fríggjadagur 3. november 2000síða 4

Joen H. Andreassen mi›ar eftir at taka vi › søguliga álitisstarv- inum sum løgtingsins umbo›sma›ur í mai 2001 N†GGJUR KÆRUSTOVNUR John Johannessen Løgtingi› samtykti í gjár at seta Joen H. Andreassen, dómara, í starv sum fyrsti løgtingsins umbo›sma›ur í søguni. Joen H. Andreassen ar- bei›ir í løtuni sum dómari vi› Føroya Rætt, og tískil fær hann ikki tiki› vi› n‡ggja starvinum beinan vegin – Eg havi eina uppsagn- artí› á tríggjar mána›ir, og eg havi enn ikki bi›i› um at ver›a loystur úr dómara- starvinum. Men eg mi›i eftir at náa ta›, so eg kann taka vi› starvinum sum løgtingsins umbo›sma›ur 1. mai næsta ár, sigur Joen H. Andreassen. Álitisstarv Ta› fylgir stór ábyrgd vi› starvinum sum løgtingsins umbo›sma›ur. Talan er um eitt starv, sum í høvu›s- heitum sn‡r seg um at hava eftirlit vi› allari fyrisiting- ini í Føroyum. Løgtingsins umbo›sma›ur skal í roynd og veru virka sum ein kærustovnur hjá einstaka borgaranum mótvegis po- litisku skipanini og fyri- sitingini. Joen H. Andreassen er enn ikki heilt grei›ur yvir, hvørjar uppgávurnar í hes- um sambandi fara at ver›a, men hann hugsar sær, at ar- bei›i› fer at líkjast arbei›- inum hjá Fólkatingsins um- bo›smanni Sí›ani vit fingu n‡ggju st‡risskipanarlógina hava vit fleiri fer›ir uppliva›, at kanningarstjórar eru settir at kanna embætisførsluna hjá landsst‡rismonnum, tí ivasamt hevur veri›, um landsst‡rismenninir hava broti› landsins lógir. Um vit fara at sleppa undan hesum mongu kann- ingarstjórunum, nú vit fáa ein løgtingsins umbo›s- mann at hava eftirlit vi› fyrisitingini, veit Joen H. Andreassen ikki. – Eg má fyrst kanna nærri hvar mørkini liggja millum ymisku stovnarnar og hvørjar heimildir eg havi, sigur n‡útnevndi løg- tingsins umbo›sma›ur. Drúgvar royndir Joen H. Andreassen er væl egna›ur til starvi› sum løg- tingsins umbo›sma›ur. Hann er útbúgvin løgfrø›- ingur og hevur drúgvar royndir sum dómari í Før- oya Rætti. Joen H. Andreassen er 67 ára gamal, men í lógini um løgtingsins umbo›smann er einki aldursmark. Lógin sigur bert, at umbo›sma›- urin so vítt gjørligt skal vera útbúgvin løgfrø›ingur. N‡útnevndi umbo›sma›- urin er í løtuni staddur á Keypmannahavn á árligu dómarará›stevnuni. Eftir drúgt fundar- virksemi seinstu dagarnar letur til, at flokkarnir í samgong- uni eru vor›nir samdir um ein n‡ggj- an leist til føroyskt fullveldi SJÁLVST†RI John Johannessen Samgongulimir eru komnir væl ávegis til eina semju um eina hóvliga gongd fram móti fullveldinum. Hetta frætta vit frá sam- gongulimum eftir nógva fundarvirksemi›, i› hevur veri› bæ›i innanh‡sis í flokkunum og millum flokkarnar í samgonguni seinastu dagarnar. Drúgva fundarvirksemi› tykist hava bori› frukt. Sam- gongan bo›a›i fyrrapartin í gjár frá, at landsst‡ri› fór at halda tí›indafund um ætl- anir landsst‡risins í sjálv- st‡rismálinum í gjár klokk- an f‡ra. Hetta er eftir at dagsins Sosialurin var› prenta›ur. Seinastu dagarnar hava ábendingar veri› um, at samgongan møguliga fór at slitna, og Fólkaflokkurin hevur