týsdagur 6. desember 2005síða 5

Nr. 234 - 6. desember 2005  Tað verður ikki rætti­ liga enn, at lands­ stýrið fer at kanna møguleikarnar fyri at finna eina skipan so at skipini hjá Strandferðsluni ikki aftur verða rakt av arbeiðssteðgi Strandferðsla og arbeiðssteðgur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað verður ikki heilt enn, at landsstýrið fer at taka stig til at kanna møguleikarnar fyri at finna eina skipan, so at skipini hjá Strandferðsluni ikki verða rakt av arbeiðs­ steðgum. Bárður Nielsen, lands­stýr­ is­maður í fíggjarmálum, sig­ur, at í løtuni eru nógvar sátt­málasamráðingar og Landsstýrið fer ikki at taka spurn­ingin um Strand­ferðsluna og arbeiðs­steðgir upp, fyrrrenn sátt­­málasamráðingarnar eru av. Hann sigur, at Fíggjar­ mála­ráðið hevur einar 30 sáttmálar eftir at gera tær komandu vikurnar og hann vil hava hesar avgreiddar, áðrenn hin spurningurin verður tikin upp. Í hvussu so er heldur hann, at tað hevur týdning, at fáa tey størstu sáttmálaøkini avgreidd. Serliga heldur hann at tað hevur týdning, at sáttmálarnir við feløgini, sum hava samband við Strand­ferðsluna, verða avgreiddir, áðrenn onnur viðurskifti verða tikin uppí. Hann sigur, at sáttmáli er longu gjørdur við Starvs­ mannafelagið, uttan at hesin spurningurin var við­ gjørdur og tí heldur hann at tað er skeivt at taka hann við í samráðingunum, sum nú eru við Skipara- og Navigatørfelagið og Maskin­ meistarafelagið. – Eg haldi, at tað er rætt at fáa sáttmálarnar frá hond­­ini, so at spurningurin um Strandferðsluna og ar­beiðssteðgir kann verða viðgjørdir í fríðartíð. Men Bárður Nielsen er iva­leysur í, at spurningurin verður tikin upp skjótt. Hetta er ein spurningur, sum samgongan hevur tosað nógv um og tí er onki at ivast í, at hann verður tikin upp, tá ið friður verður aftur. Fløktur spurningur Spurningurin um Strand­ ferðsluna og arbeiðssteðgir er umfatandi, tí hann umfatar bæði Fíggjarmálaráðið, sum hevur ábyrgdina av sátt­ málunum, vinnu­­málaráðið, sum hevur ábyrgdina av ar­beiðsmarknaðarmálum og partvís eisini innlend­ is­málaráðið, sum hevur ábyrgdina av Strandferðsluni. Og júst innlendismálaráðið hevur fingið nýggjan lands­ stýrismann, Jacob Vest­ergaard. Hann er suðuroyingur og hann hevur dúgliga tosað fyri, hvussu neyðugt tað er at finna eina skipan, so at Strandferðslan ikki verður løgd, hvørja ferð arbeiðssteðgur er. Hann hevði sín fyrsta ar­beiðsdag mánadagin og hann sigur, at hann fer at hava málið í huganum og at hann fer at gera sítt til, at ein loysn fæst á málinum. Men hvør loysnin skal vera, hevur hann onki boð upp á nú. –Hevði Jógvan við Keldu bara sett sína undirskrift á semjuna við donsku stjórnina, hevði tað ikki verið sovorðin ruðuleiki um útlendingamálini, sum tað er nú, sigur Høgni Hoydal Útlendingamál Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tann ruðuleiki, sum er í útlendingamálunum, er ein ruðuleiki, sum samgongan sjálv hevur skapt. Tað sigur Høgni, Hoydal, sum var landsstýrismaður á økinum í fleiri ár. Nú Jógvan við Keldu varð koyrdur frá sum lands­­stýrismaður, var út­ lendingapolitikkurin nevndur sum eitt málsøki, sum lá í órøkt, men sum hann hevði fingið sett á skinnarar. Men sambært fólkaflokkinum og samgonguni, var hetta við til at slíta landsst‡rismannin so illa, at hann mátti skiftast út. Høgni Hoydal hevur ikki annað enn eitt skeivt smíl til yvirs fyri hesi grund­ gevingini. – Hetta er beinleiðis ósatt! Veruleikin er tvørturímóti, at tá ið seinasta samgonga slitnaði, var útlendingamálið sett á skinnarar. Upprunaliga umsat vinnu­málaráðið tann partin av útlendingamálunum, sum hevði við arbeiðs- og uppihaldsloyvi at gera, men familjusamanføringar hoyrdu undir løgmála­ráðn­um, sum nú eitur inn­lendismálaráðið. Ì tryggum hondum Høgni Hoydal vísir á, at fyrst fekk han savnað øll útlendingamálini á einum stað undir løgmálaráðnum. Síðani fekk hann samgong­ una at játta tvær milliónir eyka til umsitingina av út­­lendingamálum fyri