týsdagur 10. januar 2006síða 15

Nr. 7 - 10. januar 2006 15 - Støðan í føroyska vinnulívinum minn­ ir um støðuna í Sovjet undir Polit- bureaunum. Vit eru fullkomiliga í lummunum á nøkrum fáum vinnu­ lívsmonnum, sum taka avgerðirnar. Møguliga er tað ein stokk konservativ bólkur í føroyska sam­ felagnum, sum hevur eina konservativa protestantiska áskoð­ an, sum byggir á, at tey ríku eru tey, ið eru mest vælsignað av Guði, sigur bersøgni hvalbiarpresturin Ólavur Rasmussen í viðtalu við Sosialin Samrøða Páll Holm Johannesen pallurin@hotmail.com Myndir: Jens Kristian Vang Ein tjúkkur smádrongur, sum ikki dugdi at siga, hvað­ani hann var ættaður, hev­ur vaksið seg stóran og ber­søgnan. Hann er nakað fyri seg á føroyska prestaliðnum, og tá ið hann hittir press­ una, smæðist hann ikki við at sessast á einum av skeinkistøðunum í høvuðs­ staðnum – Hafnia Lounge. Ólavur Rasmussen hevur alla orsøk til at smírast. Og tað ger hann eisini. Presturin í Hvalba sigur seg vera tiknan á bóli av góðu móttøkuni, sum bók hans­ara um Kierkegaard hev­ur fingið. Hann hevur selt tvey uppløg upp undir jól, og bókini hevur fingið nógva umrøðu. Og nú, hann setir niður at tosa um seg sjálvan, átrúnað og annað, er hann í einum stórum kolli og selum. Hann torir at siga sína hugsan hart, og hann torir at verða sín egni. Ólavur Rasmussen tykist ikki órógvaður av at vera óvanliga bersøgin og erligur. – Eg var ræðuliga tjúkkur sum barn. Eg var nógv tjúkk­ ari enn onnur børn, og tað hevði við sær, at øll hildu tað vera ónormalt. Eg minnist, tá eg gekk í vøggustovu í Søborg í Danmark kallaðu øll meg fyri “Bamse”. Tey tóku synd í mær, men hildu hinvegin eisini, at eg var øgi­ liga fittur. Eg varð kortini ikki argaður, men øgiliga nógv mussaður, tí tað verður tú eftir øllum at døma, tá tú ert ein fitt og tjúkk bamsa, fortelur Ólavur Rasmussen stórflennandi. Staðleysur Uppvøksturin hjá hvalbiar­ presti hevur verið rættiliga ólíkur øðrum føroyskum børn­um, sum eru uppvaksin í sekstiárunum. Foreldrini hjá Ólavi vóru ávíkavist prestur og jarðarmóður, og hetta hevði við sær, at hann flutti javnan bústað. Fyrstu árini hevur hann búð í Klaksvík, á Eiði, niðri í Havnini, í Hoy­ vík og í Danmark. Ólav­ur Rasmussen sigur seg minn­ ast hava havt ein góðan og ikki minst fjølbroyttan upp­ vøkstur. – Eg havi ongantíð fatað tað sum strævið, at mamma og pápi vóru noydd at flyta so ofta. Hinvegin var tað eitt sindur strævið ikki at vita, hvaðani tú stavaði. Allir mín­ ir javnaldrar kundu siga, at teir vóru frá einum ávísum stað, men tað bar ikki hjá mær. Eg var rættiliga nógv hjá ommu og abba á ávíkavist Skála og í Hvalvík, og tað er tað nærmasta, eg kann siga, hvar eg eri frá, greiðir Ólavur Rasmussen frá. Tað fellur ikki hvørjum smá­drongi í lut at vera sonur at einum presti, og spurdur, hvussu tað var at vaksa upp sum prestasonur, svarar Ólav­ur: – Eg havi ongantíð hildið tað vera strævið, og heldur ikki nøkur avmarking. Pápi hevur altíð havt ein frískan hugburð, og eg minnist meg ongantíð verða argaðan at vera prestasonur. Eg gjørdi tað, eg hevði hug til, og eg havi eins og flestu ung gingið í býnum og annað, sum øll onnur ung gjørdu tá. Vildi gerast skipari Á sumri í 1977 verður Ólavur Rasmussen studentur úr Hoydølum. Longu tá hev­ ur hann roynt seg til sjós fleiri ferðir, og hugurin til sjógvin var stórur. Eftir stu­ dentsprógvið var ætlanin at gerast skipari. – Eg var mín fyrsta túr til sjós sum fjúrtan ára gamal og mær hevur altíð dámað ótrúliga sjólívið. Umborð eru bara tú, manningin og havið, og júst tað hugtekur meg. Tú hevur møguleika at gloyma allar sorgir á sjónum. Eg ætlaði mær altíð at gerast skipari, men mín ringa sjón forð­aði hesum, fortelur Ólav­ ur Rasmussen. Tá hann ikki kundi gerast skipari, stóð valið millum gudfrøði ella løgfrøði. Valið fall á tað fyrra. – Eg havi ongantíð kent tað sum trýst at gerast prestur, tí pápi var tað. Hinvegin hevur tað óivað ávirkað mítt val. Eg var ikki serliga hugtikin av gudfrøðini í fyrstani. Gud­ frøði er ein samanrenning mill­um mállærugreinar og heim­speki, og serliga part­ urin við málunum, hevði eg lítlan áhugað í. Hinvegin fangaði kirkjusøgan og heim­ spekin meg, sigur Ólavur Ras­mussen Tey, sum velja at lesa gud­ frøði kunnu skjótt skriva undir upp á, at júst tann lest­ urin verður vanliga fat­að­ur, sum eitt sindur øðr­ vísi enn hjá fólki, sum velja at lesa meira vanligar læru­grein­ ar sum løgfrøði, til sjúkra­ systir ella maskinsmið. Hetta kemur allarhelst av føroysku fatanini, at prestur hevur ein serligan leiklut í samfelagnum og tað eru fastar reglur fyri, hvussu ein prestur skal bera seg at. Spurdur, hvussu tú verð­ ur uppfataður av tínum javn­ aldrum, tá ein lesur gudfrøði, svarar Ólavur Rasmussen: – Eg kundi serliga øsa Ein gudsvælsignað vinnulívsmafia – Havi eg hug at fáa mær ein dans, fái eg mær tað. Tað skal eingin blanda seg í og hatta tími eg ikki at krógva heldur. Fyri okkum prestar ger tað sama seg galdandi, sum fyri øll onnur menniskju. Sting fingurin í jørðina, har sum tú ert staddur, men sting hann ikki so djúpt, at tú missir teg sjálvan burtur, sigur Ólavur Rasmussen. Framhald á næstu síðu