dúgliga fríggja› til Javna›arflokkin. Men for- ma›urin í Javna›arflokkin- um, Jóannes Eidesgaard, hevur eingi bo› fingi› frá Fólkaflokkinum um at – Ta› kann hugsast, at út- meldingarnar frá Fólka- flokkinum hava veri› ein máti at fáa Tjó›veldis- flokkin á gli›, seg›i Jó- annes Eidesggard vi› út- varpi› fyrradagin. Hetta tykist eisini vera rætt, tí sum vit skilja á sam- gongulimum, eru partarnir um at semjast um eina ætl- an, har fullveldi liggur einafer› frammi í tí›ini. Samgongan samd um sjálvst‡ri Tekur vi › starvinum í mei 67 ára gamli dómarin, Joen H. Andreassen, skal frá fyrsta mai halda eftirlit vi›, at løgtingi› og landsins fyrisiting halda landsins lógir Løgma›ur fer í dag at halda tí›indafund um n‡ggja leistin í sjálvst‡rismálinum Nr. 212 - 3. november 2000 7 6 Nr. 212 - 3. november 2000 Tróndagøta 32 • 100 Tórshavn • Tel. 31 23 85 Sosialurin - 311820 Línbúðin av allari vøru Bert galdandi leygardagin Tilboð langa leygardag ÷15 % Ta› er í fullum samsvari bæ›i vi › grundlóg og st‡risskipanarlóg, tá ta› vi› lóggávuni ver›a ásettir karmar fyri kommunalum uppgávum, sigur løgma›ur m.a. í svari til fyrispurning POLITISKUR FYRISPURNINGUR Ólavur í Beiti He›in Mortensen setti Anfinn Kallsberg, løg- manni, fyrispurning og spyr, hvat mark heldur løg- ma›ur, at grundlógin og st‡risskipanarlógin seta fyri uppílegging frá lands- ins sí›u í vi›urskiftini hjá kommunum? Eru fyrilit tikin fyri tí Europeiska sátt- málanum um lokalt sjálv- ræ›i, tá vi›víkur komm- unuálitinum, kommunulóg- ini, kommunuvallógini, íløgumarkinum hjá komm- unum og eftirlitinum vi› kommunum? Í rættiliga drúgva svarin- um, sigur løgma›ur m.a., at tey vi›urskifti, sum sam- bært grundlógini ver›a løgd til kommunurnar at st‡ra, eru ikki bara vi›víkj- andi teim vanligu – upp- runaligu – felags vi›ur- skiftunum í kommununi, men eisini a›rar ítøkiligar uppgávur, sum sambært lóggávuni eru lagdar til kommunurnar at taka sær av. Rættur og skylda Og ví›ari svarar løgma›ur, at í kommunala sjálvræ›inum liggur sostatt ikki bara ein rættur til at st‡ra ávísum egnum vi›urskiftum, men eisini ein skylda til at taka sær av ávísum ø›rum uppgávum, sum ver›a latnar kommunum upp í hendi at umsita. Í tann mun, uppgávan er løgd út til kommunurnar, ver›a ta› tí einstøku – av borgarunum valdu – kommunust‡rini, sum innan karmarnar í lóggávuni koma at gera ítøkiligu tillagingarnar av lógarendamálinum og hava ábyrgdina av lokalu almennu uppgávunum. – Ta› er tí í fullum samsvari bæ›i vi› grundlóg og st‡risskipanarlóg, tá ta› vi› lóggávuni ver›a ásettir karmar fyri kommunalum uppgávum. Løgfrø›iliga kunnu karmarnar fyri kommunalum sjálvræ›i ikki sigast at vera ov trongir. Politiskt er ætlanin at ví›ka karmarnar fyri tí kommunala sjálvræ›inum, sigur Anfinn Kallsberg. L‡kur treytirnar Og vi›víkjandi seinna spurninginum, sigur løgma›ur, at tá danska kommunala sjálvræ›i› l‡kur tær treytir, sum eru settar í Evropeiska sáttmálanum um lokalt sjálvræ›i, má ni›urstø›an vera, at føroyska kommunala sjálræ›i› eisini l‡kur treytirnar. – Nú