leygardagur 21. oktober 2000síða 2

2 Nr. 203 - 21. oktober 2000 Nr. 203 - 21. oktober 2000 3 Nøvn í vikuni Brimil, sum verður handaður lands- stýrinum í dag, er vaktarskip, bjargingarskip, umhvørvisskip og skúlaskip VAKTARSKIP Áki Bertholsen Ullstein, Sosialurin: Vakt- arskipið Brimil verður handað landsstýrinum í dag, men um skipið kemur at sigla beinanvegin er heilt óvist. Enn er ikki semja fingin millum landsstýrið og maskinmeistarafelagið og uttan maskinmenn, sleppur Brimil ikki úr Noregi. Men skipið verður hand- að eigarunum, tað vil siga landsstýrinum, í dag. Tað verður kona fiskimálaráð- harran, Annelena Niclasen, sum fer at geva skipinum navn. Og navnið er ikki nøkur loyna longur. Bæði Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fiski- vinnumálum og Kristin Rasmussen, sum hevur verið í projektbólkinum, sum hevur fyrireikað skip- ið, eru samdir um, at hetta er eitt gott skip. Kristin Rasmussen sigur, at tað hevur verið ein trupul uppgáva at fyrireika hetta skipið, tí tað hevur so fjøl- broyttar uppgávur at røkja. – Í veruleikanum hava vit fingið fýra skip í einum. Brimil er bæði vaktarskip, bjargingarskip, umhvørvis- skip og skúlaskip hjá sjó- mannsskúlanæmingum, sigur Kristin Rasmussen. Brimil er 63,3 metrar langur og 12,6 metrar breiður. Hvussu skjótt skip- ið siglir, er ein hemmilig- heit, men vit hava fingið uppspurt, at 17 míl gongur Brimil í hvussu er. Brimil kostar 95 millión- ir og er bygdur á Myklebust skipasmiðjuni í Ullstein beint uttan fyri Aalesund. Umboð fyri fjølmiðlar- nar, myndugleikarnar og onnur, sum hava havt við byggingina at gera, eru við til hátíðarhaldið í Noregi. Í dag fer skipið sýningartúr fyri gestunum. Brimil er eitt stásiligt vaktarskip Brimil er fýra skip í einum 60 ára føðingardagur Matita Petersen, fyrrver- andi løgmaður, fyllir í dag 60 ár. Marita er fødd í Vági. Hon er dóttir Sámal Johan- sen úr Haldórsvík og Annu Elisabeth (Bettu) f. Matras av Viðareiði. Hon er gift Kára D. Petersen, advokati. Marita tók læraraprógv á Hellerup Seminarium í 1964. Hon hevur starvast sum lærari í Esbjerg, Keyp- mannahavn og í Tórshavnar Kommunuskúla frá 1967- 89. Afturat læraraútbúgv- ingini hevur lokið prógv sum sjálvsnám í sálarfrøði, og hevur hon undirvíst m. a. á Læraraskúlanum og á Sjúkrasystraskúlanum. Marita Petersen varð vald á ting fyri Javnaðarflokkin í 1988. Í 1991 gjørdist hon landsstýriskvinna í skúla- og mentamálum - og í jan- uar 1993 gjørdist hon sum fyrsta kvinna Føroya Løg- maður. Marita stillaði ikki uppaftur til løgtinsvalið í 1998. Hon hevur síðani 1. januar 1998 verið stjóri á Sernámsdeplinum. 25 ára starvsdagur Ellintur Abrahamsen, skipari, hevur í morgin 25 ára starvsdag hjá Vaktar og Bjargingartænastuni. Ell- intur er fuglfirðingur og hann er víða kendur millum fiskimenn í Føroyum. Við 25 árum á brúnni á føroysk- um vaktarskipum, hevur Ellintur verið ein sjónligur partur av hesi ungu tænastu landsins. Tá Ellintur tók við starvi, sum yvirstýri- maður og skiparaavloysari 22. oktober 1975, átti vit ikki nakað rættuligt vaktar- skip. "Tjaldrið" kom ikki fyrr enn í 1976. Í dag verð- ur nýggja vaktarskipið "Brimil" fyri 96 milliónir handað landstýrinum av skipasmiðju í Ullstein uttan fyri Aalesund. Vaktar og Bjargingartænastan er í dag vorðin ein fortreyt fyri nýtí- mans fiskiveiðu undir Før- oyum og Ellintur hevur ver- ið við til at ment hesa hentu og lívsneyðugu tænastu. Ellintur hevur eisini verið sera virkin í fakfelagsar- beiði sum formaður í Skip- ara og Navigatørfelagnum og her koma rættuliga hansara evni at vera treisk- ur og halda út til sjóndar. Hann hevur vunnið starvs- feløgunum mangan bita í sínum ótroyttiliga fakfel- agsarbeiði. Ellintur var øll árini skip- ari við Ólav Halga, meðan hesin var vaktarskip. Hann var eisini sum heilt ungur við Ólav Halga til fiski- skap. Nú Ólavur er farin av landinum hevur hann ferð- ast sum ein annar beduinur millum hini skipini hjá Vaktar og Bjargingartæna- stuni. Skipari á Gorm og í løtuni skipari á Tjaldrinum. Vit ynska Ellinti tillukku við starvsdegnum. NØVN Í VIKUNI DAGSINS MEINING Slóðbrótarin fær heiður og virðisløn Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán. kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 348mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysingar@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Dagbjørt S. Hansen dagbjort@sosialurin.fo Hjørdis Árnadóttir hjordis@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo bokhald@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lystorg@sosialurin.fo innsent@sosialurin.fo tiltok@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag- fríggjadag klokkan 14:00 Lýsingar Mentanarvirðisløn Lands- ins verður í ár latin Ingálvi av Reyni, myndlistamanni. Virðislønin er kr. 150.000. Landsstýrismaðurin í mentamálum letur Mentan- arvirðisløn Landsins eftir tilmæli frá nevnd umboð- andi føroysk listafólk. Til tess at kunna fáa Mentanarvirðisløn Lands- ins skal virðislønarevnið hava skapað listarligt lívs- verk á høgum listarligum støði ella hava skapað eitt ella fleiri listarlig avrik, ið gera, at viðkomandi má haldast at hava uppiborið ein heiður sum Mentanar- virðisløn Landsins. Nevndin, ið sambært reglugerð ger tilmæli til landsstýrismannin, sigur m. a. í grundgeving síni: »Ingálvur av Reyni hevur í myndlist síni víst á nýggj- ar leiðir og flutt mørk sum fáur. Sterku og eyðlýstu komposisjónir hansara og fjølbroytta avrik eru vitnis- burðir um listamann, ið hevur sett sær høg mál og ásannað, at í listini eru ein- ans tey strangastu krøv galdandi. Við trúfesti sín- um ímóti sannari list hevur hann hesa seinastu hálvu øldina verið eitt fyridømi fyri øll føroysk listafólk.« M e n t a n a r v i r ð i s l ø n Landsins verður handað á almennum hátíðarhaldi, sum Undirvísingar- og Mentamálastýrið skipar fyri í Norðurlandahúsinum mánakvøldið 30. oktober kl.20.00. Ingávlur heiðraður Stóri listarmaður okkara, Ingálvur av Reyni, fær Mentanarvirðisløn Landsins í ár. Listarmað- urin av Ingutrøð í Havn er ikki bara okkara størsti listarmaður. Hann telist harafturat millum teir heilt stóru myndlist- armenninar í Norður- londum og Evropa. At veita Ingálvi av Reyi hesa mentanarvirðisløn er til tí heilt natúrligt og vælvalt. Henda stóra heiður fær tann slóðbrótandi listamaðurin, nú hann stundar ímóti teimum áttati, og framvegis er nýskapandi í føroyskari list. Listarliga gongdin brýtur ikki so nógv frá gongdini hjá øðru listar- monnum. Hjá mongu listarfólki hevur verið smáligt tey fyrstu árini, og tað sama var hjá Ing- álvi. Men hann helt á, og sjálvt í raktíðini í fimti- árunum bjóðaði hann av, og fór sum tann fyrsti føroyski myndlistarmað- urin av álvara at mála nonfigrativar málningar. Júst her kom kanska eisini tað skisma - um vit kunnu kalla tað so - millum listina hjá Ing- álvi og vanliga føroyska áskoðaran. Hann skilti ikki, hví Ingávlur fór at mála, so hann einki skilti. "Gráur morgun". Grátt og svart. Hvat var hetta fyri nakað? Listar- maðurin, sum annars hevði málað seg inn í hjørtuni á føroyinginum - og kanska serliga havn- arfólki - við friðsælum myndum av Tinganesi, Reyni, Niels Finsensgøtu o.s.fr. Men hetta var ein natúrligur liður í eini listarligari menning, sum vit kunnu hóma frá teim- um fyrstu trilvandi royndunum frá árunum, áðrenn hann fór at fáa sær listarliga útbúgving í Keypmannahavn í stríðs- árunum. Fyrst á tekni- skúla og síðani á listar- háskúlan, akademiið. Eftir stríðslok setti hann seg niður sum list- armaður í heimstaðnum og her hevur hann virkað síðani, men hann hevur dúgliga leita sær út um eingjargararnar. Til stór- býin - serliga til París - at fáa sær íblástur. Men verkini hevur hann skap- að í Føroyum og eftir at hann fór at abstrahera seg frá tí realistiska ella naturalistiska hevur hann hildið seg til ta meira og minni abstraktu listina. Tað er rætt, sum sagt verður í grundgevingini fyri at lata honum Ment- anarvirðisløn Landsins, at hann hevur flutt mørk sum fáur. Tað er eisini tí, at hann telist millum teir stóru og hevur fingið viðurkenning i øllum Norðurlondum. Hansara manna- lýsingar eru framúr. T.d. tekningar av dótturini ella mammuni. Og hann hevur eisini duga at flutt huglagið á kaffistovum í París ella øðrum býum yvir á pappír, so tú kennir teg á staðnum. Vit ynskja tí stóra og fólkakæra listarmanni- num hjartaliga tillukku og vóna at síggja nógv afturat frá hansara hond. Ingálvur av Reyni fær Mentanarvirðisløn Landsins