týsdagur 14. november 2000síða 3

FER‹SLUÓHAPP Ey›un Klakstein Fríggjamorgunin tók fyrsta veruliga hálkan hendan veturin fólk á bóli. Nógv smærri fer›slu- óphapp vóru kring landi›, og í Su›uroy var um repp- i›, at ska›i stó›st av, tá ein kvinna fór út av vi› Ósan í Trongisvági. Kvinnan hev›i tvey børn í bilinum, tá óhappi› hendi, men hóast bilurin fekk stóra ska›a, komu kvinnan og børnini óskal- a› frá hendingini. Onnur smærri óhapp vóru eisini í Su›uroy. Í Havn fekk løgreglan frábo›an um sjey fer›slu- óhapp. Eitt hendi vi› Kaldbakstunnil, tá ein bil- ur, sum var á veg nor›ur eftir, ikki klára›i at fóta sær, tá hann kom úr bergholinum Kollafjar›- armegin. Eingin fekk ska›a í óhappinum. Seks onnur óhapp vóru í høvu›ssta›num fríggja- morgunin, men einki teirra var álvarsamt. FER‹SLUÓHAPP Ey›un Klakstein Tórshavn: Leygardagin hendi eitt av teimum meira merkisverdu fer›sluóhappunum í høv- u›ssta›num. Ein bilur, sum kom koyrandi eftir Vegnum Langa, misti av eini hvørjari orsøk taki› á vegnum og fór oman av vegnum, tá hann var komin til Óluvugøtu. Bilurin fór inn í ein urtagar› ni›an fyri vegin, helt lei›in á fram út úr gar›inum aftur, og enda›i sí›ani á takinum á Gæsu- gøtu, sum er vegurin ni›- an fyri hendan urtagar›in. Bilførarin kom væl frá óhappinum. LÓGARBROT Ey›un Klakstein Um vikuskifti› vóru óbodnir gestir á vitjan á virkinum hjá Fiskavirking á Tvøroyri. Hesir høvdu broti› seg inn á virki›, og endamáli› vi› innbrotinum var kioskin, sum er á virkin- um. Løgreglan á Tvøroyri heldur ikki, at tann ella tey, sum hava veri› á virk- inum, hava fingi› naka› burtur úr. Eitt innbrot var› eisini framt í Havn sunnunátt- ina, og leygarnáttina var› herverk gjørt móti einum bili, sum stó› vi› Dóm- húsi› í C. Pløyensgøtu. Onkur hev›i sligi› ni›ur á taki› á bilinum vi› einum steini, og ein av rútunum var sligin ígjøgnum. Løgreglan í Havn sigur, at ta› er ein afturvendandi trupulleiki, at fólk gera seg inn á bilar, sum standa júst har. Í ØRVITI Ey›un Klakstein Tórshavn: Aftur hetta vikuskifti› gistu fleiri fólk á Politistø›ini í Havn. Orsøkin var sum vanligt ov nógv rús- drekka. Sunnunáttina var ein ma›ur á stø›ini, tí hann hev›i fingi› ov nógv upp í høvdi›. Sunnukvøldi› høvdu tvær kvinnur spent bogan ov høgt, og tær enda›u tí á Politistø›ini, har tær sluppu at sova rúsin út mánanáttina. Byrjanin til vikuskifti› gjørdist eisini í so lívliga ymsasta›ni í Havn, tí løg- reglan var› bo›send til ikki færri enn tríggjar húsaófri›ir fríggja- kvøldi›. Leygarnáttina gjørdust tveir mans so ósamdir í Klubbagar›inum, at teir fóru til hendurs. Annar breyt nøsina av einum slagi, og hin ver›ur nú skuldsettur fyri har›skap. PROMILLAN Ey›un Klakstein Tórshavn: Løgreglan í Havn tók um vikuskifti› tveir bilførarar, sum nú ver›a skuldsettir fyri at hava koyrt vi› kenning. Leygarkvøldi› helt løg- reglan í Havn seg eisini hava tiki› ein mann, sum koyrdi vi› kenning. Men illgrunin um ov høga promillu kundi ikki sta›festast, og tí kom løgreglan fram til, at ma›urin mangla›i svøvn. Hesin bilførarin kann vænta sær eina