leygardagur 4. november 2000síða 4

Høgni Hoydal vil hava fullveldi innan 2006. Hetta heldur løgma›ur vera vitleyst og fullkomiliga órealistiskt at melda út longu nú ÓSEMJA John Johannessen Rok hevur tiki› seg upp í samgonguni um, nær enda- liga máli› um fullveldi skal vera rokki›. Me›an Tjó›- veldisflokkurin vil, at kom- i› skal vera á mál í seinasta lagi 2006, so átalar løg- ma›ur har›liga, at ta› longu nú ver›ur sett eitt evstamark. Høgni Hoydal hevur í vi›merking til blø›ini bo›- a› frá, at n‡ggja sjálvst‡ris- ætlanin hjá landsst‡rinum er ein verulig fullveldisætl- an, i› mi›ar eftir at øll málsøki skulu vera komin undir føroyskt vald og at heimast‡rislógin skal vera avrigga› innan ár 2006. Høgni Hoydal vísir frá sær, at talan er um eina stig fyri stig ætlan og sigur or›arætt: »Ta›, sum upp- skoti› byggir á, er, at í sein- asta lagi – tildømis ár 2006 skulu øll málsøki vera komin undir føroyskt lóg- gávuvald og heimast‡ris- lógin avrigga›. Ta› kann sjálvsagt eisini gerast innan ta tí›.« Hetta sta›festir forma›- urin í tingbólki Tjó›veldis- floksins eisini í samrø›u vi› Sosialin í dag og lands- st‡risma›urin í undirvís- ingar- og mentamálum tos- ar um ta› sama í grein í vikuskiftisinnlegginum hjá Sosialinum. Burturvi › Men løgma›ur er ikki fegin um útmeldingarnar frá Tjó›veldisflokkinum. – Eg kenni einki til, at vit skulu hava fullveldi innan ár 2006. Ta› er heilt burtur- vi› at melda út vi› tølum. Landsst‡ri› skal ikki melda naka› út, sum ikki er møguligt, sigur Anfinn Kallsberg. Løgma›ur leggur dent á, at ta› ikki ber til at melda eina tí›arætlan út, fyrr enn partarnir hava lagt til rættis eina gongd vi› einari tí›ar- ætlan, sum teir eru púra samdir um. – Eg havi ikki sæ› bræv- i›, men eg haldi ta› vera sera óheppi og vitleyst, at Høgni kemur vi› hesari út- meldingini. Hetta er ikki ein útmelding, sum lands- st‡ri› stendur fyri, og tí má hon standa fyri hansara egnu rokning, sigur løg- ma›ur. Anfinn Kallsberg harm- ast um, at hetta bræv skal vera sent fjølmi›lunum, tá partarnir júst hava gjørt semju um at lata vera vi› at fara út og grugga n‡ggju ætlaninina. – Eg kann ikki siga anna› enn, at ætlanin, vit løgdu fram hósdagin, stendur vi›, sta›festir løgma›ur. Løgma›ur hartar Høgna Anfinn Kallsberg heldur ta› vera burturvi› av Høgna Hoydal at melda út um eitt áramál fyri fullveldi Forma›ur Javna›ar- floksins heldur mun- in millum sjálvst‡ris- ætlan landsst‡risins og Javna›arfloksins vera, at tann hjá Javn- a›arflokkinum er nógv meira sjálv- st‡rissinna› N†GGJA KÓSIN John Johannessen Hóast endaliga máli› í n‡ggju ætlan landsst‡ris- sins á sjálvst‡rislei› er fullveldi, heldur Jóannes Eidesgaard tilgongdina móti fullveldinum ikki vera serliga sjálvst‡rissinna›a. – Samgongan hevur eitt uppskot, har tilgongdin ikki inniheldur sjálvst‡ri, men sum kortini mi›ar ímóti fullveldi. Javna›ar- flokkurin hevur eitt upp- skot, sum leggur upp til sjálvst‡ri, men sum ikki mi›ar móti fullveldi. Hetta er veruligi munurin millum uppskotini, sigur