hósdagur 29. desember 2005síða 4

2005 4 Nr. 251 - 30. desember 2005 [ Februar ] Hans Pauli ger 10-krónu Danski tjóðbankin hev­ ur í sambandi 150 ára føðingardagin hjá H.C. Andersen givið út eina serliga 10-krónu. Mynt­ urin fæst eisini í silvuri og gullið. Annað motivið á hesari nýggju 10-krón­ uni hevur føroyski lista­ mað­urin Hans Pauli Ol­sen gjørt. Hann hevur gjørt eitt motiv av einum full­ vaks­num svana, sum spegl­ar sær í vatninum við Bregentved Gods, har H. C. Andersen fekk íblásturin til sína heims­kendu søgu,»Den Grimme Ælling«. – Eg haldi, at spegils­ mynd­in er rættiliga sen­ tral í søguni, og tí havi eg brúkt hana aftur í mín­ um verki. Søgan er jú um, tann vakra svanan, sum heldur seg vera ein ljót­an dunnuunga, sigur Hans Pauli Olsen. Seks sjólátast Farmaskipið Jøkulfell, sum er á veg til Íslands, søkk­ur norðanfyri Før­oyar. 11 mans eru um­borð, og fimm mans verða bjargaðir á lívi. Leitað varð eftir hinum monn­unum, men eingin ann­ar varð funnin á lívi. Fýra lík verða funnin, með­an tveir ikki koma aftur­íaftur. Jøkulfell er heima­ hoyr­andi í Estlandi, er skrásett á Isle of Man og hev­ur seinasta árið verið í sigling fyri Samskip. Mann­ingin er úr Russ­ landi og Letlandi. Atli Dam farin Atli P. Dam, fyrrverandi løg­maður, doyr 72 ára gamal. Føroyskir pol­ it­ikarar siga, at Atli Dam var ein álítandi, ný­skapandi og miðvísur pol­itikari, og í Danmark kenna tey eisini væl til av­rikini hjá fyrrverandi løg­manni. – Vit fara altíð at minn­ ast Atla Dam fyri sín stóra kamp og innsats fyri at menna Føroyar til eitt vælferðarsamfelag. Hann hevði ein avgerandi leik­lut í arbeiðnum at tryggja føroyska fólki­num eitt moderna væl­ferð­ arsamfelag, sigur Frank Jensen, politiskur fram­ søgu­maður hjá danska Javn­aðarflokkinum. Atli Dam er tann pol­ it­ikarin, sum hevur sitið longst sum løgmaður í Før­oyum. Menninir hjá StÍF og kvinnurnar hjá Stjørnuni vinna gull, tá ið steypafinalurnar í hondbólti verða spældar. Silvurvinnarar gerast VÍF-menn og Neistakvinnur Lat meg sláa fast, at um eg veruliga var ambitiøsur, hevði eg ongantíð komi heim aftur til Føroya. Valið at arbeiða sum lækni í Føroyum er júst at vinka farvæl til fleiri ambitiónir, sum bert lata seg gera í høgum sessum uttanlands - Pál Weihe, lækni « » Ígjøgnum eina sorg upplivir tú nakað álvarsamt í tínum lívi, sum tú ikki ert harri yvir. Ert tú tilvitað um hetta, kanst tú læra at gerast glað aftur og berjast fyri teimum tingunum, ið gleða teg - Lena Lindenskov Mohr, blaðstjóri« » Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin vunnu kapp­renn­ ingina um fólka­ tings­sessirnar við størri muni, enn rokn­að varð við framm­anundan. Javn­ aðarflokkurn misti luftina í enda­spurti­ num, meðan Sam­ bandsflokkurin ong­ antíð kom rættiliga upp í ferð Fyri seks árum síðani só­ust Høgni Hoydal og An­finn Kallsberg ofta á Christiansborg. Tá vóru ørindini at sam­ráð­ ast við donsku stjórnina um fullveldið. Buldraliga hjún­ arbandið teirra