hósdagur 29. desember 2005síða 8

8 Nr. 250 - 29. desember 2005 Loysingin hevði neyvan ávirkað politikkararnar og fólkið í Havn, men vit hugsaðu um, hvørjar avleiðingar loysingin fór at fáa fyri føroyingar á bygd, tá full­veldis­sam­ráð­ing­ arnar vóru í hæddini, sigur Frank Jensen. Nú viðurskiftini millum Føroyar og Danmark eru komin í fasta legu, heystar Fogh tað, sum Nyrup sáddi undir sam­ráð­ ing­unum, heldur fyrrverandi danski løg­málaráð­harrin Politikkur Páll Holm Johannesen pallurin@hotmail.com Aalborg: Nú klárar hann ikki at halda sær longur. Stór­ an part av leiðini úr Vejle Idræts Hus hevur staðið nógv á honum, og kom­in á hotellkamarið er loksins friður frá ágangandi fjøl­ miðlafólki. Ungi og evnaríki politikarin úr Aalborg, 31 ára gamli Frank Jensen, brestur út í grát og hálsfevnir sína stóru politisku fyrimynd, Svend Auken. Hann hevði stríðst væl og manniliga fyri at hjálpa Auken. Fyri góðum tíma síð­an hevur hann hild­ið við­ mælisrøðu fyri Svend Auken, men sama gjørdi. Úrslitið var greitt framm­anundan. Sitandi formaðurin og stóra fyrimyndin hjá honum, Svend Auken, mátti lúta fyri avbjóðaranum úr Esbjerg, Poul Nyrup Rasmussen. Soleiðis greiðir rithøv­ und­urin Bettina Heltberg frá í bók síni, Hvor der handles, um formansstríðið í Danska Javnaðarflokkinum á vári1992, tá Poul Nyrup Rasmussen framdi sonevnda kongamorðið á sitandi for­ mannin, Svend Auken. Hóast sín almenna stuðul til mótstøðumannin hjá nýggja formanninum í danska Javnaðarflokkinum, sær Poul Nyrup Rasmussen kortini okkurt í unga politik­ aranum, Frank Jensen. Nær­um øll átta árini, sum Nyrup Rasmussen situr við valdinum í Danmark, er evna­ríki politikarin úr Norð­ ur­jútlandi týðandi limur stjórn­unum hjá Poul Nyrup Rasmussen. Júst tíðarskeiðið, tá Ny­rup Rasmussen ræður fyri borgum, fer uttan iva í søg­una sum eitt tað mest baldruta tíðarskeiðið í viður­ skiftunum millum Føroyar og Danmark. Stórur partur av nítiárununum varð merkt­ ur av køldum misáliti mill­um partarnar. Ser­liga banka­málið og grót­hørðu full­­veldis­sam­ ráðingarnar lýsa stundum kensluleysu støðuna, sum valdaðu millum partarnar í ríkisfelagsskapinum hesi árini. Sosialurin hitti miðskeiðis í desember mánaði ein av týðandi monnunum hesi árini, fyrrverandi løg­mála­ ráðharran Frank Jensen, í hugnaliga heimi hansara til eitt prát um hetta tíðarskeiðið, sum fekk mangan dana og føroying at ilskast. Samráðingarnar - Ongin av teimum fýra fund­unum á Christiansborg í 2000 vóru serliga tespiligir at vera á. Hýrurin undir sam­ ráðingunum var alt annað enn góður. Heldur enn at hava ein konstruktivan dia­log vóru samráðingarnar merkt­ ar av óneyðugari illgiting millum partarnar. Vit kundu ikki byrja fundirnar, áðrenn krav um time-out var á skránni. Spenta støðan gjørdist ikki betri av, at fjølmiðlarnir í heilum vóru drignir inn miðskeiðis undir samráðingunum, hóast greið avtala var um hetta undan samráðingunum. Frank Jensen sigur seg hava alt annað enn góð minni frá fullveldissamráðingum mill­um donsku stjórnina og Føroya Landsstýri í 2000. Saman við Poul Ny­rup Ras­mussen, Mogens Lykke­ toft, Marianne Jelved og Niels Helveg Petersen var Frank Jensen við í fyri­ reikingararbeiðnum undan fullveldissamráðingunum. Hóast ynskið úr Føroyum um fullveldi, var støðan hjá dønum greið: Teir vildu varðveita ríkisfelagsskapin. Hóast drúgt fyrireikingar­ arbeiðið var gjørt á em­bætis­ mannastigi í Føroyum, var danska stjórnin hvørki at høgga ella stinga í. Føroyska samráðingarnevndin fekk greitt at vita, at ynsktu teir fullveldi, varð ríkisveitingin skorin eftir fýra árum. Hetta koma at svíða hjá føroysku samráðingarnevndini. Við blokkniðurskurðinum eftir fýra árum hevði før­ oyska sendinevndin lítið og einki at samráðast um, og tað er neyvan ov nógv sagt, at júst blokkniðurskurðurin tók luftina úr føroysku sendi­ nevndini. - Ætlaðu føroyingar út úr ríkisfelagsskapinum, máttu teir fáa skriftina á veggin: Blokkstuðulin