bót, tí ta› er ikki loyvt at sita vi› ratti›, um tú ikki ert førur fyri at koyra. Um vikuskifti› hev›i brø›rasamkoman samfelagsmøti í Havn. Trúbo›arar í Føroyum og útlandinum vóru millum talararnar, og nógvur sangur var á skránni SAMFELAGSMØTI Ey›un Klakstein Hetta vikuskifti› vóru árligu samfelagsmøtini hjá brø›rasamkomuni í Havn. Møtini byrja›u í Ebene- zer mikukvøldi›, og fríggjakvøldi› var fari› í ítróttarhøllina á Hálsi, har møti eisini vóru leygardag- in og sunnudagin. Vánaliga ve›ri› um vikuskifti› fekk helst onk- ran at setast aftur, men til uppbyggingarmøti› sunnu- dagin mundu ver›a út ímóti 1500 fólk. Seinasta møti›, sum var sunnukvøldi› klokkan 19.00, var› sent beinlei›is í Útvarpi Føroya. Ymsir talarar Á samfelagsmøtunum hitt- ast fólk í brø›rasamkomuni úr øll landinum, og summi eru vi›, sum vanliga halda til í útlandinum. Millum teirra vóru hesa- fer› onkrir trúbo›arar, sum eisini tala›u á møtunum. Ein teirra var Símin í Túni, sum er trúbo›ari í Venezu- ela, men sum er heima í løt- uni. Millum talararnar vóru eisini heimligir trúbo›arar sum Poul Færø, John í Skemmuni, Pól Johannes Djurhuus, Símun Pætur á Torkilsheyggi og Svenning á Lofti. Nógvur sangur Á samfelagsmøtunum er eisini nógvur sangur og tónleikur. Í Ebenezer eru nógvar gó›ar sangkreftir, og um- framt kóri›, sum undir lei›slu av Jens Christiani Guttesen sang eitt sindur lættari sangir enn vanligt á møtunum hesafer›, sungu eisini fólk sum M. C. Res- torff, Anna D. Háberg og Ólavur á Váli. Nógvur felagssangur er eisini á skránni, og seinasti sangurin á møtunum hesa- fer› var sum vanligt Gud vi› tykkum inntil næstu fer›, sum Victor Danielsen t‡ddi eftir Jeremiah E. Rankin. Og næstu fer› er á pásk- um, tá brø›rasamkoman aftur hevur hevur samfel- agsmøti. Á hvítusunnu eru eisini samfelagsmøti. Brø›urnir hittust í Havn Bilur sendandi gjøgnum urtagar› Brutu inn á flakavirki› Tikin tí hann vildi sova Hálkan tók fólk á bóli Tvær kvinnur vóru ov rúsa›ar Fyrrpartin í gjár kom hol á strandfaraskipi› Dúgvuna, tá skipi› bar vi› botn í havnini í Lorvík. Pumpur úr Lorvík og Fulgafir›i máttu flytast umbor › at pumpa sjógv úr skipinum ÓHAPP Ey›un Klakstein Strandfaraskipi› Dúgvan bar vi› botn í havnini í Lorvík fyrrapartin í gjár. Hol kom á skipi›, og sjógvur streyma›i inn í maskinrúmi›. Tá Dúgvan hev›i lagt at vi› ferjuleguna í Lorvík, var› skipi› lagt, tí pump- urnar umbor› á skipinum klára›u ikki at halda skip- inum lens. Pumpur úr Lor- vík og Fuglafir›i vór›u koyrdar umbor› fyri at hjálpa til vi› at pumpa. Skiparin umbor› á Dúgv- uni, Sámal Jákup Hansen, seg›i á middegi í gjár vi› Útvarpi›, at óhappi› hendi, tá Dúgvan var vi› innsigl- ingina til ferjuleguna í Lor- vík. Sí› alda hev›i vi› sær, at Dúgvan tók í botn, og hol kom á. Øll fer›afólkini komu í land sum vanligt, men far- lei›in um Lorvíksfjør› lá still frá klokkan 11.00 í gjár. Tá vit høvdu evsta- mark her á bla›num var ikki greitt, hvat fór at henda vi› siglingini millum Lor- vík og Klaksvík. Tjaldri var tá á veg til Lorvíkar eftir Dúgvuni, sum skuldi hjálpast