týsdagur 2. august 2005síða 20

20 Nr. 143 - 2. august 2005 ÓLAVSØKUPRÆDIKAN Heini í Skorini heini_skorini@yahoo.com Umhvørvi. Útbúgving. Oljuvinna. Menningar- hjálp. Yvirgangur. Útlend- ingar... Ólavsøkuprædikan í ár, sum Vágs prestur Patrick de Neergaard helt í Havnar Kirkju ólavsøkudag, var eyðkend av einum boð- skapi, sum í stóran mun var stílað til teir politikarar, sum sótu í kirkjuni og lýddu á. Umframt andaliga og gudfrøðiliga innihaldið vóru fleiri ítøkilig politisk mál viðgjørd á ein avbjóð- andi hátt mótvegis politiska myndugleikanum, og præ- dikan bar tí brá av eini sameining av andaligum og verðsligum innihaldi. Samfelagssálin Patrick de Neergaard nýtti ein part av tíðini til aftur- lítandi at hugleiða um før- oyska mentan, søgu og siðaarv. Boðskapurin á hesum øki var, hvussu stóra ávirkan kristna trúgvin hevur havt á Føroya søgu, og hvussu forfedrar okkara bygdu hetta land við eini grundfestari trúgv á hin al- valda. Í hesum høpi gjørdi Patrick de Neergaard eina roynd at allýsa føroyska samleikan sum kristnan burturav, men samstundis setti hann spurningin, hvussu fólksins samleiki, fólksins sál, kann missa sítt virði og innihald. Í hesum høpi setti prestur henda spurning: - Vi kristne ved, at ethvert menneske har en sjæl, men findes der mon en sam- fundssjæl? Og hvis et menneske kan miste sin sjæl, sit liv, kan et samfund ikke på lignende måde miste ånden og identiteten? Við hesum viðkomandi spurningi varð ljós kastað á sjálvt stríðið um føroysku fólkasálina, og dupultu spurningarnir snúðu seg tískil bæði um persónligan og samfelagsligan sam- leika. Við øðrum orðum undirstrikaði Patrick de Neergaard, at eitt samfelag er undir støðugari hóttan at missa sín anda, sín sam- leika. Og prestur gav eisini sítt svar uppá spurningin um, hvat eigur at eyðkenna føroysku samfelagssálina. Eins og forfedrar okkara eiga eisini vit at taka upp krossin og við stóra kær- leiksboðnum vera við til at mynda heimin. Politiskur boðskapur Í samband við lýsingina av føroysku samfelagssálini fekk talan ein politiskan profil burturav, sum varð beinleiðis vend móti polit- iska myndugleikanum, sum sat í fullu kirkjuni og lýddi á. Fyrst vóru nakrar við- merkingar um, hvussu víð- gongdur átrúnaður og víð- gongd nationalisma kunnu føra til fremmandahatur og intoleransu. Í staðin skulu Føroyar vera eitt ljós "fyri øll fólkasløg", bæði við einum útlendingapolitikki, sum viðurkennir øll fólka- sløg, allan húðarlit og allar mentanir, men eisini við einum virknum engage- menti uttanfyri landoddar- nar, har okkara politiska arbeiði røkkur út um okk- um sjálvi. Føroyski mynd- ugleikin eigur við øðrum orðum at vera á varðhaldi fyri allari ekstremismu, sum er rótin til yvirgang og líðing kring allan heimin. Hesin parturin av taluni tyktist hava ta niðurstøðu, at okkara politiska virk- semi og arbeiði eigur at koma øllum fólkasløgum til góðar, bæði innanfyri og uttanfyri landoddarnar. Eitt gott samfelag er meiri enn eitt fíggjarliga ríkt sam- felag, og talan varð tí eyð- kend av eini sterkari sosi- alari tilvitsku um ta ábyrgd, sum vit hava yvir fyri okk- ara neyðstøddu næstrum í tilafturskomnum økjum kring heimin. Síðani komu nakrar viðmerkingar um útbúgv- ing. Eitt høgt útbúgving- arstøði gevur okkum møgu- leikan at senda okkara virði og hugsanir út í stóru verð, samstundis sum vit við økt- um útbúgvingarstøði gerast før fyri at standa ímóti tí partinum av globalu mo- derniseringsprosessini, sum kann oyðileggja lokalu mentanina, lokala sam- leikan og lokalu virðini. Í nøkrum fáum setning- um hugleiddi Patrick de Neergaard um eina møgu- liga oljuvinnu og avleiðing- um tess. Í hesum høpi kast- aði hann ljós á okkara um- hvørvispolitisku ábyrgd, og hvussu materialisma og fíggjarligur vinningur kunnu máa støði undan øðrum virðum, sum vit sum ábyrgdarfullir borgarar hava skyldu til at verja. Prestur kastaði ljós á, hvussu ein búskaparligur vøkstur og økt vinnuvirk- semi eisini kunnu hava skaðilig árin á føroysku fólkasálina. Røðan fekk við hesum ein dupultan týdning við einum dupultum endamáli. Samstundis sum røðan var ein persónliga áheitan til "vanliga" fólkið um at lata kristnu virðini koma til sjóndar í teirra persónslívi, var hon eisini ein sosial, politisk og búskaparlig av- bjóðing til tann partin av fólkinum, sum sat og lurt- aði sum politiskur myndug- leiki í Havnar Kirkju ólav- søkudag. Ov umfatandi Yvirornaði boðskapurin á ólavsøkuprædikuni í ár tyktist við øðrum orðum vera, at nú skulu politikar- arnir úr kirkjuni og niðan í løgtingið at fremja í verki tey virði, sum prædikað varð um. At nú skal polit- iski myndugleikin seta sær fyri at varðveita, verja og styrkja føroysku sálina, okkara felags samleika, hvørs virði eru grundfest í kristna siðaarvinum. Men samstundis kann sigast um prædikuna, at hon rúmaði so nógv og fevndi so víða, at tað var torført at finna ein einstak- an yvirornaðan boðskap, ein reyðan tráð og ein skipaðan bygnað. Í so fáum orðum, sum ein ólavsøku- prædika skal vera, hevur Patrick de Neergaard roynt at komið so víða, at tað í ein mun hevur verið torført hjá áhoyrarunum at fáa fatur á reyða tráðnum, og við nøkrum innihaldsligum avmarkingum hevði boð- skapurin møguliga verið greiðari og einfaldari. Alt í alt ein visioner og ambitiøs prædika, sum hevði nógv upp á hjarta. Stríðið fyri føroysku fólkasálini Ársins ólavsøkuprædika, sum irakiski/danski presturin í Vági, Patrick de Neergaard, helt í Havnar Kirkju ólavsøkudag, fevndi víða og var ein beinleiðis áheitan á politiska myndugleikan um at verja og styrkja føroysku samfelagssálina við støði í kristna siðaarvinum, sum forfedrar okkara bygdu á Mynd: Bárður Lydersen Ársins ólavsøkuprædika, sum innihaldsliga fevndi sera víða, var ein áheitan á politiska myndugleikan um at verja og styrkja føroysku fólkasálina við støði í kristnu grundvirðunum