skuldi hvørva eftir fýra árum, og føroyingar skuldu haraftrat missa øll síni rættindi sum danskir ríkisborgarar í Dan­ mark. Hóast hetta óiv­að var sum at fáa ein frammaná hjá føroyingum, haldi eg fram­ vegis, at okkara mótspæl var skilagott og rætt, heldur Frank Jensen. Spurdur, um danir á øðr­ um økjum áttu at bor­ið seg øðrvísi at undir sam­ ráð­­ingunum í 2000, svarar Frank Jensen: - Tað er altíð lætt at líta aftureftir og siga, hvat tú skuldi gjørt øðrvísi. Eg eri kortini sannførdur um, at vit kundu verið allar illgitingar fyriuttan og rokkið endaliga úrslitinum nógv skjótari, enn vit gjørdu. Hóast tíðarandin greitt ikki talaði fyri hesari loysn, so haldi eg í dag, at vit- danir- møguliga áttu at verið meira virknir og kom­ið við loysnum sjálvir, sum báðir partarn kundu tik­ið undir við. Hetta hevði møguliga havt við sær, at vit høvdu sloppið undan hasum strævna tíðarskeiðnum, sigur Frank Jensen. Kallsberg vs Hoydal Frank Jensen sigur seg minn­ast væl, at støðan inn­ an­hýsis í føroysku sam­ráð­ ingarnevndini var spent. Sam­bært fyrrverandi løg­ málaráðharranum var lætt hjá donsku sendinevndini við Nyrup, Lykketoft, Jelved, Helveg-Petersen og honum sjálvum at síggja, at Høgni Hoydal og Anfinn Kallsberg ikki drógu eina línu. - Tað var týðiligt undir sam­ráðingunum, at Anfinn Kallsberg kendi seg noydd­an at hóreiggja sær, tí hann var undir trýsti frá Tjóð­veldis­ flokkinum. An­finn Kallsberg var nógv meira pragmatiskur, enn hann lætst, tí hann var jú noyddur at fyrihalda seg til samgongusamstarvið við Tjóðveldisflokkin. Úr­­slit­ið av hesum trýsti frá Tjóð­ veldisflokkinum gjørd­ist eis­ini, at samráðingarnar gjørd­ust til ein óneyðugan sam­anbrest heldur enn kon­ struktivan dialog, greiðir hann frá. Tað átti at verið funnin fress­ur hjá donsku sendi­ nevndini at gjørt sær dælt av ósemjuni millum Hoydal og Kallsberg, men hesum afturvísir Frank Jensen staði­ liga, at danir gjørdu. - Vit hugsaðu ikki um spreingja føroysku sam­ráð­ ingarnevndina. Tað týdn­ ingarmesta hjá okkum var, at einki varð fjalt undir sam­ ráðingunum. Valdu føroy­ ingar fullveldi, mátti tað fáa avleiðingar. Vit kundu ikki í kjalarvørrinum av ein­um sterkum føroyskum full­veldisráki, har allar inn­ tøkurnar vóru í topp, leypa upp á føroyska full­veldis­ vognin, tí vit vóru fullgreiðir yvir, at tað fór at fáa stórar fíggjarligar avleiðingar fyri føroyska samfelagið, og hend­an veruleika máttu vit halda okkum til, fortelur hann. Frank Jensen, fyrrv. danskur løgmálaráðharri: Fullveldið hevði breiðkað gjónna millum rík og fátæk í Føroyum Navn: Frank Jensen Føddur: 28 mai 1961 Bústaður: Aalborg Útbúgving: Cand.oecon., Aalborg Universitet 1986. Hf-eksamen, Aalborg Katedralskole 1980 Politisk karriera: Løgmálaráðharri 30. des. 1996 - 27. nov. 2001. Granskingarráðharri 27. sept. 1994 - 30. des. 1996. Limur í Folketingets Finansudvalg 1992-1994. Limur Udenrigspolitisk Nævn 2002. Limur í Fælleskommissionen for selvstyre i Grønland 2004. Limur í Udvalget vedrørende Grønlandske Forhold. Limur í 21-mands-udvalget for Færøerne. Varamaður í Europaudvalget 2001. Politiskur ordførðari til 1994 og aftur 2002-2005. Uppstillaður fyri Javnaðarflokkin í Aalborg Nordkredsen frá 1987. FAKTA - Hýrurin undir samráðingunum var alt annað enn góður. Heldur enn at hava ein konstruktivan dialog vóru samráðingarnar merktar av óneyðugari illgiting millum partarnar. Vit kundu ikki byrja fundirnar, áðrenn krav um time-out var á skránni. Spenta støðan gjørdist ikki betri av, at fjølmiðlarnir í heilum vóru drignir inn miðskeiðis undir samráðingunum ” Undir samráðingunum um yvirtøku av løgregluni í Føroyum í 2000 varnaðist eitt av donsku embætisfólkunum, at føroyska sendinevndin nýtir ein bandupptakara undir borðinum fyri at fáa samráðingarnar festar á band. Hetta skapti mikla øsing, tí tað var greitt avtalað frammanundan, at eingin bandupptakari skuldi nýtast, sigur Frank Jensen, fyrrverandi danskur ráðharri