fríggjadagur 29. september 2000síða 11
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
20
21
tíðindablaðið sosialurin
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 187 - 29. september 2000
Nr. 187 - 29. september 2000
Venjarin hjá
kvinnulandsli›nu
m, Sophus Dal-
Christiansen, er
ikki samdur vi›
teimum, sum
halda, at vit bara
eru vi› í altjó›a
kappingum fyri at
læra. Hann heldur
ikki, at penga-
hondbóltur hevur
eina framtí› í
Føroyum, og hann
heldur ta› vera
ørvitisfiskar, sum
ætla at byggja
høll í Hoyvík
ísta›in fyri at út-
byggja Gunda-
dalshøllina
Stefan í Skorini
31 ára gamli havnarma›urin
Sophus
Dal-Christiansen
hevur lagt hondbóltsskógv-
arnar og harpiksi› á hillina
fyri nøkrum árum sí›ani.
Nú hevur hann valt at halga
seg venjarastarvinum. Hann
hevur havt 1. kvinnu- og
mansli› hjá Kyndli undir
sær seinnu árini, men nú
hevur hann tiki› eitt stig
uppeftir stiganum og skal
standa á odda fyri kvinnu-
landsli›num, tá ta› skal taka
síni fyrstu fet í altjó›a und-
ankapping.
Annars hevur Sophus ver-
i› virkin innan hondbólt,
sí›an hann sjey ára gamal í
1976 fyrstu fer› vandi vi›
Kyndli.
Royndir venjarar
altavgerandi
Sophus hevur sostatt eisini
roynt seg í yngru deildunum
hjá Kyndli, og hann heldur,
at venjingarhættirnir og ikki
minst venjararnir eru mun-
andi betra›ir, sí›an hann
spældi.
– Vit høvdu ofta bara
onkran tilvildarligan venj-
ara, sum tók sær av yngru
deildunum. Ta› var ikki fyrr
enn eg kom í vaksnamanna-
deildirnar; at venjingin var›
meira skipa› vi› royndum
og dugnaligum venjarum.
Eg síggi nú, at alt fleiri feløg
velja at seta ungdómsvenj-
arar, sum hava skil og før-
leika at geva teimum ungu
spælarunum holla veglei›-
ing, so teir kunnu mennast á
bestan hátt, so felagi› fær
sum mest burturúr seinni.
– Ta› sæst eisini aftur á
fleiri av teimum árgangun-
um,
sum koma upp í
vaksnamannahondbóltin
nú, at teir eru ógvuliga væl
fyri, tí venjingin hevur veri ›
á einum høgum stø›i vi›
gó›um venjarum. Ta› er
alfa og omega, at ta› roynd-
ir venjarar vi› tí røttu út-
búgvingini hava teir yngru
leikararnar undir hond, sig-
ur Sophus.
– At ta› eru ungdóms-
venjarar og -lei›arar, sum
eru vi› til at skipa virksemi,
og ta› er ein fortreyt, at
venjingin
hjá
teimum
smærru er skipa›, fyri at
hondbólturin skal yvirliva
og mennast í framtí›ini. Í
nógvum feløgum er ta› ov
langt millum talentini, og
hjá einum lítlum felagi
kunnu ta› ofta ganga fleiri
ár ímillum, at ein gó›ur og
ungur spælari kemur fram.
Ta› er umrá›andi, at ta›
meira javnan spretta ungir
spælarar
fram
í
bestu
vaksnamannadeildunum.
Hetta fæst bara vi› at hava
skipa› vi›urskifti og skikk-
a›ar venjarar í feløgunum.
– Kappingin um tey yngru
er eisini hør› millum tær
ymsu ítróttargreinarnar, og
foreldrini eru tí›liga varug
vi›, hvar venjingin er tann
besta, og um a›rar ítróttar-
greinar eru betur fyri enn
hondbólturin, ver›a nógv
talent mist fyri bor›. Tann,
sum ikki hevur skipa› vi›-
urskifti, dettur ni›ur ímill-
um.
Óheppi› vi›
pengahondbólti
Seinastu fáu árini hevur
sama gongd veri› at sæ›
innan hondbólt sum fótbólt,
har spælarar skifta feløg fyri
pening. Spælararnir ver›a
nú meira ella minni løntir
fyri strí›i›, i› teir gera á
leikvallunum. Ta› er líkt til,
at hondbólturin fylgir í fóta-
sporunum hjá fótbóltsfeløg-
unum.
– Ta› er ein óheppin
gongd, at feløg eru farin at
kappast um spælarar sína-
millum. Ta› er tíverri bara
ein vinnari í hasum spælin-
um, og ta› er spælarin sjálv-
ur, sum kanska kann vinna
sær nøkur fá oyru. Tey fel-
øgini, sum hava fíggjarliga
orku, kunnu kappast um
spælarar og taka frá teimum
minni gó›u feløgunum, og
ta› fer ikki at ganga í longd-
ini.