Jóannes Eidesgaard. Forma›ur Javna›arfloks- ins vísir á, at Javna›ar- flokkurin í uppskotinum til sjálvst‡rislóg leggur upp til, at vit yvirtaka málsøki frá dønum í einari n‡ggjari sjálvst‡risskipan, i› greitt tilskilar, at løgtingi› fær evsta vald á teimum, so tey ikki kunnu takast aftur. – Landsst‡ri› vi› yvir- taka í heimast‡rislógini, sum teir sjálvir og Alf Ross hava víst á, bert er ein kleppur. Hendan lóg er bert ein delegatión, i› letur løg- tinginum eitt vald á máls- økjunum, sum stjórnin kann taka aftur. – Ta› er løgi, at somu menninir, sum hava veri› ímóti heimast‡rislógini sí›ani hon kom, nú seta hana í hásæti. Hetta er ein kúvendig í tí politikki, vit kenna Tjó›veldisflokkin og Fólkaflokkin fyri, sigur Jóannes Eidesgaard. Yvirdrivi › Forma›urin í Javna›ar- flokkinum hevur eftir hvønn miseydna›an sam- rá›ingarfund millum lands- st‡ri› og donsku stjórnina sta›iliga heitt á landsst‡ri› um at sa›la um í fullveldis- málinum. Men nú heldur Jóannes Eidesgaard, at landsst‡ri› alt ov væl hevur fylgt hesi áheitan. – Landsst‡ri› hevur háls- a› um heilt yvirdrivi›, solei›is at Javna›arflokk- urin brádliga er vor›in mest radikali flokkurin á sjálvst‡rislei›. Hetta er ein løgin stø›a at vera komin í. Ta› er heilt t‡›iligt, at ta› ikki er Høgni Hoydal, i› hevur ført pennin í n‡ggja uppskotinum, sigur Jóann- es Eidesgaard. Forma›urin í Javna›ar- flokkinum sta›festir, at vi› uppskotinum hjá samgong- uni liggur evsti myndug- leikin í Danmark. Ta › heldur Jóannes Eidesgaard ikki vera skilagott. – Ta› er umrá›andi at fáa gjørt upp vi› delegatións- teoriina, sum fylgir vi› heimast‡rislógini, og ta› er ta›, sum Javna›arflokkurin vil. Eg havi satt at siga ilt vi› at skilja, at Høgni Hoy- dal vil ver›a verandi í stats- rættinum í eini 20 ár aft- urat. – Poul Nyrup Rasmussen hevur bo›a› frá, at vit kunnu fáa eina skipan, sum ver›ur frábo›a› altjó›a samfelagnum, men hesum tilbo›num vil Høgni Hoydal ikki taka vi›, sta›festir Jóannes Eides- gaard. Ov langt frá sjálvst‡ri Nr. 213 - 4. november 2000 7 6 Nr. 213 - 4. november 2000 orsøkir at ferðast við MAERSK AIR Haldið jól í Danmark við MAERSK AIR Frá 8. desember 2000 til og við 7. januar 2001 ber til at ferðast bíliga til Danmarkar og aftur. Forsølan er frá 1. november til 11. desember 2000. Hoyr nærri um teir bíligu ferðaseðlarnar frá Maersk Air á tíni ferðaskrivstovu... Børn 0-2 ár: -90% og 2-11 ár: -50% Føroyar - Danmark (Keypmannahavn ella Billund) og aftur 2) 1250,- + ferðaavgjøld Fyri hvønn 1000 kr. av vanliga APEX-prísinum Frá 23. oktober til og við 10. desember 2000 ber til at ferðast bíliga til og úr Føroyum. Forsølan er frá 16. oktober til 3. desember 2000. Treytin er at tvey ferðast saman. Hoyr nærri um teir bíligu ferðaseðlarnar frá Maersk Air á tíni ferðaskrivstovu... Børn 0-2 ár: -90% og 2-11 ár: -50% Føroyar - Danmark (Keypmannahavn ella Billund) ella Danmark - Føroyar og aftur 1) 1500,- + ferðaavgjøld Fyri hvønn 1) Ferðaseðlarnir skulu bíleggjast minst 7 dagar frammanundan. Broyting av bílegging kann ikki gerast. Ferðaseðilin kann ikki endurrindast. Ferðatíðarskeiðið skal fara um leygardag og sunnudag. Ferðin kann í mesta lagi vara 1 mánað. Minst tvey skulu ferðast saman. Ferðaavgjaldið til Keypmannahavnar og aftur er 335,- kr. og til Billund og aftur 378,- kr. fyri hvønn. EuroBonus. 