mikudagur 1. november 2000síða 3

Nr. 210 - 1. november 2000 5 4 Nr. 210 - 1. november 2000 Í dag er minningar- dagur teirra sjólætnu. Hetta seinasta ári › eru seks føroyingar dey›ir á sjónum ALLAHALGANNA- DAGUR Áki Bertholdsen Í dag er 1. november, alla- halganna dagur og ta› er minningardagur teirra sjó- lætnu. Sum gamalt er, ver›a minningarhald kring alt landi› í dag, bæ›i í kirkjum og vi› minnisvar›- ar yvir tey sjólætnu. Fáar tjó›ir hava so nógv samband vi› sjógvin sum føroyingar og hvørt ár er ta› tíverri eisini so, at havi› ikki bara gevur – ta› krevur eisini sítt. Hetta seinasta ári›, sí›ani 1. november í fjør, eru seks føroyingar dey›ir á sjónum. Teir eru: Frans Jacobsen úr Nor›ra- gøtu, 74 ára gamal, fórst vi› Dabba á Gøtuvík. 5. november í fjør. Kim Holm av Tvøroyri, 32 ára gamal, búsitandi í Grønlandi, gekk burtur vi› báti í Grønlandi 13. apríl. Benjamin Clementsen á Sandi, 45 ára gamal, doy›i vi› norska bátinum Pers- fjord 8. mai. Heri Mellemgaard úr Klaksvík, 34 ára gamal, búsitandi í Sønderborg, sló út av Nor›borg 19. mai Arnbjørn R. Thomsen úr Havn, 59 ára gamal, doy›i í eini kavaravanlukku á Kaldbaksfir›i 8. juli. Óli Justinussen úr Árna- fir›i, 35 ára gamal, drukn- a›i 11. september, hann var vi› Fugloyinginum Sum gamalt er, ver›ur minningar- hald ymsasta›ni kring landi› yvir teir, sum eru dey›ir á sjónum hetta seinasta ári › ALLAHALGANNA- DAGUR Áki Bertholdsen Í dag er allahalganna- dagur, minningardagur teirra sjólætnu í Før- oyum. Og sum vanligt er, ver›a minningarhald kring alt landi›. Sum vanligt ver›ur minningarhald á Sjó- mansheiminum. Ta › byrjar klokkan 10. Tá fer Hans Ejler Hammer, prestur, at hava andakt og Anfinn Kallsberg, løgma›ur, fer at siga nøkur or›. Aftaná ver›ur fari› ni›an í vi›arlundina. Har fer Løgma›ur at leggja krans vi› minnis- var›an yvir teir sjólætnu og presturin fer at l‡sa signing yvir minni› um teir sjólætnu. Bæ›i á Sjómansheiminum og vi› Minnisvar›an ver›- ur sangir sungnir. Tiltaki› á Sjómans- heiminum er alment, men mest eru ta› umbo› fyri stovnar og fyritøkur, sum hava vi› sjógvin at gera, sum taka lut. Sjómansheimi› bjó›ar ymsum fyritøkum og stovnum vi›. Men tey, sum vilja minnast teir sjólætnu vi› einum kransi, ver›a heldur bi›- in um at stu›la Grunn- inum fyri Óarbei›sførar Fiskimenn vi› eini gávu. Ta› ver›ur eisini minningargudstænasta í Havnar Kirkju kl. 20, har Sverri Steinholm, prestur, talar. Í Klaksvík ver›ur minningarhald vi› Minnisvar›an yvir teir sjólætnu kl. 15. Har fer Jógvan Lútzen, forma›- ur í mentanarnevndini í Klaksvíkar B‡rá›, at bjó›ar vælkomin. Betesda-kóri› fer at syngja, og felagssangur ver›ur, sungnir ver›a "Nærri mín Gu› til tín" og "Lít allar tínar lei›ir". Hans Meinhard Bjarta- lí›, prestur á Glyvrum, fer at halda rø›u. Sí›ani fara Jógvan