– Í míni ver› er ta› so ein-
falt, at ta› er ikki grundarlag
fyri veruligum pengahond-
bólti í Føroyum. Fíggjarliga
orkan er ikki til sta›ar hjá
feløgunum. Um vit hyggja
at Neistanum, so leg›i fel-
agi› nógvan pening í at fáa
n‡ggjar spælarar til felagi›,
og hvar eru teir í dag? Teir
vunnu so eitt meistaraheiti›,
men hvussu ver›a ung-
dómsdeildirnar ra›festar í
einum slíkum felag. Um
fyribrigdi› gerst vanligari,
kann ta› henda, at peningur
ver›ur brúktur til at styrkja
um 1. li›i› heldur enn at
seta peningin í ungdómsar-
bei›i›. So er ta› hondbólt-
urin, sum ver›ur stóri tap-
arin. Eg ivist tó ikki í, at ta›
fer at regulera seg sjálvt, tí
inntøkumøguleikarnir
eru
ikki teir somu sum í fótbólt-
inum.
Nú stendur hondbólts-
kappingin fyri dur›um, og í
oktober ver›a fystu dystir-
nir spældir. Í fjør upplivdu
vit sera spennandi kapping-
ar hjá bæ›i monnum og
kvinnum. Hjá monnum var›
einki avgjørt fyrr enn á sein-
asta leikdegi, me›an kvinn-
urnar hjá Neistanum nú av
álvara eru koppa›ar av trón-
uni sum besta kvinnuli› í
landinum ár. Sophus heldur
tó, at li›ini eru tó komin
naka› seint í gongd hetta
kappingarári›.
– Mín fatan er, at øll li›ini
eru komin alt ov seint í
gongd vi› venjingini. Um
vit skulu gera okkum gald-
andi í altjó›a hondbólti,
sum
hondbóltssambandi›
nú hevur ætlanir um, er
ney›ugt, at spælararnir eru í
gongd ein størri part av árin-
um enn nú. Kappingin er frá
oktober til mána›arskifti›
mars-apríl, og tí›arskei›i›
um summari› liggur hond-
bólturin stillur, og spælarar-
nir gera næstan einki vi›
venjingina ta tí›ina. Hetta
tí›arskei›i›
hev›i
veri ›
ynskiligt,
at feløgini og
spælararnir gjørdu naka›
meira vi› styrkivenjing ella
vandu eitt sindur av hond-
bólti, tí ta› nyttar ikki at
byrja umaftur á hvørjum ári.
Ta› er tó uppgávan hjá fel-
øgunum og spælarunum at
halda seg í gongd, me›an
hondbóltskappingin liggur
still.
Høllin í Hoyvík
er ørvitisætlan
Sophus er gla›ur um, at b‡-
rá›i› hevur samtykt at fara
undir at byggja eina n‡ggja
ítróttarhøll í Hoyvík, men
ta› er tó ikki bara rós, Sop-
hus hevur at bera politikar-
unum í Havn, sum hava
fingi› uppskoti› ígjøgnum.
– At ein n‡ggj høll ver›-
ur bygd í Hoyvík er avgjørt
gott, og stórur tørvur er eis-
ini á eini slíkari høll, men
avger›in er ikki serliga væl
umhugsa›.
Politikararnir
hugsa seg ikki serliga væl
um, tá ein høll ver›ur bygd í
Hoyvík, tá ein útbygging av
Gundadalshøllini hev›i ver-
i› ein nógv bíligari loysn á
málinum og milliónir av
krónum kundu veri› spardar
av teimum tjúgu, sum nú eru
settar í ætlanina grei›ir Sop-
hus frá.
– Tá Gundadalur framm-
anundan er ein ítróttarmi›-
depil, hev›i ta› veri› betri
og bíligari at bygt uppí í
Gundadali, so at tveir hond-
bóltsvallir vóru í høllini. Tá
tosi eg eisini sum skatta-
borgari í Havnini, tí bíligara
loysnin er eisini tann betra.
Um høllin í Gundadali var›
útbygd, hev›i eisini veri ›
møguleiki fyri ø›rum tiltøk-
Ikki vi› fyri at læra
»Politikararnir
hugsa seg ikki
serliga væl um,
tá ein høll ver›ur
bygd í Hoyvík,
tá ein útbygging av
Gundadalshøllini
hev›i veri›
ein nógv
bíligari loysn
á málinum«
Um ætlanina at byggja
ítróttahøll í Hoyvík
»Ta› er tíverri
bara ein vinnari
í hasum spælinum,
og ta› er
spælarin sjálvur,
sum kanska
kann vinna
sær nøkur
fá oyru«
Um gongdina vi› at
alt meira peningurin
kemur upp í hondbóltin
um har, ísta›in fyri at gera
eina venjingarhøll í Hoyvík,
sum mest er til Hoyvíkingar.
Har haldi eg, at politikarar-
nir mest hugsa um at dyrgja
eftir atkvø›um, nú b‡rá›s-
val stendur fyri framman.
– B‡rá›i› hevur ikki skilt,
hvat ta› kostar at reka eitt
felag, tí størsti trupulleikin
er, at feløgini knógva undir
eini tungari hallarleigu. B‡-
rá›i› vir›ir harvi› ikki ta›
arbei›i›, sum hondbóltsfel-
øgini royna at gera. Ta ›
hev›i veri› ynskiligt,
at
hondbólturin fekk somu
umstø›ur, sum fótbólturin
hevur.
