hósdagur 5. oktober 2000síða 9

16 17 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 191 - 5. oktober 2000 Nr. 191 - 5. oktober 2000 Stuðulsfólk Søkt verður eftir stuðulsfólki til 10 ára gamalt barn í Eysturoy. Arbeiðið hjá stuðulinum verður, í neyvum samstarvi við avvarðandi barnaverndar- nevnd og Almannastovuna og í samráð við heimið, at fara til ymisk ítriv við barninum, menna fakliga støðið og annars stuðla og menna barnið á allan hátt. Arbeiðstíðin er 20 tímar um vikuna, og stuð- ulin er fyribils játtaður fram til 30.06.2001. Lønar- og setanarviðurskifti eru sambært sáttmála ímillum Fíggjarmálastýrið og av- varðandi yrkisfelag. Umsóknir mugu vera okkum í hendi í sein- asta lagi 16.10.2000 og skulu stílast til: Almannastovan Att. Petra Joensen, sosialráðgevi Postboks 3096 110 Tórshavn Nærri upplýsingar um starvið fáast á tlf. nr. 31 54 80 lokal 127 hjá Petru Joensen og lokal 141 hjá Sigrun Bærentsen. Bilar til sølu Velbastaðvegur • 110-Tórshavn Tel. 31 73 00 - 21 73 00 Sosialurin - 311820 Merki Árg. Toyota LiteAce 2,0 Diesel van 87 Audi 100 2,2E Autm. 87 Opel Vectra 1,6 89 BMW 320i 91 Citroën BX 16 RS 88 Kia Sephia 1,5 GTX 97 Ford Escort 1,8 96 Lagalig fígging! Seyður til sølu Livandi ella flettur. Ring tlf. 373221 ella tlf. 370539 Vit hava fingið vulkaniseraði vetrardekk á goymslu, við vælumtókta Nokia bananum. Til dømis: 155 x 13 460 kr. 175/70 x 14 580 kr. 185 x 14 RF 600 kr. Allir prísir eru v/ MVG og skift. Eyka fyri íspíkar 100 kr. Vetrardekk FR-900 Vágur Tlf. 373680 - 373660 fartlf. 214865 Fólk søkist til Tíðindablaðið Sosialin, marknaðardeildin Vit sóknast eftir einum fólki at taka sær av dagliga arbeiðinum við sølu av lýsingum og øðrum fyrifallandi uppgávum. Herundir er ein uppgáva at verða við til at menna og reka Internet Sosialin. Tú: • Ert ágrytin • Dugir væl at tosa í telefon • Hevur lætt at tosa við fólk • Hevur áhuga fyri telduarbeiði • Ert før/ur fyri at arbeiða undir tíðartrýsti • Hevur hugflog og dugir at festa tað á pappíri • Dugir væl føroyskt • Kanst byrja skjótast gjørligt Vit kunnu bjóða: • eitt spennandi og mennandi starv, har tú gerst partur av eini væl- virkandi marknaðardeild • Samskifti innan- og uttanlands við viðskiftafólk okkara • Áhugaverdar og fjølbroyttar uppgávur Umsóknarfreistin er 12. oktober 2000. Løn samb. avtalu. Umsóknin skal saman við viðkomandi skjølum sendast til: Sosialurin P.O. Box 76 110 Tórshavn Att.: Dagbjørt Hansen Tú ert vælkomin at ringja tel. 311820 at hoyra meira um starvið. Spyr eftir Dagbjørt ella send ein e-mail til: dagbjort@sosialurin.fo Vit eru allatíðina úti um okkum, og fimm ferðir um vikuna koma vit á gøtuna við einum nýggjum og feskum blað. Umframt tað verður blaðið hvønn dag lagt á internetið. Her starvast í dag uml. 25 fólk. Fólk søkist Fólk søkist at arbeiða nakrar tímar um vikuna í klædnahandlinum Seytjan á Áarvegnum. Viðkomandi skal kunna arbeiða sjálvstøðugt, verða arbeiðssom og fyrikomandi. Skrivlig umsókn verður at senda innan 16. okt. til: Seytjan Áarvegur 12 100 Tórshavn Áarvegur 12 • 100 Tórshavn • Tel. 311305 • Fax 311304 E-mail: seytjan@post.olivant.fo Sosialurin 311820 www.safari.fo SJî- FRAKT Sosialurin - 311820 Tel. 32 22 22 SAFARI TRANSPORT Lesið -tað loysir seg Høgni Hoydal, landsstýris- maður við norðurlandamál- um, var í farnu viku í Ný Foundlandi, har hann m.a. hitti ráðharrar úr øðrum londum og oyggjum í Norð- uratlantshavi. Fundurin millum ráðharr- arnar varð hildin í sambandi við eina stóra ráðstevnu, har 350 fólk umrøddu royndir við- og møguleikar fyri bú- skaparligari menning í Norðuratlantshavi. Ráðharrar úr New Found- landi, Prince Edward Island, Íslandi, Írlandi og Føroyum luttóku ráðharra- fundinum. Menning