fríggjadagur 17. november 2000síða 2

Nr. 222 - 17. november 2000 3 2 Nr. 222 - 17. november 2000 Strandfer›slan er farin at leita eftir einum avloysaraskipi fyri fyri Dúgvuna, sum ikki kann sigla næstu tríggjar vikurnar SAMFER‹SLA Ey›un Klakstein Talan er um eitt størri putli- spæl, nú Strandfer›slan skal royna at skipa farlei›- irnar millum oyggjarnar uttan Dúgvuna og Ternuna. – Ta› er sera trupult, tí vit rá›a ikki yvir nóg nógvum skipum, og tá so hvørki Dúgvan og Ternan ella kunnu sigla, er ta› ikki lætt at skipa samfer›sluna, sig- ur Reidar Nónfjall, stjóri á Strandfer›sluni. Hann fekk mikukvøldi› bo› frá landsst‡rismannin- um í samfer›slumannum um, at Strandfer›slan skuldi finna eitt avloysara- skip til Lorvíksfjar›alei›- ina sum skjótast. Hetta arbei›i› er nú í gongd. Á middegi í gjár var talan um at leiga eitt skip úr Íslandi, men Strandfer›slan visti einki endaligt um hendan møguleikan, tá vit høvdu evstamark á bla›n- um. Óheppin stoytur Strandfer›slan hevur sein- astu dagarnar arbeitt vi› fleiri ymiskum møguleik- um at skipa samfer›sluna á sjónum komandi vikurnar. Hetta hendi, eftir at ta› gjørdist greitt, at Dúgvan ikki fer at sigla næstu tríggjar vikurnar. Dúgvan liggur nú á skipasmi›juni á Skála, og í gjár komu menn fram til, at ta› fer at taka tríggjar vikur, á›renn Dúgvan kann fara í sigling aftur. – Stoyturin hevur veri› beint undir motorinum, og ta› er mest óhepna sta›i›, ska›in kundi henda, sigur Magnus Magnussen, tekn- iskur lei›ari á Strandfer›sl- uni. – Og talan ver›ur ikki um tríggjar vikur vi› átta ar- bei›stímum um dagin. Ta › ver›ur arbeitt vi› fullari fer› fyri at fáa ska›an um- vældan, sigur Magnus Magnussen. Ymsir møguleikar Í gjár sigldi Smyril aftur millum Klaksvík, Fugla- fjør› og Havnina, men ta› er ikki greitt, hvussu leingi størsta strandfer›sluskipi› kann halda fram vi› hesi siglingini. Umfamt Smyril hevur Barsskor eisini gjørt túrar um Lorvíksfjør›, og a›rir bátar hava eisini veri› um fjør›in. – Vit arbei›a vi› ymisk- um møguleikum, og alt veldst um, hvørji skip vit hava at rá›a yvir. Vit vita ikki enn, um ta› er gjørligt at leiga eitt avloysaraskip úr útlandinum til farlei›ina um Lorvíksfjør›. Hesum arbei›a vit vi›, og vit um- hugsa eisini a›rar møgu- leikar, sigur Reidar Nón- fjall. – Vit hava møguleikan at skunda undir arbei›i› at skifta motorar umbor› á Ternuni, men hetta arbei›i› fer at taka minst 10 dagar afturat. Vit kunnu seta gomlu Ternuna inn í sigl- ingina fyri at taka naka› av tr‡stinum, men bæ›i tá talan er um gomlu Ternuna og Barsskor veldst nógv um, hvussu ve›ri› er, sigur stjórin á Strandfer›sluni. Strandfer›slan ætla›i í gjár at koma vi› einum út- spæli um, hvussu sam- fer›slan skal skipast kom- ≠andi dagarnar, men hetta var ikki greitt, tá vit høvdu evstamark. – Ta› er langt úti, at vit í ár 2000 onga ferju hava at seta inn, tá tøvur er á tí, sigur Reidar Nónfjall, stjóri á Strandsfer›sluni SAMFER‹SLA Ey›un Klakstein Stjórin á Strandfer›sluni hevur nógvar trupulleikar at strí›ast vi› í hesum døg- um, og hann er sera mis- nøgdur vi› stø›una á sam- fer›sluøkinum – Ta› er langt úti, at vit í ár 2000 onga ferju hava at seta inn, tá tøvur er á tí, sigur