Sophus fegnast tó um, at
ein høll afturat ver›ur til
taks hjá feløgunum, so fleiri
venjingartímar kunnu koma
á skránna, tí vi›urskiftini
eru út av lagi sum nú er. Tey
tr‡ hondbóltsfeløgini hava í
løtuni tvær hallir at venja í,
men ta› hevur í fleiri ár ver-
i› í minna lagi. Tær yngru
deildirnar ver›a í dag ra ›-
festar aftarlaga, tí ov fáir
venjingartímar eru til taks.
– Nógv av ungdómsli›un-
um venja einar tvær fer›ir
um vikuna, og venjarin hev-
ur eini 40 børn inni í einari
høll. Børnini fáa tá einki
burturúr, og hava ongan
møguleika veruliga at spæla
hondbólt. Nú ver›ur ein høll
bygd afturat í Hoyvík, og
ta› er avgjørt gott, tí stórur
tørvur er á eini slíkari. Ser-
liga tær yngru deildirnar
mugu hava fleiri venjingar-
tímar, og vónandi sleppa tey
uppí part har uppi. Høllin á
Hálsi ver›u nú n‡tt til alt
møguligt anna› enn hond-
bólt, konsertir o.t. og kanska
kundi høllin Hoyvík loyst
trupulleikarnar, sigur Soph-
us.
Krøv skulu
setast landsli›num
Bæ›i kvinnu- og mans-
landsli›i› hava sera torførar
uppgávur fyri framman.
Menninir
skulu
spæla
tríggjar dystir í EM-undan-
kapping, me›an kvinnurnar
møta Svøríki í einum HM-
dysti, sum skal avgera, hvør
skal sleppa í undanbólkin.
Hetta er fyrstu fer› í nógv
Harrans ár, at føroysk hond-
bóltslandsli› spæla undan-
kappingardystir.
Sophus
hevur
sjálvur
spælt á føroyska landsli›-
num, men arbei›i› var ikki
serliga mi›víst tey árini,
hann spældi. Nakrir hissini
dystir móti íslendingum er
ta› heila. Hetta eru tó
spennandi ítróttarligar upp-
gávur,
sum standa fyri
framman,
og hondbólts-
sambandi› hevur fyrireika›
seg væl gjøgnum fleiri ár.
– HSF gjørdi ta› skila-
gó›a, at teir fóru í gongd vi›
ungdómslandsli›unum,
tá
landsli›sarbei›i›
byrja›i
aftur. Teir spælararnir, sum
nú koma á landsli›i› hava
tískil roynt at spælt altjó›a
dystir vi› ungdómslandsli›-
unum fyrr, og hetta ger teir
betri førar fyri at taka av-
bjó›ingarnar upp. Hetta var
kanska ein avger›, i› ikki
var› væl dámd hjá summ-
um, men ta› var ein røtt av-
ger›, sum var› tikin tá.
– Nú fáa vit at síggja,
hvussu ta› ver›ur vi› hes-
um uppgávunum, men hetta
er bara eitt startskot. Ta ›
nyttar tó einki, um vit eftir
dystirnar bara seta okkum
afturá og siga, at vit eru ikki
nóg gó›.
– At vera vi› bara fyri at
læra er ikki nøktandi. Eg
haldi, at vit skulu seta lands-
li›unum krøv, men sjálv-
andi vera realistisk sam-
stundis. So kunnu vit spyrja,
hvussu langt ber til at koma,
og á hvørjum øki kunnu vit
betra okkum.
– Fótbóltslandsli›i› var
vi› fyri at læra naka› leingi.
Nú ver›a krøv sett spælar-
unum, og teir hava eisini
nøkur frálík úrslit at vísa á.
Mótstø›uli›i› hjá Sop-
husi og kvinnunum ver›ur
Svøríki. Sophus hevur sæ›
svenska landsli›i› spælt
ímóti Danmark og Frak-
landi, sum bæ›i eru vi› í
OL. Svenska li›i› tapti,
men ta› var ikki fyrr enn í
seinna hálvleiki, at hini li›-
ini drógu frá. Hetta bendir á
eina ógvuliga torføra upp-
gávu hjá kvinnunum.
Heldur fram
innan hondbólt
Sophus hevur veri› virkin
innan hondbólt leingi, og
hann hevur ongar ætlanir
um at gevast í næstu fram-
tí›.
– Ta› er ógvuliga nattúr-
ligt hjá mær at halda fram
sum venjari, tí mær dámar
ta› væl og síggi nakrar av-
bjó›ingar í tí. Eg havi nøkur
spennandi hugskot, sum eg
ætli mær at arbei›a ví›ari
vi›, sigur Sophus at enda.
»At vera vi› bara
fyri at læra
er ikki nøktandi.
Eg haldi,
at vit skulu seta
landsli›unum
krøv, men
sjálvandi vera
realistisk
samstundis«
Um n‡ggja
landsli›stí›arskei›i›
hjá hondbóltinum