leygardagur 23. september 2000síða 2

Klaksvík: Um vikuskiftið verður seinasta umvæling- ararbeiðið í bakarínum hjá Jórun gjørt, og mánadagin verður latið upp við nýggj- um handli. – Handilin hevur havt sama inventar síðani 1957, so nú varð neyðugt at skifta tað út og fáa ein meira tíðar- hóskandi handil, sigur Jórun Mørkøre, sum rekur bakar- íið. Tað er eitt gott ár síðani, at hon yvirtók bakaríið, og samstundis sum hon fer at halda føðingardagin, letur hon upp við nýggjum handli, sum neyvan verður til at kenna aftur hjá teim- Klaksvík: Arbeiðið at gera skýlið við fótbóltsvøllin í Klaksvík er komið væl áleiðis, og roknað verður við, at tað verður liðugt um ein mánað ella so. - Vit ætlaðu at fáa tað liðugt til seinasta heimadys- tin hjá KÍ, men betong- elementini vórðu seinkað úr Danmark orsaka av einum verkfalli, og tí eydnast tað ikki, sigur Steinbjørn Jacob- sen, formaður í teknisku nevnd hjá Klaksvíkar býráði. 1. manslið hjá KÍ spælir sunnudagin ímóti B71í Klaksvík, og tann dysturin verður, sum allir heimadyst- irnir seinastu 10 árini, spældur uttan skýlið. Men tá fótbóltskappingin fer í gongd aftur næsta ár, stend- ur skýlið klárt at hýsa eini 600 áskoðarum. Upp á tvørs Arbeiðið at gera nýggja skýlið byrjaði í mai mánaði, og síðani hevur gingið væl. Tað kom eitt sindur upp á tvørs, at eitt verkfall í Dan- mark forðaði betongele- mentunum at koma rætt- stundis til Føroya, men nú eru tey komin. Tá skýlið er innilokað, verða almennu toilettini gjørd beinanvegin eisini. Tað er Pól Kristoffur Joensen, sum stendur fyri øllum arbeiðnum við nýggja skýlinum. Formaðurin í teknisku nevnd hjá Klaksvíkar bý- ráði roknar við, at um ein mánað er skýlið so gott sum liðugt. ek Skýlið liðugt í næsta mánaði Nýggja skýlið í Klaksvík stendur vænt- andi klárt at taka í brúk í næsta mánaði Nýggja skýlið í Klaksvik stendur klárt, tá fótbóltskappingin byrjar næsta ár. Mynd: Jonhard Hammer Umvæla bakaríið Mánadagin letur bakaríið hjá Jórun í Klaksvík upp við nýggjum handli Mánadagin fer Jórun at seta baksturin á hillarnar í ný- umvælda handlinum hjá sær. Mynd: Jógvan á Høvdanum (y) um, sum hava havt sína dagligu gongd í bakarínum seinastu árini. Nógv at gera Fimm fólk starvast á bak- arínum og trý í handlinum, haðani baksturin verður seldur. Bakaríið hjá Jórun er annað av tveimum bak- aríum í Klaksvík. - Vit hava sera nógv at gera, og vit standa okkum næstan ikki við at baka nóg mikið, sigur Jórun. Mánadagin bjóðar hon kaffi og kaku í nýggja handlinum, og alla næstu vikuna verður okkurt serligt tilboð á skránni. 3 tíðindablaðið sosialurin Nr. 183 - 23. september 2000 gult cyan magenta svart Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Hjørdis Árnadóttir Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Jústinus Eidesgaard John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakstein Edvard Joensen Stefan í Skorini Ítróttur: Jákup Mørk Myndamenn: Jens Kristian Vang Álvur Haraldsen Útgevari, uppseting: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Fax. 314720 e-mail: post@sosialurin.fo Lýsingar: lysing@sosialurin.fo Internet: www.sosialurin.fo Prent: P/F Prentmiðstøðin Sosialurin Oddagrein Privatiseringar Vinnuhúsið tosar í ársfrágreiðing sínari um ávísar flokkar, ið fáa alt viðvíkjandi privatisering í ranga- strúpan. Fyriuttan ikki heilt neutrala orðavalið, so er ivasamt um søguliga innlitið er so gott hjá Vinnuhúsinum hesum viðvíkjandi. Vinnuhúsið fellir her í somu grøv sum miðfyrisitingin so mangan ger, nevniliga at halda, at orð sum útlisitering og privatisering eru nýuppfunnin hugtøk. Tað er ein tendensur innan parti av embætisfólki og konti- gentumsitarum at halda, at ein dagligdagur við høsnafjaðrapennum, pergamenti og brævdúgvum var veruleikin áðrenn nýggja e-mail ættarliðið kom til seinast í 90’unum. Hóast hettar, so skal Vinnu- húsið hava takk fyri at geva okkum ágóðan av sínum stóra innliti, tá tað kemur til hvat javnað- arstjórnir í grannalondum hava útint. Tað er altíð skilagott at diskutera nýggjar — ella í hesum førinum — gamlar tankar. Á sama hátt