vi› Keldu, b‡rá›sforma›ur, at leggja krans fyri Klaks- víkar B‡rá› og Torbjørn Jacobsen, landsst‡ris- ma›ur í mentamálum, fer at leggja krans vegna Føroya Landsst‡ri›. Somulei›is fer Kristoff- ur Olsen at leggja krans vegna Klaksvíkar Ar- b e i › s m a n n a f e l a g , Hanna Isaksen fer at leggja krans vegna Klaksvíkar Arbei›s- kvinnufelag og Ey›- álvur Vang fer at leggja krans vegna Klaksvíkar Útró›rarfelag. Annars ver›ur eisini minningargudstænasta í C h r i s t i a n s k i r k j u n i klokkan 20, har Niels Pauli Danielsen, prestur, talar. Somulei›is ver›ur minningarhald vi› minnisvar›an í Sy›ra- dali á Kalsoynni klokk- an 15, har Hans Ejler Hammer, prestur, talar. Vi› Gjógv ver›ur minn- ingarhald kl. 14 og kl. 15.15 ver›ur minningar- hald á Ei›i, har Emil Olsen, prestur talar. Minningarhald ver›ur eisini í Tvøroyar Kirkju klokkan 14. Úr Kirkjuni ver›ur fari› út á Minnis- var›an yvir teir sjó- lætnu. Í Sjóvar Kirkju ver›ur minningarhald kl. 14, har Jógvan Frí›riksson, prestur, talar. Í Mi›vági ver›ur minningarhald vi› minnisvar›an kl. 15, har David Johannesen, prestur, talar. Vi›rar ikki, ver›ur minningar- haldi› í Kirkjuni ísta›in. Og eisini í Haldarsvíkar Kirkju ver›ur minning- arhald, ta› ver›ur kl. 5 og aftaná ver›ur fari› út til minnisvar›an. Og ta› ver›ur eisini minningarhald vi› minnisvar›an í Hvalba kl. 15, har Levi Nicla- sen, bygdará›sforma›- ur, talar. Minningarhaldi› vi › minnisvar›an í Vági í dag ver›ur naka› serligt ALLAHALGANNA- DAGUR Áki Bertholdsen Í Vági ver›ur eisini minn- ingarhald í dag vi› minnis- var›an yvir teir sjólætnu. Men ta› ver›ur eitt ser- ligt minningarhald, tí tá ver›ur ein n‡ggj pláta avdúka› vi› nøvnunum á teimum vágbingum, sum hava lati› lív á sjónum, sí›ani 1979. Tær pláturinar, sum eru settur upp vi› minnisvar›an, ganga fram til 1979, men sí›ani eru 11 vágbingar afturat dey›ir á sjónum og teir fáa nú eisini nøvn síni á plátu vi› vi› minnisvar›an. Ta› er Sjómanskvinnu- ringurin í Vági, sum skipar fyri minningarhaldinum, i› byrjar kl. 15. Ólavur Ras- mussen, prestur í Hvalba, talar. Aftaná minningarhaldi› eru øll vælkomin at fáa ein drekkamunn í Meinigheits- húsinum. Teir 11 vágbingarnir, sum eru dey›ir ásjónum sí›ani 1979, og sum standa á plátuni, sum ver›ur av- dúka› á minningarhaldin- um, eru: Thorfinn Hovgard, 36 ára gamal, doy›i umbor› á Kyrjasteini í 1979 Pauli Báralí›, 50 ár, drukna›i á Vágsfir›i í 1983 Jørgen M. Olsen, 71 ár, drukna›i á Vágsfir›i í 1984 Harry Strøm, 61 ár, doy›i umbor› á vaktarskipinum, Tjaldrinum, í 1987 Tórur Vilhelm, 45 ár, hvarv um ársskifti› 1987-1988 Niels Midjord, 38 ár doy›i umbor› á norska bátinum Senior í 1991 Mortan Múller, 72 ár, doy›i umbor› á norska bátinum, Atlantic, í 1992 Willy Wøldike, 45 ár, drukna›ur á Hovsvøtnum í 1992 Páll Magnussen, 63 ár, drukna›ur