týsdagur 6. september 2005síða 16

16 Nr. 168 - 6. september 2005 MARKNAÐARRÁK Ódnin Katrina hongur enn sum eitt ok yvir fíggja- marknaðunum. Serliga hevur hon fingið oljuprísin at hækka. Trý oljureinsi- verk í suðurstatunum í USA eru rakt av yvirflóð orsakað av ódnini, og tað minkar samlaða útboðið á heimsmarknaðinum við 2%. Tað er ikki so nógv, men tá framleiðslan longu koyrir undir høgum trýsti, gera øll avbrot mun, og tey trýsta prísin upp. Í USA fekk ódnin 1-mánaða fram- tíðarprísin á bensini at hækka heili 40%, og tað elvdi til ótta fyri, at privati brúkarin ikki fer at hava nógv at nýta til aðrar vørur. Hetta hevði minkað um bú- skaparvøksturin. Prísurin er tó longu lækkaður 15% aftur. Vanliga plaga ódnir o.t. ikki at ávirka marknað- irnar í langa tíð. Marknað- irnir eru tó ikki á einum máli viðvíkjandi Katrinu. Tað er orsakað av, at tað tekur langa tíð at fáa olju- reinsiverkini at framleiða aftur, umframt at eitt stórt øki enn er undir í vatni. Lánsbrævarentur sett nýtt met Lánsbrøvini tóku dik á seg í farnu viku í kjalarvørrinum á ódnini Katrinu. 10-ára danska rentan kom niður á 3,00%, og tað er nýtt met. Um so verður, at hon fer niður um hetta markið, kann hon væntast at lækka 0,25% aftrat. Partabrøv sýnast bílig Tá lánsbrævarenturnar eru lágar, sýnast partabrøv bí- lig. Orsøkin er, at íleggjarar vanliga síggja lánsbrøv og partabrøv sum íløgur, ið kappast móti hvørjari aðr- ari. Tá lánsbrævarenturnar eru lágar, gerst væntaði vinningurin av hesum lágur og væntaði vinningurin á partabrøvunum gerst tí lut- falsliga høgur. Tískil sýnast partabrøvini bílig í slíkari støðu. Hetta er ein orsøk til at partabrøv hava staðið seg væl seinastu vikuna og útlitini fyri at partabrøv eisini gerast góð íløga í næstum, eru tí hampuliga góð. Hesa vikuna Hesa vikuna koma ikki tey heilt stóru lyklatølini. Tað koma metingar um búskap- in í USA frá tjóðbankanum, og í Evropa frá OECD. So- leiðis er líkt til, at oljuprís- urin eisini fer at merkja hesa vikuna á virðisbræva- marknaðunum. Katrina ávirkar fíggjarmarknaðirnar Donsk 10-ára renta Vísital fyri norrøn partabrøv Gjaldoyru Íløgufeløg Kursur +/- % Kursur +/- % USD 595,04 -2,0% Lánsbrøv í DKK 104,89 0,3% JPY 5,42 -1,7% Evru Lánsbrøv 176,83 0,5% GBP 1.095,85 0,3% Norrøn Partabrøv 99,26 2,3% NOK 95,68 1,9% Altjóða Vøkstur 65,26 -0,4% Broytingar eru útroknaðar í mun til fyri viku síðan. Myndirnar vísa gongdina seinastu 3 mánaðirnar. 3,00% 3,20% 3,40% 05/06 06/07 06/08 890 930 970 05/06 06/07 06/08 Vika 36, 2005 www.kaupthing.fo Lama Sea hitar upp fyri Carpark North Tá kendi danski rokk- bólkurin Carpark North vitja Mentanarhúsið í Fuglafirði, verður upp- hitingin í serflokki. Ein av bestu livebólkunum í landinum, Føroya glað- asti bólkur Lama Sea skal hita upp. Lama Sea gjørdu veruliga vart við seg í Prix Føroyum í ár, tá teir spældu seg í hálv- finaluna. Í summar hava teir spælt á MjúS, G! og Ólavsøku- konsertini, og ymsar aðr- ar konsertir. Teirra ófati- liga orka og jaliga útstrál- ing fangar fólk, og kon- sertirnar eru tí altíð stórar tónleikaligar