hósdagur 28. september 2000síða 6

10 11 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 186 - 28. september 2000 Nr. 186 - 28. september 2000 SKAR‹HAMAR´S BUSSKOYRING v/ He›in Skar›hamar, Sleipnisgøta 13. B, FO–100 Tórshavn TAXA MINI BUSS TIL 10 FER‹ANDI 288888 FR • VISA • EUROCARD • MASTERCARD • JCBCARD AUTO - Dag sum nátt - - skjótt og gott - Skalt tú bil hýra - so er tað 311234 BENZIN DIESEL KIOSK - ALT DØGNIÐ - AUTO 311234 AUTO Streymoy Vilja tygum vi› í Í b‡in - hvønn hósdag Ynskja tygum at l‡sa í teiginum í b‡in, so fylli› út henda lepan og sendi› hann til Sosialin, box 76, 110 Tórshavn – ella fax 314720 Tekstur Nor›oyggjar Eysturoy Tekna teg sum haldara, so fært tú sosialin 5 ferðir um vikuna til dyrnar Haldarar ’ F¿royum: 360,-/‡rsfj. Haldarar ’ Europa: 510,-/‡rsfj. 5 bl¿Ý einaferÝ um vikuna ’ Europa: 425,-/‡rsfj. Onnur lond: Ymiskir pr’sir Internet: 240,-/‡rsfj. NÁTT- BUSSURIN hjá Øssuri Christiansen Leygarkvøldið: • Úr Vestmanna kl. 24 • Úr Tórshavn kl. 01 • Úr Vestmanna kl. 04 • Úr Tórshavn kl. 05 (Koyrt verður um Kvívík og Kollafjørð, tá fráboðan fyriliggur) Onnur kvøld kann koyrast eftir avtalu Tlf. 424254 Bussarnir: Tlf. 287752 • 286254 Mat- seðilin Hósdagin 28. sept.: Grýturættur Fríggjadagin 29. sept.: Búff steak Leygardagin 30. sept.: Nakkasteik Mánadagin 2. okt.: Kjøtrond Týsdagin 3. okt.: Carbonadir Mikudagin 4. okt.: Lasagna Kostnaður 32,- kr. *** Seinnaparts- TILBOÐ frá kl. 14.00: Juniorburgari 14,95 Maxiburgari ella Búffsandwich 19,95 Matstovan í Hoyvík Fótbólturin er li›ugur so nú er b… Kostna›ur: 100 kr. Leygarkvøldi› 30. sept. frá kl. 23.30 - 04.00 Í Ítróttarhøllini á Kambsdali GÍ Leygarkvøldið spælir DRIV KLUBBADANSUR Sosialurin - 311820 Klaksvíkar Klubbi Klubbin hevur: POOLBORÐ BILLARDBORÐ ENSKAN FÓTBÓLT Á SKY Dansur verður leygarkvøldið 30. september "Martin" vendir plátum Kaggin ROBERT ROBERT OG OG VINMENN VINMENN ROBERT OG VINMENN Kaggin Kaggin Kaggin www.kaggin.fo Fríggja-og leygarkvøldið spæla Sosialurin - 311820 5'ARI frí.-, leyg.- og sunnukvøld frá kl. 17.00 Næmingar selja fisk í gongugøtuni í Havn Áki Bertholdsen Tey havnarfólk, sum munga illa eftir fiski, kunnu leggja sær lei›ina í gongugøtuna leygarmorgunin. Tí tá ver›ur stórur fiska- markna›ur í gongugøtuni. Ta› eru næmingar í tri›ja flokki í Fiskivinnuskúlanum í Vestmanna, sum fara at hava fiskamarkna› í Havn leygardagin, har tey fara at selja alskyns fisk. Tey byrja› klokkan 10 um morgunin og hildi› ver›ur fram til einafer› naka› væl út á seinnapartin. Hetta fer uttan iva at koma væl vi› hjá mongum, tí fisk- ur er trotvøra í Havn-í hvussu so er, fyri ein sámu- ligan prís. Men tey í tri›ja flokki siga at tey ætla at vera sámu- lig í prísi. Á fiskamarkna›inum ætla tey sær at hava alskyns fisk at selja, eitt nú toskaflak, kongafiskaflak, ræstan fisk, skeljar, rækjur, laks, saltfisk o.a. Fiskin hava tey fingi › ymsasta›ni úr landinum, bæ›i úr Su›uroy og úr Nor›oyggjum og nógva sta›ni har ímillum. Orsøkin til, at tey hava fiskamarkna›in, er, at tey savna pening inn til eina námsfer›, sum tey ætla at fara á seinni. Stefan í Skorini Fartelefoni hevur rættiliga vundi› uppá seg seinastu tí›ina, og stø›an í Føroyum líkist alt meira teimum í hin- um Nor›urlondunum, sum hava eitt ta› størsta tali› av fartelefonum fyri hvønn íbúgva. Nú taka tey ungu eisini vi› n‡ggja møguleik- anum, og skúlarnir hava fingi› ein n‡ggjan trupul- leika. Føroya Tele hevur vi› einum n‡ggjum átaki lagt seg eftir teimum yngru brúkarunum. Ætlanin er at veita