í 1993 Napoleon Vestergaard, 70 ár, doy›i umbor› á South Island í 1996 Oddur Agustinussen, 60 ár, doy›i umbor› á Sancy í 1999 Seks mans sjólætnir Aftur í ár hevur havi› kravt sítt. Myndin er frá minningarhaldinum í Havn í fjør. Og sum si›ur er, ver›ur eisini minningarhald í dag. Ta› byrjar á Sjómansheiminum klokkan 10 og aftaná ver›ur fari› ni›an í Vi›alundina, har løgma›ur leggur krans vi› minnisvar›an Minnast teir i› ikki bóru bo› í b‡ Hesufer› ver›ur minningarhaldi› í Vági naka› serligt, tí í ár skal ein n‡ggj pláta avdúkast vi › nøvnunum á teimum vágbingum, sum eru dey›i á sjónum sí›ani 1979. 11 vágbingar eru dey›ir á sjónum sí›ani 1979 Ein serlig løta í Vági – Ta› eru nøkur vi ›- urskifti, sum vit vilja hava í rættlag, sigur eitt av álitisfólkunum. Ónøgdin sn‡r seg millum anna› um bo›ini, sum ver›a givin av lei›sluni. B‡rá›i› hevur fingi › eina freist til 9. nov- ember at geva starvs- fólkunum svar, og sí›ani ver›ur stø›a tikin til, um onnur stig skulu takast ÓNØGD STARVSFÓLK Stefan í Skorini Øll starvsfólkini í umsit- ingini hava sent Leivi Han- sen eitt skriv ella eina klagu. Tey eru ónøgd vi› nøkur vi›urskifti á arbei›s- plássinum, sum tey heita á b‡rá›sformannin um at fáa í rættlag. Starvsfólkini hava veri› á fundi um máli›, og øll sum ein taka undir vi› skrivin- um, sum er sent formann- inum. Skrivi› var› sent 27. oktober, og Leivur Hansen skal nú taka stø›u til máli›. Enn er tó einki hent ví›ari. Sjúr›ur Johannesen er eitt av fimm álitisfólkum á b‡rá›num, sum hava gjørt skrivi›, og hann hevur eis- ini veri› vi› í tí arbei›num. Hann vil tó einki siga um, hvat skrivi› sn‡r seg um, fyrr enn tey hava fingi› svar, og Leivur Hansen hevur havt ein møguleika at gera naka› vi› máli›. – Fyribils hava vit tiki› ta stø›u, at vit einki vilja siga um innihaldi› av skrivin- um. Vit hava nú sent for- manninum hetta skrivi›, og vit vilja eisini geva honum arbei›sfri› at loysa trupul- leikarnar. Vit vænta nú eitt svar, og tá ta› svari› eina- fer› kemur, meta vit um stø›una. Um vit ikki fáa eitt nøktandi svar, mugu vit kanska fara ví›ari vi› mál- inum. Nú er fri›ur inntil svar kemur frá b‡rá›sfor- manninum, tí tey skulu hava ein møguleika at finna eina loysn, sigur Sjúr›ur Johannesen, álitisfólk. Hann er kortini sera varin vi› at úttala seg vegna starvsfólkini ella álitisfólk- ini um naka› hesum vi›- víkjandi uttan at hava vissu fyri, at øll álitisfólkini eis- ini eru samd. – Vi›urskiftini kunnu tó koma uppá pláss, sigur Sjúr›ur Johannesen. Í skrivinum ver›a nøkur mál tikin fram, sum ikki eru nøktandi hjá starvsfólk- inum. Starvsfólki› sigur seg ikki gó›taka tann mát- an, sum lei›slan flytir fólk runt í umsitingarbygning- unum. Ónøgd er vi› klokkuskipanina, i› als ikki riggar, sum hon skal, og harafturat er ta› lønin talan er um. Hesi