upplivingar. Konsertin við Carpark North og Lama Sea verður 24. september. Atgongu- merki fáast í 3´aranum og Shell við Ringvegin í Havn, Hjá Bassa í Fugla- firði, Shell í Gøtudali, Trend Floor í Saltangará, Leikalund í Klaksvík, Statoilstøðini í Sørvági og Statoilstøðini á Tvøroyri nud Upp- tøkur- nar ganga væl Gestir heva seinastu vikuna verið í Lund- gaard upptøkuhølunum í Vejen í Jútlandi. Teir lata væl at, og siga at upptøkurnar ganga bet- ur enn væntað, teir hava longu tikið upp umleið helvtina av tilfarinum, ið verður á fyrstu fløguni hjá bólkinum. Veðrið er gott, og um- støðurnar í upptøkuhøl- unum eru frálíkar, tó siga teir seg verða eitt sindur irriteraðar av øll- um teimum insektunum, sum plága teir orsakað av góða veðrinum. nud Ung í Sørvági, ung- dómslistastevna 9. og 10. september: Fýra verksmiðjur, lista- framsýning og høvi at vitja TÍÐINDASKRIV FRÁ UNGUM Í FØROYUM Nú freistin er úti at melda seg til Ung í Føroyum Vestur í Sørvágs skúla, gleða fyriskipararnar seg at taka ímóti luttakarunum næsta vikuskifti. Felagskommunan í Vág- um, sum stendur fyri tiltak- inum í samstarvi við Norð- urlandahúsið, hevur gjørt alt fyri at tryggja, at luttak- ararnar fáa bestu umstøður- nar. Tveir verksmiðjuleið- arar, Jóna Thomsen og Ás- laug Jónsdóttir, búgva utt- anlanda, og koma til Før- oyar serliga til hetta høvi. Vágoyggin eru umboðað av Sámali Ravnsfjall og Katr- ini Jørgensen. Mikkjal Helmsdal undirvísir í sjón- leiki. Allir verksmiðjuleið- arar eru yrkislistafólk. Fríggjakvøldið kl. 16 hitt- ast luttakararnir, og flestu teirra sýna tá fyri hinum stevnuluttakarunum eitt- hvørt, sum tey hava fyrireika sjálvi: m.a. dans, floytuspæl, klaver og sang, - enntá ein stuttfilmur er á skránni. Ein listaframsýning kemur eisini upp fyrsta kvøldið. Allan leygardagin arbeiða tey ungu síðani saman við verk- smiðjuleiðarunum. Sama kvøldið millum kl. 18 og 19 kunnu øll áhugaði vitja verksmiðjurnar og fregnast eitt sindur um, hvussu arbeiðið fer fram. Vikuna eftir, t.e. 12. - 17. september, verður framsýn- ingin at síggja í hølunum hjá Føroya Banka í Sør- vági. Myndlistaverk og bøkurnar, sum verða skapt- ar í verksmiðjuni "Mynd & orð, bókin sum listaverk", verða sýnd. Ætlanin er, frá nú av, at halda smærri Ung í Føroy- um-stevnur ymsastaðni í landinum støk ár, meðan stevnan í Norðurlandahús- inum heldur fram makað ár. Hetta er bæði fyri at fáa fleiri samstarvspartar, og at tryggja sær, at hetta ikki verður til eitt høvuðsstaðar- tiltak burturav. Í tilmelding- unum hesaferð er lutfallið av ungum av bygd munandi størri - meðan ein stórur bólkur eisini eru tey, sum hava verið til líknandi tiltøk fyrr, og hava glett seg til at koma aftur. Sum vanligt, eru tað tey ungu millum 13 og 18 ár, sum eiga stevnuna. Tó eru nøkur, sum eru fylt 19, við á stevnuni. Hesi hava valt at halda fram sum ungir fyri- skiparar, ella "stórasystk- in", sum tey verða nevnd. Tey verða frásøgufólk á sýningina fríggjakvøldið og taka sær av ymsum praktiskum arbeiði á stevn- uni og hjálpa eisini til sum tíðindafólk. Ungdómsstevna í Sørvági