teimum møguleikan at hava fartelefon uttan fáa ovurstórar telefonrokningar, tá mána›urin er at enda komin. Føroya Tele Tí› ver›ur ta› nevnt. Hetta er eitt hald, har brúkarin leggur pening- in á bor›i›, á›renn tosa› ver›ur. Brúkarin fær eitt kort, sum gevur møguleika at tosa fyri nakrar hundra › krónur í senn, á›renn n‡tt má keypast. Um ein hevur vanligt hald, sendir telefon- verki› eina rokning hvønn mána›. Ta› er heldur ikki óvanligt, at ung hava vanligt hald. Ætlanin er at fáa fleiri yngri brúkarar. Hetta gevur foreldrum møguleikan at hava tamarhald á n‡tsluni hjá børnunum. Fleiri foreld- ur velja at keypa børnunum fartelefon, og tá er best at keypa kort, so børnini ikki misn‡ta telefonina. Selja mest til ung 80% av teimum, sum hava fingi› sær eitt Føroya Tele Tí› hald, eru ungdómar. Mest vanligt er, at tey sjálv seta eitt hald á stovn, og st‡ra n‡tsluni sjálv. Hini haldini eru ofta til húski, sum hava eitt hald framm- anundan. - Vit hava eina kenslu av, at tey ungu mest n‡ta tele- fonina til at senda bo› vi› og at ver›a tøk, so onnur alt- í› kunnu fáa fatur á einum. Ta› er tó torført at meta um, hvussu nógv tey ungu brúka til fartelefonina, sigur Jón- hild Rasmussen, sum er tænastumennari á Føroya Tele. Fyri at markna›arføra ta› n‡ggja haldi› vi› korti, hev- ur Føroya Tele gjørt av, at skrivlig bo› ikki kosta nak- a› ta fyrstu tí›ina. 1. no- vember ver›ur hetta tó broytt, og tá fer ta› at kosta hálvaa›ru krónu at senda eitt sms. Hetta hevur eisini veri› gjørt, tí at Føroya Tele hevur roynt eina n‡ggja sms-stø› í Føroyum. Í no- vember fara øll føroysk sms um hesa stø›ina. Trupulleiki á skúlunum Føroysku fólkaskúlarnir eru eisini farnir at merkja n‡ggja átaki› hjá Føroya Tele, sum hevur til enda- máls at fáa fatur á yngri brúkarunum, sum í framtí›- ini eisini kunnu gerast gó›ir kundar. Hetta er ta› sama, sum telefyritøkurnar í Dan- mark hava gjørt, og ta› er eftir øllum at døma eydnast sera væl ni›ri á flatlondum og í hinum Nor›urlondun- um vi›. Finnland og Ísland eru tey londini, sum hava lutfalsliga størst tal av far- telefonum í heiminum. Símun Abrahamsen, vara- skúlastjóri á Argja skúla, sigur, at tey á skúlanum hava merkt trupulleikan, og at hann er vaksandi. – Fyri ta› fyrsta er ta› ein kapping millum næmingar- nar at hava ta› flottastu og bestu telefonina, sigur Sím- un. Markna›urin av fartele- fonum í Føroyum er enn sera stórur hjá fyritøkum, sum selja fartelefonir. Av Føroya Tele ver›ur sagt, at tey selja fleiri fartelefonir enn fyrr, og hvønn dag leggjast fleiri haldarar aftur- at. – So er ta› eisini eitt ítriv í sær sjálvum at senda sms ella stutt skrivlig bo› síná- millum, sigur Símun Abra- hamsen. Varaskúlastjórin metir tó ikki, at telefonirnar ver›a nógv n‡ttar í tímunum, men ta› er kanska meira tí, at lærararnir ansa væl eftir, at næmingarnir ikki sita og skriva vi› telefonini ísta›in fyri vi› bl‡antinum. Har hevur skúlin ta stø›u, at far- telefonin er banna› í tímun- um. Men næmingar eru næmingar, og ta› eru óiva › fleiri, sum fjasast vi› tele- fonini undir bor›inum. Sama fyribrigdi er eisini á ø›rum skúlum. Jógvan Martin Mørk, varaskúla- stjóri á Eysturskúlanum, sigur, tey merkja eisini ta› sama. – Fartelefonirnar eru komnar í skúlan fyri at vera, og vit mugu tí royna at hava tamarhald á n‡tsluni. Her hava vit tann politikk, at um næmingarnir ver›a fanga›ir í at brúka fartelefonina í tímanum, ver›ur hon tikin, og foreldrini mugu seta seg í samband vi› okkum fyri at fáa hana aftur. Hetta merkir, at