mánadagur 9. januar 2006síða 6

6 Nr. 5 - 6. januar 2006 Við verandi rús­ drekka­lóg ber tað illa til at reka mat­ stovuvirksemi her á landi, sigur Leif Sørensen, kokkur og eigari av matstovuni Gourmet í Havn. Drekkivørurnar, sum matstovurnar keypa frá rúsuni, eru alt ov dýrar, og úrvalið er undir alt lágmark, sigur Leif Sørensen Matstovuvirksemi Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Tá ið ein føroysk matstova keypir vín og brennivín frá Rúsdrekkasølu Landsins, verður hetta keypt fyri sama prís, sum ein vanligur borgari rindar fyri vøruna. Hetta halda bæði matstovur og gistingarhús verða full­ komiliga burturvið, tí tey keypa stórar nøgdir, og frá øllum øðrum veitarum fáa tey vørurnar fyri heilsøluprís. 300.000 krónur árliga Leif Sørensen sigur, at á mat­stovu hansara, Gourmet, verður stórur dentur lagdur á at hava faklærd fólk í ar­beiði, men hetta ber illa til, tí karmarnir fyri mat­ stovuvirksemi í Føroyum eru so vánaligir. – Alt er dýrari í Føroyum. Lønir, rávørur, drekkivørur og alt annað kostar meira enn í til dømis Danmark. Um vit til dømis høvdu fingið vín og brennivínið fyri sama prís, sum donsku mastovurnar fáa tað fyri, so hevði støðan verið ein heilt onnur. Fyri mína matstovu hevði tað merkt ein mun upp á slakar 300.000 krónur árliga, og tá hevði tað borið til at rikið seriøst matstovuvirksemi, sigur Leif Sørensen. Íroknað Leifi sjálvum starvast tríggir útlærdir kokkar á Gourmet, og harumframt eru tveir lær­lingar. Eisini starvast tveir útlærdir tænarar á matstovuni. – Tað havi eg valt, tí eg leggja dent á, at Gourmet hevur eitt ávíst støði, hóast tað er nógv dýrari at hava faklærd fólk, greiður Leif Sørensen frá. Úrvalið ov vánaligt Ein annar trupulleiki við Rús­uni er sambært Leif Sørensen úrvalið av víni, ella mangul upp á tað sama. – Vit tí úrvali, sum rúsan hevur at bjóða fólki, lærir tú fólk at drekka mongdarvín heldur enn góðskuvín. Eg tími ikki at koyra góðskuna hjá mær niður, men tað eri eg noyddur til við tí úrvali, sum er av víni. Tann matstovan, sum eg lærdi og arbeiddi á í Danmark, hevði einar hálvthundrað gestir dagliga, og vínúrvalið á henni var umleið tríggjar ferðir so stórt sum tað, ið rúsan hevur, sigur Leif Sørensen. Sjálvur setur Leif Sørensen eisin spurnartekin við, hvussu vínið verður keypt inn til føroyska marknaðin. – Nú kenni eg ikki pol­it­ ikkin hjá Rús­drekkasøluni á tí økinum, men eg ivist í, hvussu stóran kunnleika til vín, ið starvsfólkini í rúsuni hava, og hvønn førleika tey hava til at gera av, hvat vín verður bílagt til føroyska marknaðin, sigur Leif Sørensen. Rúsdrekkalógin drepur matstovurnar Leif Sørensen, stjóri og eigari av matstovuni Gourmet, heldur, at rúsdrekkalógin drepur føroysku matstovuvinnuna. Eisini heldur hann, at úrvalið av víni í rúsuni ikki gevur grundarlag fyri seriøsum matstovuvirksemi í Føroyum. Mynd: Jens Kr. Vang Stjórin á Hotel Før­oyum og Hotel Tórshavn, Johannes Jensen, heldur tað vera undir alt lágmark, at rúsdrekkalógin gevur matstovuvinnuni og ferðavinnuni so vánaligar sømdir. Hann samanber úrvalið av hvítvíni í Rúsuni við eina kiosk í Jútlandi Matstovuvirksemi Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Sum stjóri á bæði Hotel Føroyum og Hotel Tórshavn er Johannes Jensen helst størsti kundin hjá Rús­ drekkasølu Landsins, men hetta merkir tó ikki, at hann fær nakrar sum helst fyrimunir frá rúsuni. Einans kontant søla – Hóast vit keypa fyri fleiri hundraðtúsund krónur, so noyðast vit at gjalda fyri vøruna, áðrenn vit fáa hana útflýggjaða. Eisini skulu vit gjalda fyri at fáa til dømis ein platt av víni koyrdan til dyrnar. Hetta merkir, at vit í veruleikanum gjalda meira fyri vøruna, enn til dømis ein borgari, sum fer inn og keypir eina fløsku av vín, skal gjalda, greiðir Johannes Jensen frá. – Hjá okkum snýr tað seg ikki um lív ella deyð, tí vit hava fleiri bein at standa á, men eg veit, at hjá fleiri matstovum kann tað snúgva seg um lív ella deyð, um ikki okkurt verður gjørt við prísirnar á víni og brennivíni, sigur Johannes Jensen. Tríggir trupulleikar Sambært Johannes Jensen hevur núverandi skipan tríggj­ar høvuðstrupulleikar við sær, ið eru til stóran ampa fyri føroysku mat­stovu­ vinnuna. – Tað er fyrst og fremst prísurin, ið er fullkomliga burturvið. Síðani er tað vøruúrvalið, sum er undir alt lágmark. Reyðvínsúrvalið er at samanbera við eina lutfalsliga lítla danska matstovu, meðan úrvalið av hvítvíni er á støði við eina kiosk í Jútlandi. Tað ber ikki til, at vit skulu til Danmarkar at njóta tað, sum heimurin hevur at bjóða. Vit mugu eisini sleppa at royna tað í Føroyum. Síðsti stóri trupulleikin er spurningurin um kreditt, tí vit vita øll, at ein tann størsti trupulleikin hjá nýtstovnaðum matstovum er gjaldføri, og tí er tað ein bági, at tær skulu gjalda kontant, áðrenn tær fáa vín og brennivín frá rúsuni, sigur Johannes Jensen. Loyv heilsølunum framat Stendur tað til Johannes Jensen, so skulu heilsølurnar fáa loyvi til at innflyta bæði øl og brennivín og selja tær umvegis rúsina, tí á tann hátt ber til at fáa eitt sindur lív á henda marknað. – Marknaðurin er púra deyður. Eg havi ikki havt ein einasta seljara frá rúsuni á vitjan seinastu fýra árini, hóast vit helst eru størsti einstaki kundin. Við at loyva fleiri framat, so fáa vit skapt eitt sindur av dymamikki, og tað treingir til. Eisini er tað neyðugt at hava vøruúrval á altjóða støði, um vit skulu hava eina professionella ferðavinnu. Vit tosa nógv um at menna ferðavinnuna, men tað gera vit ikki á henda hátt, heldur Johannes Jensen. Undir alt lágmark Stjórin á Hotel Føroyum og Hotel Tórshavn, Johannes Jensen, heldur, at verandi rúsdrekkalóg als ikki skapar karmar fyri menning av matstovuvinnuni og ferðavinnuni í Føroyum, sum landsins myndugleikar annars tosa nógv um. savnsmynd