fríggjadagur 17. november 2000síða 3

Vágbingar prógva enn einafer›, at teir hava hugflog og dirvi til at bróta upp úr n‡ggjum. Nú ætla teir sær undir eitt slag av fiskaaling, sum er n‡tt í Føroyum. Talan er um eina luksus- vøru og sum er nógv d‡rari enn laksur VINNULÍV Áki Bertholdsen Ta› hevur veri› stór fram- gongd í vinnulívinum í Vági tey seinastu árini. Umframt tær vanligu vinnugreinarnar, hevur eis- ini okkurt sló›brótandi virksemi stungi› seg upp. Hugsa› ver›ur sjálvandi um teir serligu trollemmar- nar hjá Injector Doors, sum hava vakt ans ví›a hvar. Og nú fara vágbingar aftur undir eitt sló›brótandi virki. Eisini hetta virki› er tengt at sjónum, men hesu- fer› er ta› ta› livandi til- feingi, sum talan er um. Ta› er Jacob Eli Müller í Vági, sum nú ætlar sær undir eitt slag av fiskaal- ing, sum er spildurn‡tt í Føroyum. Hann ætlar sær nevniliga at ala hvasskvoysu, ella tindaskalli í Vági. Hvass- kvoysa er tann fiskurin, sum á donskum eitur pig- hvarre. Á føroyskum gong- ur hann eisini undir navn- inum tindaskalli. Hetta er ein flatfiskur. Hann er næstan trillrundur, og livur, sum a›rir flatfisk- ar, ni›ri á botni. Men hetta er ein sera d‡r- mettur fiskur og tískil er markna›arprísurin eisini sera høgur. Hjá okkum er hann ikki so d‡rur, men a›rasta›ni er prísurin væl hægri enn á laksi. Eitt nú hava fiska- seljarar uppl‡st fyri okkum, at í Danmark kann prísurin koma upp á 100 krónur fyri kilo. Hesi seinastu árini er nógv gjørt fyri at menna aling av hvasskvoysu, bæ›i í Danmark og í Noregi. Og nú leggja so eisini vágbing- ar til brots. Samstarv vi› SEV Ætlanin hjá Jacob Eli Müll- er er nú komin so miki› álei›is, at hann hevur søkt kommununa um stykki at byggja virki› á. Hann søkti um eitt stykki uppá 2000 fermetrar, sum hann ætlar at reisa virki› á. Máli› var fyri á b‡rá›s- fundi í Vági t‡skvøldi› og har var› einmælt samtykt at játta› honum stykki›. Stykki› liggur beint vi› elverki› hjá SEV inni á Oyrunum í Vági. Og ta› er ikki av tilvild at virki› skal byggjast undir li›ini á SEV. Tí fyri at ala hvass- kvoysu, krevst, at vatni› hevur ein ávísan hita. Tí hevur stigtakarin havt samrá›ingar vi› SEV um at fáa loyvi at brúka ta› heita avlopsvatni› frá elverkin- um til alivirki›. Uppl‡st var á b‡rá›s- fundinum í Vági, at hesar samrá›ingar høvdu gingi› sera væl, og at SEV var ógvuliga huga› fyri at lata avlopsvatni› til endamáli›. Men hóast talan er um n‡- skapandi virki› í Føroyum, byrjar Jacob Eli Müller ikki púra á berum, tí ta› kom undir vi›ger›ini í B‡rá›- num, at hann hevur gott samstarv vi› danska fyri- tøku, sum er væl kunnug vi› hetta slagi› av aling. Tíverri eydna›ist ikki at fáa fatur á Jacob Eli Müller sjálvum. Vágbingar ala fisk til kræsnar gómar Solei›is sær ein hvasskvoysa út. Hetta er ikki kendur fiskur um okkkara lei›ir. Men gongur sum ætla›, fer hesin flat- fiskurin skjótt at geva føroyskum vinnulívi eitt bein afturat at standa á. Vágbing- urin, Jacob Eli Müll- er, ætlar sær at ala hvasskvoysu