Reidar Nónfjall, – Vit rá›a yvir einum flota sum hevur ein mi›al- aldur upp á 31 ár, hóast eitt spildurn‡tt skip er á veg, og ta› elsta skipi› er 72 ár. – Samstundis sum vit tosa nógv um, at n‡ggir ka›alar skulu leggjast mill- um lond fyri at tryggja okkum gott samskifti, klára vit ikki at hava eina nøkt- andi samfer›slu millum oyggjarnar. Ta› er burtur- vi›, heldur strandfer›slu- stjórin. Gloyma samfer›sluna Hann vísir á, at Strand- fer›slan eigur ikki skipini, sum hon brúkar. Ta› er landi›, sum eigur skipini. – Vit hugsa nógv um sambandi› vi› útheimin, men hvat vi› okkara egna landi›. Meginparturin av Føroyum er sjógvur, men vit klára ikki at skipa fyri nøktandi flutningi millum oyggjarnar. Ta› er ikki gott, sta›festir Reidar Nónfjall. Stjórin og onnur starvs- fólk á Strandfer›sluni strí›- ast í løtuni vi› at loysa átrokandi trupulleikan, eftir at Dúgvan tók í botn mána- dagin og ikki kann sigla næstu tríggjar vikurnar. Men hóast møguleikarnir eru fleiri í tali, eru fáir teirra nøktandi. SAMFER‹SLAN Ey›un Klakstein Strandfer›slan hevur bi›i› Skipaeftirliti› um undantaksloyvi til gomlu Ternuna, so hon kann flyta bilar um Lorvíksfjør› komandi dagarnar. – Vit hava ikki fingi› endaligt svar enn, men líkt er til, at vit kunnu fáa undantaksloyvi í eina tí›, sigur Reidar Nónfjall, stjóri á Strand- fer›sluni. Ternan I plagdi at røkja siglingina millum Lorvík og Klaksvík, men ta› eru næstan 20 ár sí›ani, at skipi› var› tiki› úr hesi siglingini. – Um vit sera gomlu Ternuna inn í siglingina, so er ta› bara fyri at taka eitt sindur av tr‡stinum, sum liggur á Smyril, sigur Reidar Nónfjall. Farlei›in um Lorvíksfjør›: Jagstra nú avloysaraskip Strandfer›slan umhugsar at seta gomlu Ternuna inn í siglingina um Lorvíksfjør›. Gamla Ternan var tikin úr hesi sigling fyri 20 árum sí›ani Strandfer›slustjórin misnøgdur vi› stø›una Reidar Nónfjall, stjóri á Strandfer›sluni, er misnøgd- ur vi› stø›una á samfer›slu- økinum. Strandfer›slan hev- ur ov fá og ov gomul skip at rá›a yvir Ternan I um Lorvíksfjør› 70 ár og gevst Í dag hevur Tróndur Hús- gar› í Havn sín seinasta ar- bei›sdag hjá Tórshavnar Kommunu – og sunnudagin komandi, 19. november, ver›ur hann 70 ár. Tróndur er ein havnar- mynd – hann er ein av teim- um, i› dagliga síggjast koyra í gulu bilunum hjá Tórshavnar kommunu, tí hann er arbei›sforma›ur, og eingin veit so væl sum hann um kloakkirnar í Havn. Á teknisku deild hjá Tórshavnar b‡rá› plaga tey at siga, at allar kloakkirnar í Havn eru í høvdinum hjá Tróndi Húsgar›. Og nú kommunan hevur roynt at lagt allar kloakkir og a›rar veitingar undir mold í kommununi á teldu, hevur Tróndur veri› hollur stu›ul hjá teldumonnunum. Tróndur er gøtuma›ur. Hann er bóndasonur úr Sy›rugøtu, sonur navn- frama bóndan, Líggjas Húsgar›, og Sofíu Mariu sum var frá Gøtugjógv. Tróndur er tri›yngstur av átta systkjum. Hann var sum ungur á landbúna›ar- skúla í Noreg og arbeiddi har eina tí›. Hann giftist í Noreg í 1958 vi› Onnur úr Fuglafir›i. Hon er dóttir Hendrik á Bu› (Olsen), sum var frá Gøtugjógv og Katrinu (Trinu), sum var úr Elduvík, systir Jakku Har- aldsen, keypmannin í Fugl- afir›i. Anna og Tróndur fluttu aftur til Føroya seinast í