hósdagur 12. januar 2006síða 28

28 Nr. 9 - 12. januar 2006 Atkins, Montignac ella GI - mátarnir at blíva klænri upp á verða bara fleiri og fleiri jú feitari vit blíva. Her eru átta teir nýggjastu mátarnir at missa tey óynsktu kiloini. Vel tann sum passar tær best og góða eydnu Klænking Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Atkins Amerikanarin Atkins mein­ ar at 50-75 prosent av all­ ari orku skal koma frá pro­ teinum og feitti, og restin frá kolhydratum. Et nógv av: Kjøti, fugli, fiski, eggum og grønmeti sum til dømis agurk og salat. Vekttap: Umleið 1,5-3 kilo um vikuna. Passar tær: Sum altíð er svangur og vil tapa teg skjótt. Fyri: Lætt at fylgja og tú etur teg altíð mettan. Ímóti: Maturin er nokkso ein­státtaður, og torført er at fáa allar vitaminir og mineralir í seg. At eta lítið av kolhydratum ger eisini at tú verður í ringum lag og kann fáa ringan andadrátt. Lesið meira á: www.lowcarb.ca GI GI ella rættari sagt Gly­kem­ iskt Index er ein máti at læra seg at stýra sínum blóðsukri. Við at eta mat sum hevur lágt GI, verður tú mettur longri enn um tú etur mat við høgum GI. Et nógv av: Mati við lág­ um GI, til dømis rugbreyð, rís og kjøt. Vekttap: Ymiskt, men um­ leið 0.5-1 kilo um vik­una. Passar tær: Sum vil læra teg at eta sunt og ikki taka upp á aftur. Fyri: Tú er mettur longri, vil ikki eta slikk líka ofta og lærur teg at eta betri. Ímóti: Eitt sindur torført at læra seg at eta eftir GI- tabellunum. Enn eru ongi prógv fyri at man verðuliga tapur seg við GI. Lesið meira á: www.glykemiskt-index.info/ Pulvurmátin Ymiskar fyritøkur selja slanki­pulvur sum ein skal blanda í vatn og drekka. Onki annað skal etast. Et nógv av: Pulvuri – finn­ ast ymisk sløg! Bæði sum milkshake og sum suppa. Vekttap: Nógv- umleið 2- 3 kilo um vikuna. Passar tær: Sum vil tapa nógv uppá stutta tíð, ella koma í gongd við einum slanki­kuri. Fyri: Gott startskot til nýggj­ar vanar. Tú tapur nógv uppá stutta tíð. Einkult – tær nýtist ikki at hugsa um mat, bara um pulvur. Ímóti: Tú er svangur næst­­an alla tíðina. Pulvuri smakkar ikki serliga gott. Vandi er fyri at tú tekur alt uppá aftur, tá tú gevst við pulvurinum. Lesið meira á: www.cambridgekuren.dk og www.nutrilett.dk Steinaldarmátin Hugsanin er, at við at eta sum okkara forfedrar gjørdu, skulu vit síggja út sum tey - sterk, kløn og frísk. Et nógv av: Frukt, nøtum, grønmeti, fiski, eggum og kjøti. Vekttap: 1-2 kilo um vik­ una. Passar tær: Sum dámar at standa í køkinum og vil broyta lívsstíl. Fyri: Ein ógvuliga sunnur máti at tapa seg uppá. Tú fær lægri blóðtrýst og kolesterol, og tey nógvu proteinini gera teg ógvu­ liga mettan. Ímóti: Tað er torført at liva soleiðis í dagsins sam­ felagi. Allur matur má gerast frá grund­ini, og tað er ofta dýr­ari, enn vit eru von við. Lesið meira á: www.sofdesign.com/neander Lowfat-mátin Ikki at eta feitt er ein væl­ royndur máti at tapa seg upp­á. Feitt inniheldur dupult so nógvar kaloriur sum ann­ ar matur, og samanborið við kolhydratir so gerst feitt sjey ferðir so lætt um til kropps­ feitt. Et