til Skála, har ska›in skuldi umvælast. Dúgvan tók sjógv Nr. 219 - 14. november 2000 5 4 Nr. 219 - 14. november 2000 – Ta› kann bara ver›a Løgtingi›, sum kann ver›a stevnt fyri at peningur úr Komm- unala Ve›halds- grunninum er brúktur til at sanera kommunur vi›, sigur Leivur Hansen KOMMUNAL SANERING Áki Bertholdsen – Ta› hevur altí› veri› væntandi, at hetta endar í rættinum. Og ta› er væl eisini einasti máti, at fáa máli› endaliga avgreitt uppá. Leivur Hansen, forma›- urin í st‡rinum fyri Komm- unala Ve›haldsgrunnin, sigur, at ta› kemur ikki óvart á seg, um onkrar kommunu fara at stevna, nú peningur úr grunninum er brúktur til at hjálpa teimum mest skuldartyngdu komm- ununum vi›. Men hann væntar ikki, at ta› ver›ur hann sjálvur, ella grunnurin, sum kemur at standa vi› endan. – Tann einasti, sum kann ábyrgjast, ta› er sjálvt Løg- tingi›, sum hevur samtykt lógina, sigur Leivur Han- sen. Ta› hevur annars leingi veri› greitt, at ta› hevur veri› ivasamt, hvørjar heimildir grunnurin hevur til at brúka pening til at sanera tær mest skuldar- bundnu kommunurnar vi›. Hetta hevur bæ›i Gjald- stovan, ein lógfrø›ingur hjá grunninum og grannsko ›- arin hjá grunninum gjørt vart vi› frmmanundan. Forma›urin fyri grunnin hevur fyrr sagt, at ein løgfrø›ingur, sum grunnur- in spurdi, kom til ta ni›ur- stø›u, at hetta var at ogn- artaka pening hjá teimum kommunum, sum skuldi gjalda, og at ta› tí kundi roknast vi› endurgjalds- krøvum. – Tí ba› grunnurin allar kommunurnar um at vátta, at tær gó›tóku, at pening- urin úr grunninum var brúktur til hetta endamáli›. Ta› vóru ikki so frægt sum 20 kommunur, i› svara›u grunninum. Og av teimum fóru ta› f‡ra kommunur, sum mótmæltu peningur úr grunninum var› brúktur til at sanera summar kommun- ur vi›. Men hóast bara eitt fátal av kommununum svara›u, gjørdi grunnurin hósdagin av at betala teimum mest skuldarbundnu kommun- unum úr grunninum. Og fríggjamorgunin fekk Gjaldstovan bo› um at flyta peningin. Hetta var› gjørt eftir ein fund vi› løgmann, har hann vissa›i um, at allar heim- ildir vóru í lagi og at hetta var ta›, sum løgtingi› vildi, og hev›i samtykt. Og ni›- urstø›an hjá løgmanni var tvørturímóti, at ta› var álv- arsligt ikki at gera eftir eini løgtingssamtykt. – Tann løgfrø›iliga met- ingin hjá løgmanni sigur, at tann einasti, sum kann ábyrgjast fyri tí, sum er hent, er Førya Løgting, tí st‡ri› fyri grunnin hevur ikki gjørt anna› enn at akta eina løgtingssamtykt, og ta› vera vit noyddir til, sigur Leivur Hansen. Hann sigur eisini, at bæ›i kommunufeløgini hava á›ur gó›tiki› saneringina og so vítt, hann veit, hevur ongin mótmælt á›ur. Men Leivur Hansen á- sannar, at hetta er lógfrø›i- liga ógreitt, tí hetta er pá- standur ímóti pástandi. Og einasti máti at fáa ta› av- greitt, er at royna máli› í rættinum. – Men eru heimildirnar ikki ílagi, er ta› bara Løg- tingi›, sum kann ábyrgjast, tí st‡ri› fyri grunnin hevur ikki gjørt anna› enn, ta›, sum Løgtingi› hevur sam- tykt. – Teir tríggir hava brúkt pening hjá føroyskum komm- unum, uttan at hava fingi› loyvi