eru eftir øllum at døma høvu›spunktini í skrivinum. Sjúr›ur Johannesen vátt- ar, at hesi eru nøkur av teimum málum, sum standa í skrivinum. Fíggjarnevndin skal taka stø›u Leivur Hansen sigur seg hava fingi› skrivi› í hendi. Hann vil ikki úttala seg um, hvat hendir ví›ari í hesum máli, tí ta› er beint í fíggj- arnevndina í b‡rá›num. Fíggjarnevndin veit enn ikki naka› um máli›, men alt skrivi› ver›ur lagt fyri nevndina á næsta fundi, sum ver›ur einafer› í næstu viku. Fíggjarnevdin skal sí›ani taka stø›u til, hvat hendir ví›ari. Jens Marius Poulsen, b‡- rá›sskrivari, er ein partur av lei›sluni í umsitingini, og hann hevur sæ› skrivi› og kennir til ónøgdina. – Talan er um fleiri vi›ur- skifti, sum ónøgd er um. Eitt var, at tey hava fingi› frábo›an um flyting vi› ov stuttari tí›arfreist. Annars eru tey ónøgd vi› lønina og klokkuskipanina, og ta› vóru rættiliga nógv ting í skrivinum, og tí er skrivi› sent fíggjarnevndini sigur Jens Marius Poulsen. – Nú hevur kommunan fingi› útvega so miki› nógv høli, at hvør persónur kann sita á egnari skriv- stovu. Tey eru ikki ordiliga samd í, um tey eru sett í tey røttu húsini í umsitingini. Kommunan hevur fyri langari tí› sí›ani tiki› av- ger› um, at øll umsitingin skal ver›a savna› í mi›- b‡num, og tí mugu fleiri hús n‡tast í umsitingini. Øll kunnu tískil ikki sita í sama húsi. Onkur má sita her og onkur har, og ta› er ta›, ónøgdin eisini sn‡r seg um. Vit hava nóg miki› av rúmd nú, men øll vilja ikki ver›a í teimum húsum, tey eru sett í, sigur Jens Marius. Fleiri skiparar á brúnni Starvsfólki› er sostatt ónøgt vi›, hvar lei›slan hevur valt at seta fólk til arbei›is. Tey halda, at hetta skifti› av starvsfólki kundi veri› betri handfari. – Snarskivan er júst latin upp, og har eru fleiri hølir til umsitingina. So skulu vit plasera nøkur starvsfólk, sum sita alt ov trongt beint nú. Ta› er ringt at skipa so- lei›is fyri, at øll sita í sama húsi, og tí mugu spja›a tey út á fleiri hús. Sí›ani eru tey komin fram til nøkur onnur ting, tey eru ónøgd vi›, sigur Jens Marius Poulsen. Beint nú er fri›ur í hesum málinum, leggur Sjúr›ur Johannesen dent á, og starvsfólki› bí›ar í tolni eftir svari. 9. november skulu tey tó hava eitt svar, og tá meta tey um stø›una umaftur. Tey føla seg kanska noyddan at fara ví›- ari vi› málinum. – Eg má til sí›st geva bo› um, hvør skal ver›a hvar. Ta› heldur man ikki ver›a nóg demokratisk, um ta› er ein skipari á skútuni ella ikki. So má man kanska hava fleiri skiparar. Jú fleiri geva bo›, tess fløktari ver›a bo›ini, sigur b‡rá›s- skrivarin at enda. Starvsfólkini í b‡rá›num gó›taka ikki bo› frá lei›sluni Starvsfólkini á b‡rá›num eru ikki nøgd vi› fleiri av vi›urskiftunum á arbei›splássinum, og tí er skriv sent Leivi Hansen. Hann hevur fingi› freist til 9. november at svara