í Vági. Í Danmark kemur prísurin á hesum fiskaslagi upp á 100 krónur fyri kilo Amnesty í Føroyum skipar fyri barnakonsert í Nor›urlandahúsinum sunnudagin 19. novemb- er kl. 16. Á skránni eru Kular Røtur úr Klaksvík og kór vi› 4. A og B úr Venjingarskúlanum. Í forhøllini fer barnabólk- urin at hava eina fram- s‡ning fyri børn um børn. Her fáa fólk møgu- leika at kunna seg eitt sindur um arbei›i› hjá Amnesty. Eisini ber til at senda áheitanir til ríkis- lei›arar um at ste›ga píning. Tiltaki› ver›ur fyri- skipa› í sambandi vi›, at 20. november er altjó›a barnarættindadagur. Felagi› ynskir at n‡ta høvi› at l‡sa stø›una hjá børnum a›rasta›ni í heiminum, og vísa hvussu vit kunnu hjálpa teimum, i› ikki hava ta› so gott, sum vit í Før- oyum. Forsølan av atgongu- merkjum byrjar í Kunn- ingarstovuni og í Nor›ur- landahúsinum fríggja- dagin. Kostna›urin er 80 kr. Írokna› er okkurt at leska sær vi›, sum MBM letur. Alt arbei›i› ver›ur gjørt sjálvbo›i›. Vinn- ingurin fer óskerdur til arbei›i› hjá Amnesty í Føroyum. Amnesty International Føroya Deild Tí›indaskriv: Amnesty barnatiltak í Nor›urlandahúsinum Nr. 222 - 17. november 2000 5 4 Nr. 222 - 17. november 2000 gult cyan magenta svart støðirnar kring landið Í Gundadali tel. 31 47 70 Í Kollafirði tel. 42 10 83 Í Saltangará tel. 44 91 33 Í Klaksvík tel. 45 73 53 Í Sørvági tel. 33 20 01 Í Leirvík tel. 44 33 60 Í Skálafirði tel. 44 12 00 VIKA 46 VIKA 46 1 The Beach 1 The Beach 2 Thr 2 Three Kings ee Kings 3 Double Jeopar 3 Double Jeopardy dy 4 Blue Str 4 Blue Streak eak 5 Anna og Kongen 5 Anna og Kongen 6 Kissing a Fool 6 Kissing a Fool 7 American Beauty 7 American Beauty 8 The Haunting 8 The Haunting 9 007 - 9 007 -The W The World is not Enough orld is not Enough 10 Bowfinger 10 Bowfinger p e t u r & p e t u r 3 2 0 8 7 0 The Beach Mission to Mars Íbú›arbygging, par- keringspláss og skúlaumvæling eru nakrar av verk- ætlanunum, sum eru í gongd í Runavíkar Kommunu KOMMUNUMÁL Edvard Joensen, Runavík: Runavíkar Kommuna er í stø›ugari menning. Hand- ilsbygningar og íbú›ir eru nøkur av næstu stigunum, tikin ver›a. Oman fyri Eysturoyar Røktar- og Ellisheim ver›a væntandi fleiri smærri íbú›ir bygdar komandi ár, sigur Jákup Lamhauge, b‡- rá›sforma›ur í Runavík. Talan er um verkætlan, sum Høgni Mikkelsen, byggimeistari, fer at gera. Jákup Lamhauge sigur, at ætlanin er at byggja fleiri smærri íbú›ir, sum fólk, i› vilja sleppa úr størri hús- um, so kunnu ogna sær. Lendi› til bygginginga er keypt, sigur b‡rá›sforma›- urin, men enn er arbei›i› ikki fari› í gongd. B‡rá›s- forma›urin sigur, at ætlan- in var at bygja í ár, men hetta var› útsett. Stutt og greitt tí, at fólk fekst ikki at gera arbei›i›. Runavíkar Kommuna let- ur íbú›irnar byggja, men fer ikki at eiga tær, tá li›ugt er. Fólk, sum ætla at flyta í tær, fara at keypa tær aftur frá kommununi. Skúlin á Glyvrum ver›ur høvu›sumvældur. Hetta er stórarbei›i, sum hevur sta›i› vi› eina tí›, og enn ikki er li›ugt. Jákup Lamhauge sigur, at