2) Ferðaseðlarnir skulu bíleggjast minst 7 dagar frammanundan. Broyting av bílegging kann ikki gerast. Ferðaseðilin kann ikki endurrindast. Ferðin skal vara millum 7 og 21 dagar. Ferðaavgjaldið til Keypmannahavnar og aftur er 335,- kr. og til Billund og aftur 378,- kr. fyri hvønn. EuroBonus. p e t u r o g p e t u r 3 2 0 8 7 0 Ta› er ein stórur sigur fyri Føroya fólk, at landsst‡ri › er buka› til at sleppa fullveldis- ætlanini, sigur Edmund Joensen, forma›ur í Sam- bandsflokkinum í vi›merking til n‡ggju ætlan lands- st‡risins N†GGJA KÓSIN Edvard Joensen Føroyingar hava alla grund til at gle›ast, tí alt, sum landsst‡ri› hevur roynt at fingi› upp at standa, er skrambla› fullkomiliga saman, sigur Edmund Joensen, forma›ur í Sambandsflokkinum. Og ta› er púra burturvi› at tosa um at hava fólkaatkvø›u, sum skal binda komandi løgting og føroyingar annars, sigur sambands- forma›urin. – Eg má siga ta›, at ta› vóru tríggir ógvuliga lotir og avhølva›ir floksformenn, sum sótu á tí›indafundinum í Tinganesi hóskvøldi›, sigur Edmund Joensen. Lotir, sigur hann, tí alt, teir hava strí›st fyri í hálvttri›ja ár, er fari› í fillur. Og avhølva›ir, tí ta› var heilt t‡›iligt, at teir høvdu als onga uppbakking fyri sínum politikki, hóast teir royndu at sannføra fólk um naka› anna›. Sambandsforma›urin sigur, at alt, sum hendan samgongan, og serliga Tjó›veldisflokkurin fór til val uppá, er fari› fyri einki. Og landsst‡r› er gjørt fullkomiliga til láturs, vi› teirri vend, gongdin nú hevur fing- i›. Her er høvdi› biti› av allari skomm, nú landsst‡ri› leggur ein politiska ætlan fram, sum gongur beint móti tí, tey annars hava arbeitt vi›. Væl siga tey, sigur Ed- mund Joensen, at enda- máli› framvegis er fullveldi. Men ta› metir hann hvørki landsst‡ri› ella nakran annan halda vera realistiskt í bræ›i. Ta› er heilt greitt, sigur Edmund Joensen, at tann fólkaliga mótstø›an, sum er vor›in alt grei›ari vi› tí›ini, hevur noytt lands- st‡ri› at venda øllum sínum ætlanum á høvdi›. Edmund Joensen sigur, at hann sjálvandi frøist um, at ætlanin hjá landsst‡rinum er slept, og at landsst‡ri› nú er fari› aftur til Heima- st‡rislógina. Tí ta› er einki anna›, sum hent er. Yvirtøkurnar, sum nú ver›ur tosa› um, eru heilt í trá› vi› Heimast‡rislógina, sigur hann. Edmund Joensen metir ta› vera meiningsleyst og tekin um líti› politiskt skil at tosa um fólkaatkvø›ur, sum til allar tí›ir skulu binda føroyska politikkarar og tey til einahvørja tí› sitandi løgting at fylgja ávísum fyriskipanum, sum eitt landsst‡ri í 2001 heldur vera í lagi. Løgtingi› eigur at tilpassa seg teimum umstø›um, sum til einahvørja tí› eru í samfelagnum, sigur hann. – Vit kunnu bara gle›ast um, at