n‡ggja kommunust‡rislógin er samtykt, ver›ur fari› undir arbei›i›, vi› at fáa eitt grei›ari uppgávu- og ábyrgdarb‡ti millum land og kommunur. Í hesum døgum ver›ur settur ein arbei›sbólkur, sum vi› stø›i í kommunuálitinum skal sta›festa og ra›festa øll økir í øllum a›alst‡rum, har ynskiligt er vi› einum grei›ari b‡ti millum land og kommunur. – Ta› ver›ur galdandi fyri hetta arbei›i›, eins væl og onnur arbei›i av hesum slag, at umbo› fyri kommunurnar luttaka í tí fyrireikandi arbei›inum, leggur løgma›ur afturat í svarinum. Kommunurnar skulu rá›a meira Men hvar í Kollafir›i ætlar landsst‡risma›- urin at leggja tey 2 ste›giplássini og sk‡lini til n‡ggju busslei›ina, vil Jákup Suni Joensen, løg- tingsma›ur, hava at vita POLITISKUR FYRISPURNINGUR Ólavur í Beiti Jákup Suni Joensen, løg- tingsma›ur, hevur spurt fer›slumálará›har ran Bjarna Djurholm, hvar í Kollafir›i tey 2 ste›gi- plássini og sk‡lini til n‡ggju busslei›ina skulu liggja, sum víst er til í fíggjarlógaruppskotinum 2001. Jákup Suni Joensen vísur til fíggjarlógaruppskoti› fyri 2001, har ta› stendur at lesa undir trygdartiltøkum, størri ábótum o.a., at tvey ste›gipláss skulu gerast í Kollafir›i til bussar. Longsta bygd – Kollafjør›ur er sum kunnugt longsta bygd í Føroyum, einar 8-9 km. Nú er bara eitt busssk‡li til Bygdalei›ir, og ta› liggur vi› Sjógv. Frá n‡ggjárinum koyrir Busslei›in hjá Tórs- havnar kommunu eisini til Kollafjar›ar. Væntandi røkkur Busslei›in heilt nor›ur í Sund, og tí er eisini rímiligt, at fleiri sk‡li ver›a gjørd fram vi› vegnum, har bussarnir koyra. Og Jákup Suni Joensen vónar at landsst‡risma›ur- in hevur eitt bo› uppá, hvussu játtanin hjá Vinnu- málast‡rinum til nevnda endamál vi› busssk‡lum kundi bøtt um tænastustø›- i› fyri tey, sum fer›ast vi› bussi millum Kollafjør› og Havnina. Busslei›in eisini til Kollafjar›ar Nú fer Busslei›in eisini at flyta kollfir›ingar Ta› er ikki á hvørjum degi at konsert er í Øravík, men sunnudagin ver›ur annalei›is, tá ver›- ur barnakonsert vi› Trølla Pætur. Trølla Pætur er eftir hondini blivi eitt kent trøll sum hevur leika runt alt Føroyaland — og sunnudagin ver›ur ta› so Øravík sum sendur fyri skotinum. Vi› Trølla Pæt- ur ver›ur eisini Omma hansara. Sjálvt um Omma Trølla Pætur er eitt sindur villari enn Trølla Pætur, so er hon eisini fitt og elskar hon eisini øll børn. Umframt tey bæ›i kem- ur eisini Brandur Enni at syngja. Brandur kemur at syngja nógvar kendar sangir hjá Kulum Røtum. Sum sagt so ver›ur kon- sertin sunnudagin kl. 16.00. Trølla Pætur konsert í Øravík Nor›oya Sjálvst‡risfelag hevur gjørt henda lista til komandi b‡rá›sval: Ey›un Eltør, landsst‡ris- ma›ur Karl Heri Joensen, b‡- rá›slimur Jan Gardar, deildarlei›ari Julius Poulsen, stjóri Jóanes Bólstein, arbei›s- ma›ur Jonny Olsen, arbei›s- kvinna Omi Joensen, sjúkrarøkt- ari Frita Jóhanna Christian- sen, HF-næmingur Andrias Josephsen, timburma›ur Petur Martin Solmunde, portørur Listin hjá Nor›oya Sjálvst‡risfelag Oljumálará›harrin Ey›un Elttør stendur fremst á sjálvst‡rislistanum í Klaksvík