hósdagur 28. september 2000síða 5

John Johannessen Fríggjadagin ver›ur fíggjar- lógin fyri 2001 løgd fyri løgtingi›. Í sama sambandi› ver›ur eisini tí›indafundur í Nor›- urlandahúsinum, har Karst- en Hansen, landsst‡ris- ma›ur í fíggjarmálum legg- ur fíggarlógina fram fyri almenninginum. Eitt sinur størri Tølini í fíggjarlógarupp- skotinum fyri ár 2001 eru ikki almenn enn. Men ta› er tó greitt, at skotin ver›ur upp ein fíggjarætlan, sum er eitt sindur hægri enn fíggj- arlógin fyri í ár. Millum málsøkini, sum næsta ár fáa hægri játtan eru almanna- og heilsumál og skúla- og mentanarmál. Játtanin til Almanna- og Heilsumál var› hækka› munandi eftir at Helena Dam á Neystabø, lands- st‡risma›ur, i› umsitur málsøki›, hótti vi› at fara úr sessinum, fekk hon ikki hægri játtan. Helena Dam á Neystabø metti nevniliga ikki, at hon kundi umsita málsøki› á forsvarligan hátt, fekk hon ikki hægri játtan. Orsøkin til, at játtanin til mentanar- og skúlamál er hækka›, er millum anna› hækka›u læraralønirnar. Karsten Hansen, lands- st‡risma›ur í fíggjarmálum, vil ikki siga, hvussu høg fíggarlógin fyri 2001 er. Men hann váttar millum anna›, at fíggjarlógarupp- skoti› hesafer› er gjørt so- lei›is, at ney›ugt ver›ur ikki vi› eins nógvum eyka- játtanum, sum í ár. Til vi›ger›ar um gó›a viku Fíggjarlógaruppskoti› er rættuliga umfevnandi. Tí er ney›ugt, at tingfólk fáa gó›a tí› at lesa ta› ígjøgn- um, á›renn fyrstu vi›ger›, heldur Finnbogi Ísakson, løgtingsforma›ur. Tískil ver›ur fyrsta vi›- ger› av fíggarlógaruppskot- inum ikki fyrr enn í minsta lagi ein vika er li›in frá at uppskoti› var› lagt fram. Tí kann ikki hugsast, at uppskoti› kemur til vi›- ger›ar í tinginum fyrr enn í fyrsta lagi t‡sdagin 10. okt- ober. Vanligt er, at vi›ger›in av fíggjarlógaruppskotinum tekur drúgva tí›, og sjáldan ver›ur ta› samtykt fyrr enn beint á›renn jól. Karsten Hansen, lands- st‡risma›ur í fíggjarmálum, vónar, at ta› fer at eydnast at fáa skjótt, men gjølla vi›gjørt, solei›is at ta› ver›ur samtykt í gó›ari tí›. Nor›urlendsku umbo›smenninir vitja í Føroyum John Johannessen Í gjár komu umbo›smenn- inir fyri tingini í Danmark, Noreg og Íslandi til Føroya. Teir hittast vanliga einafer› um ári› at halda fund sam- an, og hesafer› ver›ur fund- urin í Føroyum. Fundin hildu teir á Hotel Hafnia í gjárkvøldi›, og restina av tí›ini, til teir fara avsta› aftur sunnudagin, skulu teir hitta løgtingi› og a›rar stovnar og nevndir í Føroyum. Fund vi› løgtigi› Í dag, hósdagin, klokkan hálvgum ellivu skulu nor›- urlendsku umbo›smenninir á fund vi› løgtingi›, sum arbei›ir vi› at fáa umbo›s- mannaembæti› hjá løgting- inum sett á stovn. Seinnapartin skulu um- bo›smenninir eisini vitja ríkisumbo›smannin, á›renn teir fara at hyggja seg um í Havn og á konsert í Vestur- kirkjuni. Fríggjadagin skulu um- bo›smenninir á fund vi› grundlógarnevndina, somu- lei›is sum teir eisini skulu hitta a›astjórarnar fyri øll st‡rini í umsitingini og um- bo› fyri kommunurnar. Seinni skulu hendan dag- in skulu umbo›smenninir aftur hitt løgtingi›, hesafer› til døgur›a. Leygardagin skulu um- bo›smenninir útfer› vi› bátinum, Thorshavn, hjá ríkisumbo›num, og seini skulu teir eta døgur›a sam- an vi› løgmanni. Føroyskiumbo›s- ma›urin nærkast Seinasta fríggjadag hev›i løgtingi› fund um, hvussu farast skal fram, tá føroyski umbo›sma›ur tingsins ver›ur settur. Jenis av Rana, sum er for- ma›ur í nevndini, i› er sett at vi›gera eina føroyska umbo›smannaskipan, sigur seg hava fingi› áheitan frá einum persóni, i› bæ›i er áhuga›ur og egna›ur at ger- ast løgtingsins umbo›sma›- ur. Men enn er ikki greitt, hvussu farst skal fram, tá løgtingsins umbo›sma›ur ver›ur settur. Mannagongd- in í ør›um londum er, at tingi› finnur fram til tann best egna›a. Talan er ikki um eitt starv, i› ver›ur l‡st leyst. Nøkulunda á sama hátt hugsar Jenis av Rana sær, at ta› ver›ur í Føroy- um. Uppgávan hjá einum løg- tigsins umbo›smanni ver›- ur millum anna› at hava ak- tivt eftirlit vi› politisku skipanini. Hann kann leggja uppí og gera vart vi› gjørd mistøk. Men hann