nógv av: Tí mesta – bara tað ikki inniheldur nógv feitt. Fiskur, fuglur og egg eru góð dømi. Vekttap: 0,5 kilo um vik­ una. Passar tær: Sum vil klænka teg upp á ein lættan máta og ikki so skjótt. Fyri: Hesin mátin heldur í longdini. Tær nýtist ikki at læra teg nýggjar matvanar uttan bara eta minni feitt. Í móti: Ein klænkar seg ofta ikki serliga nógv við at bert at eta minni feitt – tá mugu størri broytingar til í lívsstílium. Lesið meira á: lowfatcooking.about.com/ Montignac Hugsanin byggir á, at tað bara er blóðsukur og glykemiskt indeks (GI) einum nýtist at hugsa um. Mongdina av mati og orkuna í honum skal ein ikki hugsa um. Et nógv av: Mati við lág­ um GI, til dømis gularøtur, rug­breyð og rís. Vekttap: 3 kilo um vik­una Passar tær: Sum dámar góð­ an og dýran mat Fyri: Her kanst tú eta sjoku­­látu, feitar ostar og drekka sjampagnu. Tað er betri, at tú etur feitt enn kolhydratir, fyri at sleppa undan lágum blóðsukri. Ímóti: Hesin mátin er í stríð við alla aðra vísind eftirsum hann ikki tekur atlit til kaloriurnar í føðini. Etur ein bara mat við lág­ um GI, fær kroppurin ikki nokk av vitaminum og mineralum. Lesið meira á: www.montignac-intl.com Vektbólkar Bæði sum kvøldskúli og á treningssentrun kann ein fara við í sokallaðar vektbólkar. Et nógv av: Ymiskir bólkar hava ymiskar mátar. Vekttap: Teir flestu vekt­ bólkarnir meta at 0,5 kilo um vikuna er rímuligt Passar tær: Sum vil hava nógvan stuðul og sum vil læra teg at eta betri. Fyri: Leiðararnir hava góð­ ar royndir og geva sær ofta tíð at hjálpa og ráðgeva. Ímóti: Tað kostar og kann vera eitt stórt stig at fara til eitt alment høli. Lesið meira á: www.vektvokterne.dk www.vektkonsulenterne.dk www.yndi.fo. Summir kvøldskúlar hava eisini klænkiskeð. Vektsíður á netinum Aftonbladet í Svøríki var ein av teimum fyrstu sum byrjaði við at bjóða lesarum sínum at klænka seg við at fylgja einum programmi, sum tey seta upp saman við læknum og kostráðgevum. Et nógv av: Ymiskar síð­ ur hava ymiskar mátar at klænka seg uppá. Vekttap: 0,5-1 kilo um vik­una. Passar tær: Sum hevur teldu heima ella til arbeiðis, og vil hava stuðul tá tú klænk­ar teg. Fyri: Her fær tú nógv góð ráð, og tú skrivar alt niður, sum tú etur. Ímóti: Tað kostar eitt sind­ ur at gerast limur á teimum ymisku síðunum. Tú má hava teldu fyri at fylgja pro­ gramminum. Lesið meira á: http://bt.slankedoktoren.dk ella www.slank-igen.dk 8 nýggir mátar at klænka seg Heilsa & lívsstílur Heilsa maggi@sosialurin.fo GI-maturin Soleiðis lesur tú tabellina Lágt GI: undir 70 Millum GI: 70-90 Høgt GI: yvir 90 Epli: 80 Chips: 107 Kókaðar gularøtur: 85 Ráar gularøtur: 30 Grønt grønmeti: 15 Appelsin: 62 Apelsinjuice: 74 Banan: 65 Pera: 51 Súrepli: 52 Súreplajuice: 58 Mjólk: 39 Skuffukøka: 66 Sjokuláta: 70 Sjokuláta, 70 % kakao: 22 Mars o.l.: 97 Nudlir: 67 Kókað spagetti: 59 Rís: 72 Cornflakes: 121 Breyð: 48 Rugbreyð: 68 Sodavatn: 70 Popkorn: 55 Øl: 110 Kelda: www.paulun.com Et so nógv tær lystir av sjokulátu, men ongi epli. Tað er eitt av ráðunum til tín, sum vil klænka Mynd: Álvur Haraldsen