landsst‡ri› er fari› at reka sambandspolitikk, sta›festir Edmund Joensen, forma›ur í Sambandsflokk-inum. Føroyingar hava vunni› Heini O. Heinesen heldur, at landsst‡ri › í n‡ggju sjálvst‡ris- uppskriftini eigur at seta sær sum mál at sta›festa Føroyar sum fullveldi í 2006 N†GGJA KÓSIN John Johannessen Forma›urin í tingbólki Tjó›veldisfloksins, Heini O. Heinesen, tr‡r uppá, at ta› fer at bera til at sta›- festa Føroyar sum fullveldi eftir n‡ggja leistininum, sum samgongan hevur lagt fyri sjálvst‡ristilgongdina. Harafturat roknar Heini O. Heinsen vi›, at ta› fer at bera til at sta›festa full- veldi› skjótari enn fleiri vænta eftir hesum leistin- um. Hann sær ár 2006 sum eitt lyklaár í tilgongdini. Hetta ári› roknar hann vi›, at ta› fer at eydnast at sta›- festa Føroyar sum eitt fullveldisríki. Hetta er eisini naka›, sum Tjó›veldisflokkurin hevur ført fram seinastu dagarnar, me›an samgong- an hevur siti› og samrá›st um n‡ggja sjálvst‡trisleist- in, sum einafer› skal enda vi› føroyskum fullveldi. Men restin av samgong- uni hevur ikki ynskt at sta›- festa hetta ári› sum eitt evstamark. – Semja er altí› ein slak- an á ein ella annan hátt. Ta › vita vit av. Men eg vænti kortini, at ta› fer at bera til at fáa fullveldi eftir hesum leistinum, sigur Heini O. Heinesen. Taka yvir í heimast‡rinum Heini O. Heinesen er ein av limunum í Tjó›veldisflokk- inum, sum ídnast hevur víst á, at heimast‡rislógin sam- bært Alf Ross bert er ein delegatión frá dønum, og at yvirtøka av málsøkjum innan heimast‡rislógina tí- skil ikki er nøkur yvirtøka, tí danir altí› kunnu taka hana aftur ella seta okkum undir umsiting. Men Heini O. Heinesen heldur kortini, at ta› er rætt av landsst‡rinum at hava lagt eina ætlan, i› sigur, at vit skulu tøma heimast‡ris- lógina vi› at taka yvir málsøki eftir henni, til eingi eru eftir at yvirtaka. – Ta› hevur ikki eydanst okkum at fáa í lag ta avtal- una vi› danir, sum vit vildu. Tí mugu vit royna eina a›ra loysn, i› hevur betur møguleika at fáa undirtøku. Men vi› Nyrup er ta› solei›is, at ta› ikki er vist, at hann fer at taka undir vi› hesari ætlanini heldur, sigur Heini O. Heinesen. Forma›urin í tingbólki Tjó›veldisfloksins vísir á, at politiska stø›an er farin at líkjast ógvuliga nógv stø›uni í 1946, og tí heldur hann ta› vera umrá›andi at finna loysnir, i› kunnu gera, at stø›an ikki endar sum í 1946. Ein møguleika fyri hesum metir hann n‡ggju avtaluna hjá sam- gonguni vera. Fólkatkvø›u í rygginum Heini O. Heinesen heldur teirri fyrru av bá›um fólka- atkvø›unum í n‡ggju ætlanini vera sera umrá›- andi. Tí eftir hansara tykki, er ta› hendan fólkaatkvø›- an, i› kann styrkja lands- st‡ri› mótvegis donsku stjórnini. – Ein yvirtøka eftir heimast‡rislógini er sum so einki verd. Men vi› eini fólkaatkvø›u í rygginum, sum stu›lar politikkinum hjá landsst‡rinum, kann landsst‡ri› yvirtaka máls- øki eftir heimast‡risskipan- ini til einki er eftir, og vit tí- skil fáa fullveldi, uttan at danska stjórnin kann gera naka›, sigur Heini