sum tað ikki kategoriskt ber til at avvísa privati- seringar, so er tað óseriøst, at taka undir við slíkum tonkum uttan haldgóðari argumentatión, bara tí avísar falleraðar kreftir vilja sleppa framat aftur fatinum. Fólkaflokkurin hevur sagt, at virksemi, sum eitt nú bankavirksemi, verður rikið skilabetri á privatum hondum. Minnið tykist verða sera stutt á politiska leikpallinum, men kanska vit í øllum lítillætni kunnu loyva okkum at minna á, at føroysku bankarnir fóru so ruddiliga á heysin — Sjóvinnubankin enntá fleiri ferðir — á privatum hondum, meðan bankin gongur fínt í løtuni. Sostatt er argumentið, at virksemið verður betur rikið á privatum hondum, ikki undirbygt av søguligum royndum — ikki innan føroyskt bankavirksemi í hvussu so er. Hervið er ikki sagt, at man ikki skal selja partabrøv í Føroya Banka, men grundgevingin má vera ein onnur enn omanfyristandandi. Tá tað kemur til privatisering generelt, so átti man kanska, við størsta varni, at umhugsa ávísar tæn- astur, útyvir tær, ið hava verið útlisiteraðar tey seinastu 30 árini ella meira — tað kemur kanska óvart á onkran, at almennar útlisiteringar eru farnar fram áðrenn Vinnuhús ella Vinnumálastýri vóru upfunnin. Alt má gerast við tí í huganum, at før- oyska samfelagið er sera lítið, og harvið er væl møguligt, at ávísar tænastur í føroyum eru tað, sum í búskaparligari terminologi kallast náttúrlig monopol. Eisini má ansast eftir, at hesi privatu feløgini, ið bjóða seg fram til almennar tænastur, gjalda tað, tænasturnar veruliga kosta at reka, viðlíkahalda og ikki minst at endurnýggja. Um so er, at alt vinningsgevandi hjá tí almenna skal privatiserast, so drepur man skjótt hugflog og motivatión hjá almennum starvsfólki. Tað hevur víst seg, at hvørja ferð ein landsfyritøka ger okkurt innovativt, so kemur privata vinnulívið sum ketta burturúr høvdatrog og ger íløgur fyri síðani at rópa um órættvísa kapping. Landið hevur mangan stað- ið á odda fyri menning í hesum samfelag. Alivinn- an, flogferðsla, uttanlandasiglingin, trailaraflutn- ingur og ferðavinnan generelt eru góð dømir um hettar. Vónandi verður slík menning ikki dripin, tí man amputerar almennar stovnar til bert at sita eftir við negativu tølunum, meðan alt sum gevur pluss verður privatiserað. Úrslitið av einari slíkari framferð verða ómotiveraðar landsfyritøkur og eitt hugflogsleyst privat vinnulív borið á almennum lógvum. Viðmerking: Í vár handaði Javni Helenu Dam á Neystabø, landsstýr- iskonu álit um bústaðarvið- urskifti hjá brekaðum í Før- oyum ár 2000. Álitið var ikki eitt skot út í luftina! Men lýsti tørvin so greitt sum gjørligt á teimum ymsu økjunum runt í Før- oyum. Bráfeingis tørvur Tað var Javni, ið tók stig til hesa kanning. Í arbeiðsbólk- inum vóru umboð frá starvs- fólka- og almannaøkjunum, kommum, og feløgum fyri brekað. Nágreinliga varð greitt frá hvør tørvurin var. Sum tað mest átroðkandi varð víst á, at nú í ár 2000 er ”bráfeingis” tørvurin um- leið 20 - at fáa eitt stað at búgva. Hetta tí foreldrini eld- ast og ikki orka meiri. Næstu fimm árini eru 45 fólk aftur- at, vísir kanningin. Tí kann tað ikki undra sørt, at júst sama landsstýriskona ósmæðin í SVF í farnu viku sigur frá, at hon vil seta 1. millión krónur av til kanning av, hvussu farast skal fram á økjinum fyri sálarliga brek- að/sálarliga sjúk. Eina kann- ing, sum hon partvís hevur fingið ókeypis. Tað hevur al- tíð verið nært samstarv mill- um tey ymsu feløgini fyri brekað. Eisini menningar- tarnað kunnu blíva sálarliga sjúk. Tá ið nevndi arbeiðs- bólkur fór til verka, varð eisini Sinnisbati spurt um tørv. Men hjá júst hesum fel- agnum var ringt at svara. Søgan endurtekur seg At fara í fjølmiðlarnar at við- gera menniskjur sum ein hóp er óvirðiligt. Tað harmar tí eisini at hoyra søguna end- urtikna av Helenu Dam á Neystabø, at nú kunnu kanska nøkur flytast yvir á Eirargarð. Álvaratos hvar eru vit í- dag? Tá menningartarnað í síni tíð fluttu av Pensionatinum P 74 og út í smá sambýlir. Tá fluttu sálarliga brekað inn! Um tann einstaki ynksti tað, sigur søgan onki