børnini sjálv mugu for- telja heima, hví telefonin er tikin, sigur Jógvan Martin Mørk. Hesar reglur hava veri › galdandi, sí›an skúlaári › byrja›i, og onkur er tikin á búri og hava veri› noydd at lata telefonina frá sær. Á minni plássum er n‡tsl- an millum næmingarnar í fólkaskúlanum eisini økt. Richard Johansen, skúla- stjóri á Stranda skúla, sigur tó, at trupulleikar hava ikki veri› í tímunum, men at børnini tosa og senda bo› dúgliga í fríkorterunum. Enn hevur tó ikki veri › ney›ugt at seta naka› í verk fyri at tálma n‡stluni. Vaksandi trupulleiki – Ta› er tó heilt avgjørt ein vaksandi trupulleiki vi› far- telefonum á skúlanum, og ta› ver›ur spennandi at síggja, hvussu stø›an ver›ur aftaná konfirmatiónirnar, tá tey n‡fermdu koma aftur í skúla. Tá eiga vit at hyggja eitt sindur álvarsamari uppá hasi tingini vi› fartelefon- um, metir Símun Abraham- sen. Ta› ver›ur í løtuni rekla- mera› í blø›um og ø›rum mi›lum vi› fartelefonum til konfirmantin. Ein fartelefon eru heldur ikki ein serliga d‡r konfirmatiónsgáva, og tí er nærliggjandi at hugsa sum Símun Abrahamsen, at fleiri ung ganga vi› fartele- fon, aftaná prestur hevur lagt hond á høvdi›. - Vit halda eisini, ta› er eitt sindur skelkandi, at ta› ikki bara eru tey eldru í framhaldsdeildini, sum kima í heilum, men eisini tey yngru frá sjeynda flokki og ni›ureftir. Ta› einasta vit hava tiki› stig til er fyri at tálma n‡tsluni er at banna› teimum í tímunum, me›an undirvísing er, sigur Símun. Á fleiri mi›námsskúlum ver›ur vi› skeltum heitt á næmingarnar um at sløkkja telefonina, me›an teir eru á skúlaøkinum, tí hetta er ein trupulleiki, sum vindur uppá seg. Ta› tykist tó, at fleiri fólk hava brúk fyri at læra seg at hava fartelefon. – Eg kundi hugsa mær, at vit um eini tíggju ár fara at flenna eftir hesum trupul- leikanum, leggur Símun aft- urat, tí tá hava fólk kanska fingi› eina hóskandi fartele- fonmentan. Rakar banka- bókina meint Ta› er ikki óvanligt, at ung, sum ganga í skúla, hava eina telefonrokning, sum táttar í tær túsund krónurnar um mána›in. Tá tosa› ver›ur fyri so nógvan pening, um ta› er vi› Teletí› ella vi› vanligum haldi, ver›ur sjálvandi eitt sindur tunnlig- ari millum krónurnar á bankabókini. Um talan er um næming, sum gongur á mi›náms- skúla, og er eldri enn 18 ár, er lestrarstu›ulin 2-3000 krónur um mána›in, alt eftir um næmingurin b‡r hjá for- eldrunum ella úti. Sjálvt um rokningin bara er ni›ri á teimum fimmhundra›, er hetta ein stórur partur av inntøkuni. Er talan hinvegin um fólkaskúlanæmingar, eru inntøkumøguleikarnir verri. Tey hava bara arbei›i eftir skúlatí› at dúva uppá og lummapening frá foreldrunum. Tá kann ta› roynast verri at fáa pening til vega fyri at tosa í telefon. Ta› tykist tó, sum átaki› hjá Føroya Tele at fáa hend- ur á teimum yngru brúkar- unum er eydnast, tí skúlar- nir kenna seg noyddar at seta tiltøk í verk fyri at ste›ga n‡tsluni. Tosa seg á ørmundarhús Ta› gerst alt meira vanligt, at næmingar ganga vi› fartelefon í skúlanum, og ta› er ikki bara í framhalds- deildini, men eisini í teimum yngru flokkunum. Telefonin órógvar nógv og fer eisini vi› einum fittum parti av lummapeninginum hjá ungum Alt fleiri ganga nú vi› fartelefon at oyranum, og trupulleikar standast av hesum í skúlunum um landi› Mynd: Jens Kr. Vang Havnarfólk, sum munga eftir fiski, kunnu fara sær ein túr oman í gongugøtuna leygardagin Tri›i flokkur í Fiski- vinnuskúlanum er virkin. Leygardagin fara tey til Havnar at selja fisk í gongu- gøtuni fyri sámuligan prís