O. Hein- esen. Tískil heldur Heini O. Heinesen, at n‡ggja ætlanin er gó›, tá hugsa› ver›ur um, at partarnir hava veri› ósamdir um, hvussu hon skuldi skipast. – Men eg haldi, at ta› var skeivt av Fólkaflokkinum at fara og fríggja til Javna›- arflokkin beinan vegin fyrsta ætlanin miseydna›- ist, sigur Heini O. Heine- sen. N‡ggja útmeldingin frá landsst‡rinum í sjálvst‡rismálinum ásetir ikki, nær vit fáa fullveldi. Vit skulu nú hava skiftistí›ina fyrst, og tá hon eftir eitt óvist áramál er li›ug, skulu vit atkvø›a um føroyskt fullveldi N†GGJA KÓSIN Magnus Dam og John Johannessen Landsst‡ri› hevur flutt før- oyska fullveldi› langt fram í tí›ina. Hetta kann sta›festast eftir tí›indafundin í Tinga- nesi hósdagin, har lands- st‡ri› greiddi frá sínum n‡ggju ætlanum í spurning- inum um ríkisrættarligu stø›una. Landsst‡ri› hevur lagt eina ætlan, i› stig fyri stig skal tøma heimast‡rislóg- ina vi› at yvirtaka málsøki, til vit einafer› frammi í tí›- in vi› eina fólkatkvø›u sta›festa eina føroyska grundlóg og harvi› før- oyskt fullveldi. Í ætlanini, sum landsst‡r- i› leg›i fram, liggja tvær fólkaatkvø›ur. Tann fyrra ver›ur longu í apríl næsta ár, og tá skal fólki› geva landsst‡rinum heimild til at fara ví›ari vi› sínari ætlan. Ætlanin inniber, at ein avtala ver›ur gjørd vi› donsku stjórnina, har ta› ver›ur sta›fest, at føroying- ar innan eitt nærri ásett ára- mál taka ábyrgdina av øll- um málsøkjum í heimast‡r- islógini, sum vit í dag ikki hava yvirtiki›. Samstundis skal ein av- tala gerast um, hvussu heildarveitingin ver›ur minka› burtur í einki. Tá komi› er á mál vi› at yvir- taka øll málsøki, og blokk- stu›ulin er burtur, skal fólki› aftur spyrjast á einari fólkaatkvø›u um ta› tekur undir vi› einari føroyskari grundlóg. Tekur fólki› undir vi› føroysku grundlógini, eru Føroyar ikki longur undir donsku grundlógini, og eru vit tá eitt fullveldisríki. Hetta merkir samstundis, at vit tá eisini hava ábyrgdina av herna›armálum, uttan- ríkispolitikkinum og dóms- valdinum. Endamáli› hjá landsst‡r- inum er framvegis at náa á mál í ætlanini um at fáa før- oyskt fullveldi. Men eingin av landsst‡risumbo›unum frá teimum trimum flokk- unum í landsst‡rinum vildi á tí›indafundinum geva naka› bo› uppá, nær vit fáa fullveldi. Landsst‡ri› ásannar, at upprunaliga fullveldisætl- anin er miseydna›, men ta› roknar vi›, at danski for- sætisrá›harrin um ikki so langa tí› fer at taka upp samrá›ingar vi› landsst‡r- i› eftir n‡ggju ætlanini. – Møguleikin at náa á mál vi› hesum uppleggin- um er væl betur, enn møgu- leikin vi› upplegginum, vit høvdu seinast, seg›i løg- ma›ur á tí›indafundinum. N‡ggja uppskoti› hjá landsst‡rinum minnir ógvuliga nógv um tey upp- skot, andstø›an er komin vi› í málinum. Til dømis minnir javna yvirtøkan av málsøkjum nógv um upp- skoti› hjá Javna›arflokkin- um til eina sjálvst‡rislóg. Tískil ber til at siga, at samgongan hevur flutt seg nógv móti tí, sum andstø›- an vil í ríkisrættarligu stø›- uni. Fullveldi um fimm ár Fullveldisætlanin vend á høvdi›