til ta› og ta› standa teir til svars fyri, sigur bygdará›sforma›urin á Strondum. KOMMUNAL SANERING Áki Bertholdsen Leivur Hansen, b‡rá›s- forma›ur í Havn, Ey›un Viderø, bygdará›sforma›- ur á Sandi og Jógvan K.Mørkøre, forma›ur í Føroya Kommunufelag, eru tríggir mans, sum nú hava fingi› naka› at hugsa um. Tí teir skulu ikki ver›a bilsnir um teir onkran dagin í næstu framtí› fáa at vita, at teir eru stevndir eftir fleiri milliónum í endur- gjaldi. Teir tríggir eru í st‡rinum fyri Kommunala Ve›halds- grunnin. Og í farnu viku gjørdu teir av, at betala pen- ing úr grunninum til at sanera tær mest skuld- arbundnu kommunurnar vi›. Men seinasta or›i› er ikki sagt í hesum máli enn, tí fleiri kommunur eru so misnøgdar um hetta, at tær fara nú at kanna møguleik- an fyri at stevna. Ì hvussu so er ætla bæ›i Hósvíkar og Sjóvar komm- una sær at stevna og ta› skilst, at eisini Nes Komm- una ætlar sær at stevna. – Vit hava tosa› ley›sliga vi› sakførara. Og hann metir, at er peningur brúkt- ur úr Kommunala Ve ›- haldsgrunninum at sanera nakrar kommunur vi›, er hetta at ognartaka pening hjá hinum kommununum, sigur Eivind Jacobsen, bygdará›sforma›ur í Sjóv- ar Kommunu. – Men sakførarin sigur eisini, at teir einastu, sum kunnu standa til svars fyri hetta, eru teir, sum hava goldi› peningin. Og ta› eru teir tríggir st‡rislimirnir í Kommunala Ve›halds- grunninum, Leivur Hansen, forma›ur, umframt Ey›un Viderø og Jógvan K. Mørkøre. – Tí ver›a ta› teir, sum ver›a stevndir, leggur bygdará›sforma›urin á Strondum afturat. Hann sigur, at ta› var ikki av ongum, at Ve›halds- grunnurin í fyrstu atløgu ikki tordi at betala til saner- ingina av kommununum, fyrrenn kommunurnar skrivliga høvdu vátta›, at tær gó›tóku ta›. – Vit hava ikki loyvi til at krevja skatt inn til anna› enn okkara egnu skatta- borgarar. Men nú er pen- ingurin hjá okkum tikin til skattaborgarar í ø›rum kommunum, og ta› er ikki lógligt, uttan at vit sam- tykkja ta›. Í lógini fyri ve›haldsgrunnin stendur, at peningurin ”kann” brúkast til saneringina. Ta› stendur ikki, at hann ”skal”. Tí mugu vit gera okkara sam- tykki, sigur Eivind Jacob- sen. Hann sigur, at sakførarin nú skal kanna máli› nærri og so ver›ur endalig avger› tikin. Hann sigur eisini, at ætlanin er at fáa allar kommunurnar, sum eru ímóti saneringini, at stevna í felag. Jógvan Mørkøre, bygda- rá›sforma›ur í Hósvík, sigur, at teir fara so langt, sum tilber, fyri at fáa pen- ingin aftur. Hann sigur, at ta› stendur í lógini fyri Ve›haldsgrunn- in, at peningurin er ogn hjá kommununum og tí undrar ta› hann, at tingi› kann taka ræ›i› á pengunum, uttan at spyrja kommunur- nar eftir. Leivur Hansen, Ey›un Viderø og Jógvan K. Mørkøre í trongum skóm: Ver›a kanska stevndir eftir fleiri milliónum í endurgjaldi Framtí›in hjá Leivi Hansen, Ey›uni Viderø og Jógvani K. Mørkøre ver›ur spennandi. Gongur ta› illa, noy›ast teir út vi› fleiri milliónum í endurgjaldi úr egnum lumma Mugu stevna Løgtinginum Sandur er ein av teimum kommununum, sum nú ver›a sanera›ar og sum nú fáa luft undir veingirnar aftur