kann ikki broyta eina avger›. Í sta›in kann hann siga sína hugsan um mál og koma vi› einum tilmæli til vi›komandi myndugleika. Løgtingsins umbo›sma›- ur skal í veruleikanum vera borgarans ambo› mótvegis politisku skipanini. Fíggjarlógin løgd fram fríggjadagin Karsten Hansen, landsst‡risma›ur í fíggjarmálum, fer fríggjadagin at almannakunngera fíggjarlógaruppskoti› fyri 2001 Landsst‡risma›urin í fíggjarmálum fer fríggjadagin at leggja fíggjarlógina fyri 2001 fram fyri almenningin Umbo›smenninir frá parlamentunum í Danmark, Noreg og Íslandi eru komnir til Føroya at halda fund 8 9 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 186 - 28. september 2000 Nr. 186 - 28. september 2000 Fáa lærdóm ígjøgnum luftina Fjarundirvísing ígjøgnum alnetið ger, at tað nú ber til at at lata studentar í Íslandi og studentar í Føroyum fylgja tí sama skeiðnum Alnetið gevur heilt aðrar møguleikar, enn vit higartil hava vitað um. Ikki minst innan undirvísing og gransking. Nú eru føroyingar og íslendingar farnir í samstarv um útbúgvingina til ravmagnsverkfrøðing og ein stórur partur av undirvísingini fer fram um alnetið. Her eru Magnus Danielsen, v.m. og Egill Hreinsson úr Íslandi, professarar í ravmagnsverkfrøði staddir á Náttúruvísindadeildini. Mynd.J.Kr. Vang ÁKI BERTHOLDSEN Tað er ein sannroynd at tann nýggi teknikkurin gev- ur okkum heilt nýggjar møguleikar á nógvum økj- um. Men teknikkurin nyttar onki, uttan so, at hann verð- ur brúktur. Eisini innan útbúgving og gransking kann alnetið fáa ómetaligan týdning. Hetta hevur Fróðskapar- setrið ásannað og tað er longu farið undir eitt for- vitnisligt tiltak, sum ber í sær, at tað ber til hjá stud- entum í Føroyum og stud- entum í Íslandi at fylgja við í sama skeiði. Tað er Náttúruvísindaliga deildin á Fróðskaparsetrin- um, sum er farið í samstarv við Háskóla Íslands um út- búgvingina til ravmagns- verkfrøðing. Hetta samstarvið ber í sær, at tað ber til hjá teim- um, sum lesa til ravmagns- verkfrøði í Føroyum, og teimum, sum lesa til rav- magnsverkfrøði í Íslandi at fylgja við í teimum somu skeiðunum. Á Náttúruvísindadeildini í Havn ber til at lesa til verk- frøði í olju og í ravmagni. Fyribils er tað eitt skeið um elorkuskipanir, sum Fróðskaparsetrið og Há- skóli Íslands nú eru felags um. Magnus Danielsen, pro- fessari í elverkfrøði á Nátt- úruvísindaligu deildini í Havn, sum stendur fyri út- búgvingini til ravmagns- verkfrøðing, sigur, at hetta er eitt dømi um, at tað ber væl til at brúka felags lær- arar til ymsar útbúgvingar, hóast undirvísingin annars er í hvør sínum landi. Hann sigur eisini, at tað er neyðugt hjá Fróðskapar- setrinum at brúka gestalær- arar uttan ífrá, tí lærarar eru ikki á setrinum til ymsar serlærugreinar. Og í sambandi við skeiðið um elorkuskipanir er tað alt- so Egill Hreinsson, profess- ari á Háskóla Íslands, sum eisini undirvísir studentun- um í Føroyum. Ein stórur partur av hesi undirvísingini fer fram um alnetið, har studentarnir í Føroyum kunnu taka fyri- lestrar, tekningar o.a. tilfar frá honum, niður av netin- um. Annars er hann eisini í Føroyum av og á og heldur fyrilestur. Men samstarvið gongur eisini hinvegin, tí sam- stundis er tað Benadikt Jo- ensen, verkfrøðingur í Før- oyum, sum stendur fyri uppgávurokningum og lab- oratoriuvenjingunum, til hetta saman skeiðið, bæði hjá studentunum í Føroyum og í Íslandi. Eisini tað fer fram um al- netið. Magnus Danielsen sigur, at hetta er eitt skeið, sum eisini hevur áhuga fyri verk- frøðingar. Á hesum skeiðinum hava verkfrøðingar hjá SEV ver- ið við. Hann sigur, at seinni er tað ætlanin at skipa undirvís- inginina um alnetið sum ljóðundirvísing. – Hetta er ein undirvís- ingarháttur, sum mennist alla tíðina og málið er at skipa tað soleiðis, at tað ber til hjá studentunum bæði í Føroyum og í Íslandi at fylgja beinleiðis við í fyri- lestrum og undirvísingini. Magnus Danielsen sigur, at so hvørt teir fáa fleiri royndir á hesum øki, fer hesin undirvísingarháttur uttan iva eisini at verða brúktur í øðrum útbúgving- um á Fróðskaparsetrinum.