fimmtiárunum og bygdu í Brøttubrekku, har tey fluttu inn í 1963. Tróndur ar- beiddi hjá Jar›arrá›num, har hann m. a. velti upp úr n‡ggjum og gjørdi upp- dyrkingarvegir. Tá Tórshavnar kommuna í 1974 fór at gera vegin úr Kaldbak til Hvítanes, fór Tróndur at starvast hjá kommununi sum arbei›s- forma›ur. Teir byrja›u at gera vegin úr Kaldbak og arbeiddu seg inn gjøgnum fjør›in og út á Sund. Tá hetta arbei›i› var li›- ugt fyri umlei› 20 árum sí›ani, fór Tróndur at fáast vi› smærri arbei›i hjá kommununi í Havn, serliga kloakkarbei›i og smærri vegaarbei›i. Av frítí›arítrivum hjá Tróndi eru at nevna, at hann er í›in í dansifelag Kaggans. Hann hevur seks- mannafar og er ofta í fjør›- inum, og nógvar summar- feriur hevur hann fingist vi› at hoyggja í Gøtu. Eis- ini hevur hann putlast nógv í urtagar›inum rundan um húsini - og børnini hava eis- ini havt gle›i av at hava hann til gartnara. Anna og Tróndur eiga f‡ra børn: Ey›un, sum er prentari og stjóri á Prent- mi›stø›ini, Tórfinn, sum er snikkari, Hendrik, i› er maskinverkfør›ingur, Kar- in Margreta sum er verk- frø›ingur, men sum starv- ast á Fiskirannsóknarstov- uni. Sosialurin Stovna›ur: 1927 Ábyrgdarbla›stjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Bla›stjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tí›indalei›ari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Markna›ardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Dagbjørt S. Hansen dagbjort@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Bla›fólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Ey›un Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turi› Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Sveinur Tróndarson sveinur@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmi›stø›in Avgrei›sla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Bla›i› ver›ur prenta› mánadag-fríggjadag klokkan 1400 L‡singar Freistir: Tekstl‡singar Størri l‡singar L‡singartorgi› Heilsanir T‡sdagsbla›i› Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsbla›i› T‡s. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsbla›i› Mik. kl. 10 T‡s. kl. 15 T‡s. kl. 12 T‡s. kl. 12 Fríggjadagsbla›i› Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsbla›i› Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri l‡singar, sum nógv arbei›i stendst av, mugu vera inni í gó›ari tí› og á›renn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbi›jast í gó›ari tí›. Stødd: Ein heil sí›a í Sosialinum er 254mm brei› og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmi› millum teigarnar er 4mm. DAGSINS MEINING Drigin eftir hárinum Fólkaflokkurin hevur einafer› afturat drigi› Tjó›veldisflokkin eftir hárinum - tá ta› sn‡r seg um mál, sum vinstr- avongurin vanliga stend- ur saman um. Eisini í málinum um eina eftir- løn til allar føroyingar hevur Tjó›veldisflokk- urin slúkt politikk Fólk- afloksins rættiliga rátt. Eftir tí - meiri og minni ógrei›a - sum er komi› fram um ta ætla›u eftir- lønina og sokalla›a skattalættan, so eru prinsippini um fólka- tryggingina ta› grund- leggjandi í uppskoti- num. Í nógv ár hava bæ›i politikkarar, fakfeløg og føroyingar sum heild á- sanna›, at ney›ugt var vi› eini