og vinnuliga endurnýgging Beaton Tulk greiddi frá hvat hendi tá toskabannið bleiv sett í gildi fyri Ný Found- land í 1992, og 40.000 fólk mistu arbeiðið frá degi til dags. Hetta varð ein dyggur smeitur fyri alt samfelagið, men í dag útflytir Ný Foundland fisk fyri størri virði enn nakrantíð — hóast toskabannið framvegis er galdandi. Tað góða úrslitið komst av, at myndugleikarnir, tað privata vinnulívið og fak- feløgini gingu saman um at umleggja fiskivinnuna til onnur fiskasløg, og løgdu størsta dentin á gransking og góðsking fyri at økja um virðið. Í Ný Foundlandi royna myndugleikarnir at sleppa undan beinleiðis studningi til vinnulívið, og skapa í staðin góðar útbúgvingar- møguleikar og styrkja so nógv sum til ber um sam- skiftis- og samferðslumøgu- leikarnar. Beaton Tulk helt eisini, at fosturlandskenslan var heilt avgerandi fyri ta búskapar- ligu menningina. Eini av ráðunum hann hevði til tann sum vildi virka fyri at tryggja búskaparliga menn- ing í útjaðaraøkjum, vóru stutt og greitt: »Awake some patriotism!« Handil og ídnaður Valgerdur Sverrisdottir greiddi frá tí stóra trupul- leikanum sum miðsavning- in hevur við sær í Íslandi, har støðugt fleiri fólk flyta til Reykjavíkar. Hetta kemst m.a. av, at bert 20% av virðisøkingini av eini vøru hevur beinleið- is samband við sjálva fram- leiðsluna, meðan 80% av virðisøkingini verða skapt í »spin-off« ídnaðum sum út- búgving, gransking, markn- aðarføring osv. Og hesi ar- beiðspláss hava lyndi til at flyta til Reykjavíkar. Tað er ikki í fiskivinnu og landbúnaði at nýggj arbeiði verða skapt, og tí royna ísl- endskir myndugleikar at flyta tann háteknologiska ídnaðin og kunningar-ídn- aðin út til tey smærru pláss- ini. Hetta verður ikki gjørt við beinleiðis studningi ella nøkrum sum kann avlaga kappingina, men við at flyta stovnar út til smáplássini, og at skapa mentanarlig- og frítíðartilboð á smáplássun- um. Landbúnaður og økismenning Noel Davern legði dent á ta kollveltingina, sum er farin fram í írlendska búskapin- um gjøgnum 90’ini, har ein miðvísur vinnulívspolitikk- ur hevur lagt Írland fram í búskaparliga oddin í Eur- opa. Miðsavning er eisini ein ovurstórur trupulleiki í Ír- landi, og har hava myndug- leikarnir sett sær fyri at flyta miðfyrisitingina út á smá- plássini. 4.000 arbeiðspláss eru flutt úr Dublin, og 6.000 afturat verða flutt komandi árini. Royndirnar higartil hava eydnast væl, og tað hevur verið ein fyrimunur at skapa fortreytir fyri almennari fyrisiting og kunningar- ídnað á teimum plássum, sum áður bert høvdu van- liga framleiðslu. Hetta verð- ur eisini hildið at vera ein fortreyt fyri framhaldandi økismenning, tí tey nýggju arbeiðsplássini verða ikki skapt í vanligum ídnað, men í kunningarídnað av ymisk- um slagi. Prince Edward Island Eisni Chester Gillan frá Prince Edward Island legði dent á, at »governments can’t create jobs« — tað er ikki og kann ikki vera upp- gávan hjá myndugeikunum at skapa arbeiðspláss við beinleiðis studningi til vinnulívið. Í staðin skulu myndug- leikarnir leggja dent á út- búgvingar- og menningar- møguleikar. Á Prince Ed- ward Island hava teir í hes- um sambandi m.a. bygt eina 15 km. langa brúgv inn til fastlandið, og givið 60 bygdum ókeypis atgongd til teldur og internet. Høgni Hoydal Sum umboð fyri Føroyar greiddi Høgni Hoydal ser- liga frá kollveltingini sum er hend í Føroyum farnu árini, har vit eru farin frá einum reinum studningsbú- skapi sum gav undirskot, til ein sjálvberandi búskap, sum gevur stórt yvirskot. Hann greiddi eisini frá ætl- anunum um føroyskt full- veldi, og segði at ein av høvuðsorsøkunum til hesa ætlan júst er at forða fyri, at Føroyar aftur enda í studn- ingbúskapinum. »Verða