fríggjadagur 9. desember 2005síða 5

Nr. 237 - 9. desember 2005  Bókadeild Føroya Lærarafelags gevur nú út annan part av endurminningum hjá Steinbjørn B. Jacobsen Endurminningar Steinbjørn telist millum teirra, sum flest allir før­ oy­ingar kenna, síðan hann seinast í sekstiárunum kom heim aftur eftir lokna læraraútbúgving í Danmark. Hann gjørdi brátt vart við seg sum rithøvundur og ein maður, ið ikki smæðist at bera sínar hugsanir fram í skrift og talu. Virðing og eymleiki Steinbjørn er sandvíkingur, fiski­maður, lærari, háskúla­ stjóri og rithøvundur. Í fjør kom fyrsti part­ur av for­vitn­ isligu endur­minn­ingum hans­ ara, Grund 1, sum høvdu støði í uppvøkstrinum í Sand­vík í 40- og 50-árun­ um. Annar parturin av endur­ minningunum byrjar, tá ið hann fer upp á Tvøroyri at ganga í realskúla. Hann lýsir skúlalívið og ymiskt, ið hendi hesi árini á Tvøroyri. Í frítíðini er hann í feitilendi, úti og skjýtur fugl og eisini í Lítlu Dímun og fleygar lunda. So fer hann til skips; fyrst við Yvonnu, ið Jóan Petur hjá Móritsi førdi, við línu og snøri undir Grønland og seinni á sild. Síðan við íslendskum útróðrarbáti og trolara. Við virðing og eymleika lýsir hann bygdamenninar og skipsfelagarnar og skriv­ ar liv­andi um lívið um borð á bæði dang­­uni, út­­­róð­rar­ bátinum og trolar­anum. Fyri lesara, ið ikki hevur upplivað slupplívið og bara hoyrt um línu- og snørisfiskiskapin und­ir Grøn­landi og silda­fiski­ skap­in við gørnum undir Før­­oy­um, er hetta stak áhuga­ verdur lesnaður. Eisini lýs­ ing­in av útróðri í Íslandi og trolaralívið har, sum mang­ir føroyingar upplivdu í fimti­ árunum. Sum vera man, verða samfelagsviðurskifti mangan havd á lofti; serliga sjónski munurin á Føroyum og Íslandi tá. Hann fer so til Danmarkar at lesa til lærara, og bókin endar, tá ið hann við konu og nýføðingi vendir aftur Før­ oya at starvast sum lærari. Konsekventur Sum lesari situr tú eftir við kenslu av, at rithøvundurin er sera konsekventur maður: hevur hann tikið eina avgerð, so vendist ikki aftur. Tá ið hann hugsar um lívsleiðina, skrivar hann soleiðis: ”Sjálvur var eg í roynd og veru losnaður frá bygd­ ini, tá ið eg fór upp á Tvør­­oyri at ganga í skúla. Men í minninum um hetta summ­arið er einki sorgblítt beinleiðis farvæl. Alt, sum eg havi upplivað við ”Yvonnu” og í Íslandi, fyllir sinnið, og ikki um at tala framtíðin. Hugt verður frameftir. Um eg longu tá hevði tikið yrkingina: Har hånd du lagt på Herrens plov, da se dig ej tilbage, til mín, minnist eg ikki. Kanska fekk eg ikki tá sett orð á hesar kenslur, men tær hava verið har fyri tí. Og soleiðis mundi tað vera hjá fleiri. Nógvar óítøkiligar hugsanir og ætlanir, meðan gerandisdagurin gekk sína vanligu gongd. Men summar ætlanir vóru til veruleika í broyttum líki.” Hans Laksá, sum starvast hjá Ras­ mussen og Weihe hevur staðið royndina sum ríkisgóðkendur grannskoðari Grannskoðari Jákup Mørk 32 ára gamli Hans Laksá úr Havn, hevur seinastu 12 árini starvast hjá Ras­ mus­­sen og Weihe. Við síð­ una av arbeiðinum hevur hann hesi árini nomið sær útbúgving innan økið, og nú um dagarnar stóð hann seinastu royndina í so máta, tá hann var til próvtøku sum ríkisgóðkendur grann­ skoðari. Hóast 32 ár er ein ógvuliga ungur aldur innan økið, so heldur Hans sjálvur, at hetta ikki hevur verið so øgiliga stríggið at koma