munadyggari í- skoytispensjón, tí ta› fór at ver›a trupult at hækka fólkapensjónina munandi. Partvíst tí at tali› av pensjónistum ver›ur lutfalsliga stórt, samanbori› vi› tali› av fólki í vinnu, og partvíst tí at krøvini til alt fleiri samfelagsútreis›lur ger- ast størri. Hetta var ein orsøk til, at landsst‡ri›, sum tá sat, evna›i til ta samhaldsføstu arbei›s- markna›areftirlønar- skipanina vi› einum grunni, Samhaldsfasta, í samrá› vi› arbei›s- markna›in. Hesa skipan vóru bæ›i Tjó›veldisflokkur- in og Sjalvst‡risflokkur- in vi› til at samtykkja, men nú eru hesir flokkar meiri og minni noyddir at gó›taka eina skipan, sum setir ta› samhalds- fasta prinsippi› til viks. Eftir uppskotinum hjá Fólkaflokkinum ver›ur útgjald sett í mun til inngjald. Ta› merkir, at tey, sum forvinna nógv í arbei›sárum, fáa eisini eina gó›a pensjón. Eftir samhaldsføstu skipanini fáa øll ta› sama, hóast inngjaldi› er eftir inn- tøku. Veikleikin eftir upp- skotinum hjá Fólka- flokkinum er harafturat, at tey, sum einki for- vinna, t.d. óarbei›sfør, fáa onga eftirløn. Hesi skulu so fáa eina hækk- a›a fólkapensjón. Og hetta kallar Tjó›veldis- flokkurin samhaldsfesti! Útmeldingarnar frá landsst‡rinum hava ver- i› ógrei›ar, hóast al- manna- og heilsumála- st‡ri› hevur arbeitt vi› hesum máli› í hálvtann- a› ár. Og stø›an nú er tann beri hurlivasi, tí tey seinastu 10 árini hava tey flestu fakfeløgini fingi› sær sínar egnu skipanir, og hesar skulu nú fáast at sampakka vi› ta skipan, sum Fólk- aflokkruin vi› stu›li frá Tjó›veldisflokkinum skal kroysta ni›ur yvir Føroya fólk, hóast øll fakfeløgini eru ímóti. Fyri 14 døgum sí›ani bendi alt á, at løgma›ur fór at siga samstarvi› vi› Tjó›veldisflokkin upp, tí hann vildi ikki víkja frá ætlanini um fullveldi her og nú. Men fyri ikki at ver›a varp- a›ur út, gó›tók Tjó›- veldisflokkurin at fremja yvirøkur eftir tí gomlu heimast‡rislóg- ini. Fyri at bera í bøtu- flaka og fyri ikki at harma vi›haldsfólkini, royndi forma›urin so at siga alment frá, at eftir seks árum skuldi full- veldi› stovnast. Tá gjørdist løgma›ur so ó›- ur, at Høgni Hoydal fekk greitt at vita, at makka›i hann ikki rætt nú, so var› Tjó›veldis- flokkurin varpa›ur út. Avlei›ingina síggja vit nú: Fólkatryggin hjá Fólkaflokkinum ver›ur veruleiki. Og skattalætt- in hjá Fólkaflokkinum ver›ur nú til ta›, at tey flestu skulu gjalda meiri í skatti! NØVN Í VIKUNI Spyrji› serfrø›ingarnar Sosialinum Bergur Hansen, djóralækni Heri Joensen, prestur Heri Krage- steen, sálar- frø›ingur Ingi Højgaard, løgfrø›ingur Jens Andre- assen, lækni Jóhanna á Tjaldrafløtti, fø›slu/húsar- haldsfrø›ingur Jón Klein Olsen, politistur Jón Krage- steen. Fer›slu- trygd Julianna Næs, pedagogur Sjúr›ur Johannesen, sosialrá›gevi Turid Thom- sen, lestrarveg- lei›ari Marius Staksberg, málfrø›ingur Tøkk Hjartaliga takki eg øllum, sum vi› gávum, blóm- um,fjarritum og uppringingum gleddu meg á 80 ára degnum. Eisini tykkum, sum komu inn á gólvi› og gjørdu dagin so hugnaligan. Heilsan Alvilda Bærendsen Adressan: Sosialurin, box 76, 110 Tórshavn, Fax 314720 ella teldupost: spyr@sosialurin.fo – og merki›, hvørj- um tit seta spurn- ingum. Fyrstu svarini síggjast í bla›num mánadagin