um. Nú fingu tey tað betri. Men var tað verdugt?? Hvar tey, ið eru sálarliga brekað og sjúk kunnu búgva vita best tey serkønu á hes- um økjunum. Vit hoyrdu eis- ini í SVF, at læknin og for- maðurin í Sinnisbata, hildu at best hevði verið, um hesi menniskju, ið landsstýris- konan hevði tosað um, fingu sín heimliga bústað aðra- staðni. Fingu møguleikan at flyta burtur frá hospitalsum- hvørvinum. Tá fyrst kunnu vit tosa um virðuligheit. Landssjúkrahúsið er ikki ætla sum ein bústaður. Nei Helena Dam á Neyst- abø, landsstýriskona eg haldi, at tíðin er komin, at tú nú kemur út til fólkið og spyr tey, hvat teimum tørva. Hvussu tey veikastu í sam- felagnum ynskja tað, - og so fara til verka. Verkætlanir alt gott um tær. Tær skulu eisini til. Men viðhvørt tikist, sum tað verð- ur brúkt sum undanførsla. Hesaferð kann byrjast samtíðis. Foreldur eru tolin Um nevnda álit, ið landsstýr- iskonan fekk, hevur Javni onki hoyrt aftur. So tá foreldur hoyra frá politikarum ár aftaná ár, at tey skilja væl okkara støðu, ja so er tað ótolandi fyri tey, ið hava vaksin børn, ið eru menningartarnað. Hesi foreldur hava ikki gingið kravgongu. Hava ikki mótmælt. Hava verið so tolin sum nakar. Og hvat skuldu tey annað. Tey fingu einki at velja í millum. Tey føldu seg gloymdan av politikarunum. Í hesari bíðitíðini verða ofta ómenniskjaligar upp- gávur lagdar á foreldur og onnur avvarandi, sum tí ofta verða fullkomiliga útslitin kropsliga og sálarliga. Hvørji ynski hevur Javni Javni ynskir, at tað almenna beinanvegin - setur størri fíggjarorku av, fyri at nøkta tørvin á bústøðum hjá menn- ingartarnaðum og øðrum við serligum tørvi - og so heldur fram eisini tey komandi ár- ini. Gjógvin er blivin størri og størri sum frálíður. Hugburð- urin sum menningartarnað, Javni, foreldrini og starvs- fólkini hava, er so øðrvísi enn tann hugburðurin, ið pol- itikkarar hava. Í meðan vit hava flutt okkum frameftir alla tíðina, tikist tað, sum politikkarnir standa í sama stað sum fyri 20 árum síðani. Men vit vilja nú eins og fólk í okkara grannalondum krevja at nakað munagott verður gjørt her á landi. Ringu tíðirnar eru farnar Javni eins og øll onnur máttu góðtaka skerjingarnar, ið vóru, men tann tíðin er farin. Tey veikastu í samfelagnum eiga nú sín part. At fáa tað tey ikki fingu í 90 unum. Vit vilja øll yvirliva, vit ynskja eisini at okkara børn skulu fáa møguleikan at yv- irliva. Og at liva í Føroyum. Diana í Puntabyrgi, form. í Javna Bústaðarviðurskifti hjá menningartarnaðum ÓLAVUR Í BEITI Havsbrún í Fuglafirði átti í felagnum, sum eigur »Saks- aberg«, men nú hevur Havs- brún so yvirtikið allan part- apeningin í PF. Miðalberg. Upprunaliga átti Havsbrún 3 prosent, so hækkaði Havs- brún partapeningin í 10 prosent, og síðan hava hinir eigararnir bara selt meiri og meiri av partapeningin til Havsbrún. Spurdur hvussu nógv end- aliga yvirtøkan hevur kost- að Havsbrún, sigur Bergur Poulsen, at tað verður ikki upplýst. Misvísandi gongd Men orsøkin til at Havsbrún Havsbrún keypt »Saksaberg« Vit vilja tryggja føroyska tilfeingi á føroyskum hondum, sigur Bergur Poulsen, stjóri í Havsbrún nú yvirtekur nótabátin »Saksaberg« er greið. Berg- ur Poulsen sigur at gongdin er eitt sindur misvísandi í løtuni, og tí vil Havsbrún tryggja at føroyska tilfeingi er á føroyskum hondum. »Saksaberg« fiskar pelag- isk fiskasløg og í so máta er eingin broyting farin fram, sigur Bergur Poulsen. og øðrum við serligum tørvi í Føroyum ár 2000 Hjartaliga takka vit øllum, sum sýndu samkenslu, hjálptu og stuðlaðu okkum, tá ið okkara elskaði maður og pápi VIC PEARCE doyði og varð jarðaður. Takk til øll, ið fylgdu honum til hansara seinasta hvíldarstað. Familjunnar vegna Elisabeth, Sanna og Annika Tøkk Kunngjørt verður fyri ætt og vinum, at kæra mamma, vermamma, omma og langomma okkara ANNA SIMONA OLSEN vanliga kallað Mona, Funningur andaðist 19. sept. á Eysturoyar Røktar & Ellisheimi, 87 ára gomul. Kistan fer av Røktar & Ellisheiminum fríggjadagin kl. 18. Jarðarferðin verður úr Funnings kirkju leygardagin kl. 13. Familjunnar vegna Børnini ✝