ígjøgnum. - Tað er jú eisini áhugi. Tað kann vera, at tú skalt vera eitt sindur egin, um tú skalt tíma hetta, men hjá mær hevur hugurin alla tíðina verið til tað. Eg fór mest sum alt undir HD-lesna, tá eg byrjaði í starvinum. Í 2002 var eg liðugur við cand.merc.aud, sum er ástøðiligi parturin av ríkisgóðkenniningi, og síðani tá havi eg fyrireika meg til hesa próvtøkuna. Við hesum er talið av virk­ num ríkisgóðkendum grann­ skoðarum í Føroyum komið á 9. Hjá Rasmussen og Weihe hevur stjórin, Klaus Rasmussen, ver­ið einsa­ mall­ur um góð­kenn­ingina, síðani Carl Wilhelm Weihe, sáli, andaðist, men við eini góðkenning í fyritøkuni er helst lagt upp til onkrar broytingar í bygnaðinum. Enn er tó ikki greitt, hvørt talan møguliga verður um eitt slag av partnarskapi, soleiðis sum tað er hjá eitt nú Spekt, har fimm starvsfólk hava góðkenning, og har øll eiga sín lut í virkinum, sum Pauli Ellefsen átti einsa­ mallur fram til 1998. Tey níggju, sum nú hava heitið sum ríkisgóðkendir grannskoðarar í Føroyum, eru: Hans Laksá og Klaus Rasmussen hjá Rasmussen og Weihe. Jógvan Amonsson hjá Inpact. Pauli Ellefsen, Súni Schwartz Jacobsen, Árni Ellefsen, Finnbjørn Zachariasen og Mirjam Haraldsen hjá SPEKT og Símun Absalonsen, sum eigur og rekur ADS-grann­ skoðan. 9. ríkisgóðkendi grannskoðarin Grund 2 útkomin Endurminningarnar eru enn eitt dømi um, at Steinbjørn B. Jacobsen er maður, ið ikki smæðist við at bera sínar hugsanir fram Upplestur, framløga og kjak verður nakað av tí, ið er á skránni á árliga Bókadegnum, sum verður í Norðurlandahúsinum sunnudagin Bókadagur Sunnudagin 11. desember kl. 15.00 bjóða Rithøvundafelag Føroya og Norðurlandahúsið til Bókadag 2005 Skráin fyri dagin er hendan: Eftur at Mikkjal N. Helms­dal hevur innleitt dag­in, verður upplestur úr ný­út­komnum verkum í Klingruni. Høvundarnir, sum fáa 10 min hvør, verða hesir: Dagny Joensen lesur úr skaldsøguni Hvirlan Elias Askam lesur úr skald­ søguni Messias II/ Synd drep­ ur Gud Heðin M. Klein lesur úr savninum Nú ríður tú heim. Í savninum eru yrkingar, sum Heðin hevur enduryrkt eftir norska skaldið Olav H. Hauge. Vida Højgaard lesur upp úr skaldsøgu síni Mørk. Dávur í Tjørnuvík og Svein­ur Í. Tummasson siga og greiða frá um fyrsta bindi av ævisøguni hjá Dávi, sum fevnir um árini frá 1911 til 1937. Steðgur: Petur Pólson syng­ur og spælir løg av nýút­ komnu fløgu síni Koma. Firouz Gaïni lesur úr bók síni Gávur skulu rindast aft­ ur. Oddfríður Marni Ras­mus­ sen lesur yrkingar úr nýggj­ asta savni sínum. Carl Jóhan Jensen lesur upp úr bók síni Ó- / søgur um djevulsskap. Steinbjørn B. Jacobsen lesur upp úr endurminning­ um sín­um Grund 2. Framløga: Dávur Jacobsen greiðir frá um Íslendska- føroyska orðabók. Pallborð í forhøllin um evn­ ið: “Bókaútgáva í Føroyum/ kor og líkindi” Orðstýrari er Ivan Nicla­ sen Við pallborðið sita: Helena Dam á Neystabø, Føroya skúla­bókagrunnur, Niels Jákup Thomsen, Bókadeild Føroya lærarafelags, Jústinus Ejdesgaard, Rithøvundur, Forlagið Hellurnar, Rói Pat­ ursson, Mentanargrunnur landsins, Zakarias Wang, Felagið føroysk bókaforløg Í sambandi við bókadagin hevur Bókasølan í SMS ný­útkomnar bøkur til sølu í forhøllini. Bókadagurin 2005 Hans Laksá hevur nú staðið royndina sum ríkisgóðkendur grannskoðari. Hann er í løtuni tann yngsti í Føroyum, sum hevur hesa góðkenning