at styrkja málsviðgerðirnar. – Men tað lá alla tíðina í kortunum, at føroyingar skuldu yvirtaka økið og eg fekk eisini eina greiða avtalu við donsku stjórnina um, hvussu útlendingamálini skuldu umsitast, til tey vóru yvirtikin. Avtalan segði greitt, hvussu umsóknir skuldu við­gerðast. Hon hevði eis­ini greiðar reglar fyri, hvussu mál um ólóglig uppi­haldsloyvi skuldu handfarast. Somuleiðis stóð í avtaluni, hvussu málsviðgerðin kundi gerast smidligari fyri at stytta hana. Harafturat hevði avtalan eina serliga skipan fyri ítróttarfólk. Hetta bar í sær, at útlendsk ítróttarfólk kundu vera í starvi hjá einum ítróttarfelag. Men harafturat kundu tey hava tveir arbeiðsgevarar afturat og tilsamans skuldu tey hava eina løn, sum svaraði til eina arbeiðsmannaløn. Høgni Hoydal heldur at hetta var ein frálík avtala. Avtalan var liðug, men sama dag, sum hon skuldi vera undirskrivað, sendi løgmaður, Anfinn Kallsberg, landsstýrismenninar hjá tjóðveldisflokkinum til hús og útskrivaði nýval. Gera mun á fólki Høgni Hoydal staðfestir so­­statt, at tá ið hendan sam­gongan tók við, lógu útlendingamálini í ógvuliga tryggum hondum. – Men síðani hevur tað verið fullkomiligur ruðuleiki á útlendingaøkinum og tað hevur ikki bara Jógvan við Keldu, men øll samgongan skyldina í. Formaður Tjóðveldis­ floksins sigur, at orsøkin til ruðuleikan, sum nú valdar á útlendingamálinum, er, at samgongan hevur álagt landsstýrismanninum í innlendismálum at umsita útlendingamálini á ein hátt, sum ikki letur seg gera. – Jógvan við Keldu fekk boð um, at teir útlendingar, sum longu vóru í Føroyum, skuldu sleppa at verða verandi, men fleiri útlend­ingar skuldu ikki til landið, fyrrenn greiðar reglar vórðu gjørdar. Høgni Hoydal sigur, at hetta er brot á allar fyri­ sitingarreglum tí grund­ar­lagið undir rættar­trygdini er, at øll skulu hava somu viðferð. – Men ístaðin fyri at gera reglar, so at øll fingu somu viðferð, gjørdi sam­gongan eina politiska loysn, sum staðfesti, at øll ikki skulu viðfarast eins og tað er orsøkin til ruðuleikan, tí embætisfólkið í innlendismálaráðnum kann ikki umsita eftir eini politiskari loysn har øll ikki eru javntsett fyri lógini. Hann heldur, at tað er her, hundurin liggur grivin. – Grundarlagið má vera, at greiðar reglur mugu gerast, sum allar umsóknir skulu viðgerast eftir. Høgni Hoydal sigur, at harafturat hendi so tað, at samgongan skarvaði tær báðar milliónirnar, hann hevði fingið afturat til fyrisitingina í innlendismálaráðnum, av aftur, og meiri afturat, so at fyrisitingin nú er veikari enn hon var. – Og ístaðin fyri at vit fingu avtaluna um ítróttarfólk, setti samgongan prosent á fyri, hvussu nógva løn, eitt ítróttarfelag minst skuldi betala og tað var ikki ein avtala, sum gagnaði ítróttinum. Kunnu yvirtakast fyri tríggjar milliónir Høgni Hoydal mælir tí fram­vegis staðiliga til, at út­lendingamálini verða yvirtikin. – Verða tey ikki yvirtikin, er skipanin, sum nú er, heilt burturvið. Skulu vit ikki yvirtaka útlendingamálini, sum er heldur ongin orsøk til at umsita tey, ella ein part av teimum, sum vit gera nú. So er bara at lata donsku stjórnina umsita tey. Hinvegin sigur Høgni Hoydal, at tað kostar ikki meiri enn tvær, tríggjar milliónir um árið at yvirtaka útlendingamálini, umframt eina eingangsútreiðslu til at gera neyðuga lógarverkið. Strandferðslan skal viðgerast í friðartíð Manglaði bara undirskriftin frá Jógvani við Keldu Jacob Vestergaard hevði sín fyrsta arbeiðsdag mánadagin og hann byrjaði við morgunmati saman við løgmanni og starvsfólkinum í Innlendismálaráðnum. Her er tað aðalstjórin, Rúni Joensen, sum handar nýggja landsstýrismanninum blómur – Útlendingamálini lógu í tryggum hondum, tá ið vit fóru úr landsst‡rinum, men síðani hevur hendan samgongan skapt ruðuleika á økinum. Men tað kostar ikki meiri enn tvær, tríggjar milliónir um árið at yvirtaka útlendingamálini og at gera okkara egnu lógir og treytir og tað haldi eg, at vit skulu gera, sigur Høgni Hoydal