, tí vit noyðast at taka støðu til spurningin. - Vit noyðast at fáa eitt kjak, har vit taka støðu til, um vit eru nøgd við verandi støðu, ella hvat vit vilja. Sjálvur haldi eg, at tað er umráðandi, at vit taka støðu sum skjótast, tí óansæð hvørja niðurstøðu vit koma til, so er processin long, sigur Jóannes Eidesgaard. Nr. 100 - 31. mai 2005 15 Formaðurin í Tjóð- veldisflokkinum, Høgni Hoydal, held- ur, at tað gevur føroy- ingum eitt longri skoðbrá at lýsa egnar avleiðingar, at frak- lendingar í sunnu- dagin atkvøddu nei til ES-grundlógina ES-KONVENTIÓNIN Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Í dag verður orðaskifti í Fólkatinginum um, hvat eitt møguligt danskt ja til ES-grundlógina hevur at siga fyri Føroyar og Grøn- land. Tað eru teir tríggir fólkatingslimirnir í Norður- atlantsbólkinum, Høgni Hoydal úr Føroyum, og grønlendingarnir báðir, Kuupik Kleist og Lars- Emil Johansen, ið hava sett danska forsætismálaráð- harranum, Anders Fogh Rasmussen, spurningin. Skal ikki hava avleið- ingar fyri Føroyar og Grønland Í fyrispurningi sínum til forsætismálaráðharran spyrja teir tríggir fólka- tingslimirnir, hvussu danska stjórnin tryggjar sær, at nýggja ES-grund- lógin ikki á nakran hátt, hvørki poltiskt ella løg- frøðisligt, kemur at verða galdandi fyri Føroyar og Grønland. Høgni Hoydal sigur, at Norðuratlantsbólkurin miðjar ímóti, at tað verður samtykt at gera eina óhefta kanning av, hvat ein økt ES-samansjóðan fer merkja fyri Føroyar og Grønland. Hesum hevur Anders Fogh Rasmussen áður sýtt fyri. - Danir fara ivaleyst at trýsta fólkaatkvøðuna ígjøgnum í Danmark, óan- sæð hvussu úrslitið verður aðrastaðnis, og tað er tí umráðandi, at vit fáa lýst okkara støðu, sigur Høgni Hoydal. Mugu velja eina leið Høgni Hoydal heldur, at tað hevur givið okkum føroy- ingum eitt longri skoðbrá at velja eina leið, at fraklend- ingar sunnudagin atkvøddu nei. - Vit noyðast at velja eina leið, sum vit vilja ganga í hesum málinum, og nú hava vit fingið eitt longri skoðbrá at velja hesa leið, sigur Høgni Hoydal. Formaðurin í Tjóðveldis- flokkinum sigur tað verða burturvið at tosa um før- oyskan ES-limaskap, so leingi vit eru partur av danska ríkisfelagsskapin- um. - Tað hevði verið skila- best, um vit gjørdu eina samstarvsavtalu við fyrst og fremst Noreg, Grønland og Ísland, tí vit hava felags áhugamál í Norðuratlants- havi, og saman høvdu vit staðið sterk, heldur Høgni Hoydal. Mótmæli til væntandi demokrati Í morgin fara hollendingar at taka støðu til ES-grund- lógina, og veljarakanningar í Hollandi benda á, at eisini har verður atkvøtt nei. - Um hollendingar at- kvøða nei, verður tað spennandi at síggja, hvat Tony Blair fer at gera. Fólkaatkvøðan í Bretlandi er útskrivað, men sigur Holland nei, kann tað verða, at Tony Blair fer at avlýsa bretsku atkvøðu- greiðsluna, sigur Høgni Hoydal. Formaðurin í Tjóðveldis- flokkinum tulkar franska valúrslitið sum eitt mót- mæli til væntandi demokra- tiið í ES, og tað sama er galdandi, um hollendingar eisini siga nei. Peter Holm, Kaupthing: - Sæst ikki aftur í bú- skapinum Stjórin í Kaupthing, Peter Holm, dugdi mánamorgunin ikki at síggja nakað tekin um, at franska nei'ið hevði nakra búskaparliga ávirkan. - Tað einasta, ið eg dugi at síggja, er at euroin er viknað eitt sindur í mun til doll- arin. Verður dollarin styrktur, verða vit meiri kappingarfør í fiskivinnuni, serliga á upsaøkinum, sigur stjórin í Kaupthing. tn Jóannes Eidesgaard, løgmaður: – Neyðugt við kjaki um ES Høgni Hoydal: – Franskt nei gevur okkum eitt skoðbrá Fraklendingar atkvøddu sunnu- dagin nei til ES-grundlógina, og eygleiðarar meta, at grundlógin nú hongur í einum klønum tráði. ES-GRUNDLÓGIN Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Tað var greiður meirilut fyri einum fronskum nei til grundlógina. 54,87 prosent søgdu nei, meðan 45,13 prosent søgdu ja. Franski forsetin, Jacques Chirac, segði eftir, at úrslitið var al- mannakunngjørt, at tað var eitt afturstig fyri Frakland, men at úrslitið ikki fór at fáa fronsku stjórnina at umhugsa sín limaskap í ES. Fleiri lond tykjast ivasom Franska nei'ið er eitt afturstig fyri til- gongdina til ES-grundlógina, og tað ger ikki støðuna betur, at tað eisini sær út til at enda við einum nei'ið í fleiri øðrum londum. Millum annað fara hollendingar í morgin at greiða atkvøðu, og har benda veljarakanningar á, at úrslitið fer at gerast eitt nei. Danir skulu atkvøða um ES-grund- lógina tann 27. september, og nógvir danskir politikarar harmast um franska úrslitið. Millum annað kallaði fyrrver- andi danski forsætismálaráðharrin, Poul Nyrup Rasmussen, sunnudagin fyri ein svartan dag í ES-søguni. Onkur danskur flokkur hevur heitt á Anders Fogh Rasmussen, forsætismála- ráðharra, um at avlýsa donsku fólkaat- kvøðuna, men teir stóru flokkarnir standa saman um, at danir skulu á val 27. sep- tember. Báðir stjórnarflokkarnir, Venstre og Konservative, vilja hava fólkaat- kvøðuna í heyst, og tað sama vilja eisini Sosialdemokratarnir og Radikale Venstre. ES-grundlógin hongur í klønum tráði Høgni Hoydal hevur biðið um eitt orðaskifti í Fólkatinginum, har Anders Fogh Rasmussen skal greiða frá, hvørjar avleiðingar tað fær fyri Føroyar og Grønland, um danir atkvøða ja til ES-grundlógina, og um grundlógin verður samtykt. Orðaskiftið verður í dag savnsmynd Jóannes Eidesgaard, løgmaður, heldur tað verða umráðandi, at føroyingar sum skjótast fáa eitt kjak um støðu okkara til ES. Savnsmynd