millum slitn­ aði í 2003, og síðani hevur Fólkaflokkurin verið inn í hita­num í landsins leiðslu, með­an Tjóðveldisflokkurin hev­ur verið úti í kuldanum. Nú skulu Høgni Hoydal og Anfinn Kallsberg aftur á Christiansborg, tí teir gjørd­ ust vinnararnir av fólka­tings­ vali­num. Javnaðarflokkurin, sum stóð væl í veljarakanningini, misti luftina í endaspurtinum og datt aftur um bæði Tjóð­veldisflokkin og Fólkaflokkin. Sam­bands­ flokk­urin kom ongantíð av álv­ara upp í ferð og fór frá at hava verið størsti flokkur á fólka­tingsvalinum í 2001 til at verða fjórðstørsti flokkur hesa­ferð. Tjóðveldisflokkurin og Fólka­flokkurin vunnu tí valið greitt, og harvið fingu teir báðir sjálstýrisflokkarnir um­boðini í danska parla­ menti­num. Profilar vórðu styrktir Tað eydnaðist fleiri av pro­fil­ un­um í føroyskum politikki seinnu árini at staðfesta ella styrkja sína støðu. Størsta per­sónliga sigurin hevði An­finn Kallsberg, sum fekk flest­ar persónligar atkvøður á valinum hesaferð og meira enn tvífaldaði sítt atkvøðutal upp í 3276. Hetta var ein stór­ur persónligur sigur hjá vrak­aða løgmanninum hjá Fólka­flokkinum. – Tað kom púra óvart á meg, at eg skuldi fáa so nógv­ ar atkvøður. Eg hevði rokn­ að við, at tað fór at vera tætt ímillum meg og Óla Breck­ mann, og tí hevði eg als ikki vænt­að hetta úrslitið, sigur An­finn Kallsberg. Høgni Hoydal hevur ver­ið partur av einum tí harð­asta politiska stríðnum síðsta hálva árið, men hetta gav ikki formanninum í Tjóð­ veld­isflokkinum nakran snudd á valinum hesaferð. Hann staðfesti sína støðu við sløkum 2800 atkvøðum, og tað var ein framgongd sam­ an­borið við tað góða valið sein­asta. – Tað kendist sum ein stórur lætti, at valið varð so gott. Tað var sum ein stór byrða fór av herunum. Flokkurin hev­ur verið ígjøgnum eina trupla tíð, men vit fingu eina álitis­ váttan sum flokkur á hes­um valinum, sigur Høgni Hoy­ dal Profilar viknaðu Aðrir markantir politikarar máttu taka til takkar við færri atkvøðum hesaferð. Ser­liga stór var afturgongdin hjá løgmanni Jóannesi Eides­gaard, men støðan hjá honum var øðrvísi hesa­ ferð, tí hann kundi ikki taka sætið á fólkatingi, og tí valdu javnaðarfólk í størri mun onnur valevni á javn­að­ arlistanum. Eisini Óli Breckmann misti nógvar atkvøður, nú Anfinn Kallsberg fekk so stóra undirtøku í Fólkaflokkinum. Fólkatingsmaðurin gjøgnum 17 ár fór úr 2335 atkøvðum og niður um túsund hesa­ ferð. Landsstýrismenninir stóðu seg ikki serliga væl á valinum hesaferð, og spurningurn er, um tað tænir nøkrum endamáli, at teir stilla upp til fólkatingið, um teir ikki fáa tikið sætið. Veljararnir hava í øllum førum ikki nakran serliga góðan hug at velja landsstýrisfólkini til fólkatingsvalið. Gamla fullveldisparið aftur á Christiansborg Tað var einki serliga stuttligt hjá Stuttliga Flokkinum, sum fekk 306 av teimum sløku 25.000 atkvøðunum á fólkatingsvalinum, men Høgni Hoydal og Anfinn Kallsberg kundu fegnast um góð úrslit, og teir vórðu valdir í Fólkatingið