Føroyar ikki sálvstøðugar er stórur vandi fyri, at tað bú- skaparliga ansni sum bygt er upp, fer fyri skjeyti, og at studningurin úr Danmark aftur fer at verða slúsaður inn í búskapin. Hendir tað er lítil ivi um, at vit stýra ímóti eini nýggjari kreppu«, segði hann. Hann legði dent á, at vit sum kring Norðuratlants- havi hava framúr møguleik- ar at ganga undan í heimin- um, tá tað snýr seg um at verja nattúrutilfeingi og umhvørvi og at skapa sterk- ar mentanir. Formligt samstarv Tað gjørdist skjótt greitt, at allar tær umboðaðu oyggj- arnar á fleiri umráðum hava líknandi royndir og hava líknandi trupulleikar: Øll hava ringar royndir av studningsbúskapi, og royna at skapa fortreytir fyri ein- um sjálvberandi vinnulívi, øll hava trupulleikar av miðsavning, og royna at bøta um umstøður og trivn- að á smáplássunum, øll hava í ov stóran mun útflutt lítið virkaðar vørur, og eru sinnað at økja um virði av útflutninginum við gransk- ing og góðsking, øll leggja dent á útbúgving og ment- anin, sum grundarlag fyri virkishuginum og menning- ini í oyggjasamfeløgunum. Orsakað av at umstøðurn- ar líkjast so nógv, hildu allir ráðharrarnir, at økini og londini eiga at fara undir eitt meira formligt samstarv, so- leiðis at tey kunu læra av royndunum hvør hjá øðrum. Ráðharrarnir avráddu tí at hittast aftur á Ålandi næsta ár, og tá fara undir at leggja hetta samstarv til rættis. Samstarv tvørtur um alt Norðuratlantshav Oyggjar í Norðuratlantshavi vilja økt samstarv innan gransking og útbúgving Føroyar liggja í lægra endanum ÁKI BERTHOLDSEN Ofta verður tikið til, at før- oyingar hava heimsins dýr- astu olju- og bensinprísir at dragast við. Men tað passar ikki. Støðan er tvørturímóti, at bæði hvat brenniolju til set- hús, og hvat dieselolju til bilar viðvíkur, liggja vit í lægra endanum í Evropa. Tað vil siga, at nógva staðni eru avgjøldini á olju og bensini hægri enn í Før- oyum. Hetta sæst á einum yvir- liti, sum Fíggjarmálastýrið hevur sett í eina frágreið- ing, ið varð løgd fyri tingið í sambandi við at uppskotið til fíggjarlóg fyri 2001 varð lagt fram herfyri. Tað kann eisini vera vert at leggja til merkis, at lond, sum hava oljuvinnu, eitt nú Noreg, Bretland og Dan- mark, hava hægri oljuprísir enn, hvat Føroyar hava. Í øðrum yvirlitinum, sum er sett við hesum stubban- um, sæst, hvat 1.000 litrar av brenniolju kostaðu til Hendan talvan vísir prísin á brenniolju til vanlig sethús tann 15. september í ár. Bæði í Danmark, Noregi og í Svøríki er oljan dýrari, enn í Føroyum. Hendan talvan vísir, hvat ein litur av bensini og dieselolju til bilar kostar í ymsum londum í Evropa. Tað sæst, at nógvir bileigarar eru verri fyri í so máta, enn teir føroysku húsarhaldini tann 15. sep- tember í ár. Í sambandi við prísin á brenniolju, hevur oljuav- gjaldið verið nógv umrøtt. Í apríl mánaða í ár varð tað ásett til 80 oyru fyri lit- urin. Frammanundan varð tað 95 oyru fyri liturin, men tað lækkaði eitt hálvt oyra, hvørja fer prísiurin hækkaði eitt oyra. Og øvugt hækkaði tað eitt hálvt oyra, hvørja fer prís- urin á olju lækkaði eitt oyra. Í 1998 var avgjaldið 93 oyru í miðal fyri liturin og í 1999 var tað í miðal 98 oyru fyri liturin. Landsstýrið sigur, at tað vóru nógvar orsøkir til, at tað varð lagt fast. At tað var flótandi forð- aði fyri kapping á økinum. Samstundis var tað ógjør- ligt at leggja fíggjarætlanir fyri oljuavgjaldið, tá ið tað var skiftandi. Og tað var eisini hildið at vera rættast, at brúkarin sjálvur merkti, hvussu marknaðarprísirnir á olju broytast. Í hinum yvirlitinum sæst, hvat prísurin á blýfríum bensini og dieselolju til bilar kostaðu hendan sama dagin. Tølini eru frá Statoil, Før- oya Shell og Vejdirektorat- et.