leygardagur 9. juli 2005síða 17

Nr. 129 - 9. juli 2005 17 Bumbuatsókn í London: Ongin føroyingur raktur Enn er onki frætt um, at nakar føroyingur er saknaður ella hevur fingið skaða av bumbuatsóknunum í London hósdagin. Onkur náddi ikki flogfarið heim til Før- oyar eftir ætlan og sendistovan í London hevur fyri tað mesta bert fingið praktiskar spurningar úr Før- oyum LONDON Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Sambært seinastu tølunum úr London, eru oman fyri 50 fólk deyð og umleið 700 álvarsliga løstað eftir ógvusligu bumbuatsóknina í miðbýnum í enska høv- uðsstaðnum í gjár. Føroyski sendimaðurin í London, John Rajani, fylgir neyvt við gongdini, men enn er onki frætt um føroyingar, sum eru saknaðir ella hava fingið skaða av bumbu- brestunum. Onkrir fyri- spurningar av verið úr Før- oyum, men teir hava mest verið av praktiskum slagi. Ein tungur dagur Londonbúgvar vaknaðu til ein tungan dag í fríggja- morgunin, dagin eftir álv- arsligu bumbuatsóknirnar í enska høvuðsstaðnum. John Rajani, sendimaður í London, greiðir frá, at hó- ast undirgrundartokini gjørdust marrukendar deyðsfellir hósdagin, vóru tey mong, sum longu aftur gjáramorgunin noyddust at ferðast við undirgrundini fyri at koma til arbeiðis. - Sera nógv fólk ferðast langvegis frá hvønn dag fyri at koma til arbeiðis inni í London, og tey hava ong- an annan møguleika, enn at brúka undirgrundartokini. So tað var uttan iva við piprandi hjarta, at nógv settu seg í tokini í gjár. Nú eru hendingarnar sodnaðar eitt sindur, og á ein hátt er tað nústaðni at ræðuleikar- nir ganga upp fyri fólki her í býnum, sigur John. Sendistovan, har John starvast, liggur nakað burt- ur frá miðbýnum, so tey merktu ikki nakað bein- leiðis til bumbubrestirnar. Men arbeiðið á sendistov- uni hevur, sum vera man, verið merkt av hendingun- um. - Vit hava ein lista yvir danir, sum fólk ikki hava hoyrt frá og sjálvandi eru bangin um. Ein orsøk er, at telefonirnar í stórum parti av býnum ikki riggaðu hós- dagin, so longu nú styttist listin yvir saknaðar danir tíbetur skjótt, sigur John. Annars ber alt bjarging- ararbeiðið dám av at vera framúr væl skipað. John ivast ikki í, at hetta kemst av, at fyri trimum árum síð- ani gjørdu bretar eina um- fatandi tilbúgvingarætlan til ein støðu, sum hesa, tí tað er týðiligt, at tað er hendan ætlanin, sum nú er sett í verk. Samstarvið mill- um tær ymsu bjargingar- deildirnar gongur væl, og sum heild tykjast myndu- leikarnir at hava fullkomið tamarhald á støðuni. Óvæntað John heldur, at bumuat- sóknin hósdagin kom sum eitt sera stórt sjokk á fólk í Londum, tí á ein hátt høvdu tey flestu ivaleyst eina kenslu av, at vandin var av- hasaður. Fyri einum ári síðani vóru nevniliga so nógvar beinleiðis hóttanir um atsóknir í London, at fólk næstan bara bíðaðu eftir, at okkurt fór at henda. Mynduleikarnir sendi hvørjum húsarhaldi veg- leiðingar í, hvussu tey skuldu bera seg at í eini tí- líkari neyðstøðu, og spurn- ingurin var ikki, um nakað fór at henda men nær. Tað, sum fólk kanska óttaðust mest, vóru hervilig gift- álop, men ongin ivaðist í, at undirgrundartokini fóru at verða fyrsta málið - Undirgrundarjarnbreyt- in í London er jú eitt upp- lagt yvirgangsmál. Stóran part av degnum er hon stúgstappað við fólki, sum lítlan og ongan møguleika hava, at sleppa burtur. Sam- stundis er hetta, sum sagt eitt ferðasamband, sum sera nógv fólk eru bundin av hvønn dag, bæði til arbeiðis og til at heinta børnini aft- aná skúlatíð, sigur John. Í dag royna fólk so sum frægast at taka gerandis- dagin uppaftur. Tað er ikki so nógv annað at gera enn at royna at leggja tað, sum er hent, afturum seg og læra at liva vit óttanum fyri, at slíkt kann henda, sigur John. Hóast tað neyvan ber til at venja seg við hóttanir um bumbuatsóknir av hes- um slagi, eru tað nógvir bretar, sum kenna støðuna aftur frá IRA álopum í London gjøgnum tíðirnar. Men burtursæð frá flog- álopinum á Lockerby í 1988, er atsóknin hósdagin tann størsta í London í nýggjari tíð. Ongin øsing Hóast nógv bendir á, at muslimskar yvirgangs- felagsskapir standa aftan- fyri atsóknina, verður nógv gjørt í bretsku fjølmiðlun- um fyri at forða fyri møgu- ligari øsing mótvegis teim- um mongu muslimunum í landinum. Politikarar leggja áherðslu á, at ein slík atsókn onki hevur við van- ligar muslimar, búsitandi í London, at gera, og at hendingarnar hósdagin ikki eiga at føra til fordøming av einum heilum fólkaslag. Eisini hava fleiri muslimsk- ir leiðarar í London traðka fram og fordømt atsóknina, so fyribils er ongin øsing ella hevndarhugur at merkja í bretska samfelg- anum, sigur John Rajani, sendimaður í London. Løgtingsmaðurin Hergeir Nielsen endaði mitt í rok- anum, tá ið bumburnar brustu í London hósmorg- unin. Hann varð undir nógvum meldri fluttur burtur frá jarnbreytastøðini við King’s Cross, tá ein bumba brast har Hergeir Nielsen hevur júst vitjað á Isle of Man í sambandi við setanina av tinginum á Tynwald. Her- geir Nielsen er fyrsti næstformaður í løgtingin- um, og tað var tí hann var á almennari vitjar á bretsku oynni. Á veg heimaftur til Før- oya umvegis London end- aði hann mitt í ruðuleikan- um, tá ið yvirgangsatsóknir vórðu framdar móti enska høvuðsstaðnum hósmorg- unin. Hergeir Nielsen var staddur á jarnbreytastøðini við King´s Cross, tá ið ein bumba brast har, og hann varð í ruðuleikanum evakueraður av jarnbreyta- støðini. Løgtingsmaðurin fekk ongan skaða, og hann hevur tað gott. ek Hergeir varð evakueraður Føroyski sendimaðurin í London, John Rajani, fylgi neyvt við gondini eftir álvarsligu bumbuatsóknirnar hósdagin. Enn eru ongar fráboðanar komnar um føroyingar, sum hava verið beinleiðis raktir av bumbuálopunum