alt ver›ur rivi› innan úr skúlanum, Solei›is bók- staviliga. Sí›an ver›ur gjørt av n‡ggjum aftur. Arbeitt hevur higartil veri› fyri einar sjey-átta milliónir seinastu f‡ra árini, og hild- i› ver›ur fram, til komi› er gjøgnum allan skúlan, sum hann er. Skúlin er frá 1958, og krøvini vóru ikki tey somu til skúlan tá, sum tey eru nú. Annars ver›ur kanna›, hvussu gerast skal vi› skúlaverki› í Runavíkar Kommunu sum heild, sigur b‡rá›sforma›urin. Skúlin er vi› at koma í hølis- trupulleikar. Í løtuni eru f‡ra kommunalir skúlar í kommununi. Í Rituvík, Runavík, Glyvrum og Søld- arfir›i. Um ein n‡ggjur, stórur meginskúli skal byggjast, ella hvussu farast skal fram, má naka› skjótt fáast ein avger› um, skilst á b‡rá›sformanninum. Eisini handilsvinnan í Runavík er í menning. Eitt n‡tt, stórt handilshús ver›- ur bygt naka› skjótt í Runa- vík, og Runavíkar Komm- una hevur samtykt at gera parkeringsøki til bygning- in. Talan ver›ur um kjallar- an í hesum n‡ggja handils- bygninginum, sum komm- unan skal eiga. Ta› er solei›is, sigur Ják- up Lamhauge, b‡rá›sfor- ma›ur, at Runavíkar Kommuna eigur øll parker- ingsplássini fram vi› høv- u›svegnum vi› undantaki av onkrum lítlum øki onku- sta›ni. Tí var› eisini hildi› rætt, at kommunan gjørdi parkeringsplássi› til hend- an n‡ggja bygningin og sjálv eigur ta›. Eisini annar bygningur er í ger beint oman fyri havn- arlagi›. Ta› er eitt rei›ara- virki, sum byggir goymslu- bynging vi› havnina. Bygningurin ver›ur í trim- um hæddum, har ni›asta hæddin ver›ur goymslurúm í smaband vi› fiskivinn- una, me›an tær bá›ar ovaru ver›a til handilsvinnu og skrivstovuhøli. Annars er n‡ggja salt- goymslan, sum føroyska- íslendska felagi› Hafnar- bakki hevur bygt á Glyvr- um, li›ugt og klárt at taka í móti fyrstu saltlastini. Væntandi kemur fyrsta skipi› einafer› beint eftir mána›arskifti›, sigur Jákup Lamhauge b‡rá›sforma›ur í Runavík, sum ikki stillar upp aftur til kommunuvali› í næstu viku. Nógv virksemi í Runavík Hølistrupulleikar noy›a Heilsufrø›iligu Starvsstovuna at flyta ein part av virksemi- num í bygningin hjá Svend Krosstein á Falkavegnum. Økt virksemi krevur størri hølir, og tí ver›ur ney›ugt at taka hetta stigi›, men enn er leigusáttmáli ikki gjørdur. Hóast alt virksemi› nú ikki er savna› undir einari lon, so heldur Bár›ur Enni, stjóri, ikki, at hetta ver›ur nakar vansi í arbei›num HEILSUFRØ‹ILIGA STARVSSTOVAN Stefan í Skorini Orsøkin til, at starvsstovan nú fær brúk fyri meira plássi, er, at stovnurin hev- ur fingi› fleiri uppgávur latnar í hendi av landsst‡r- inum seinastu árini. Eisini er tørvurin av kanningum vaksin hesa tí›ina. Í 1997 vór›u 20.000 kanningar gjørdar, me›an 32.000 kanningar vór›u gjørdar í 1999. Økta tali› krevur sjálvandi betri umstø›ur. Talan er um eftirlitsdeild- ina, sum skal flyta ni›an í hølini hjá Svend Krosstein uppi á Hálsi, me›an kann- ingardeildin framvegis ver›ur á Debesartrø›. Enn er alt ikki komi› uppá pláss vi›víkjandi leigusáttmálanum, og Fíggjarmálast‡ri› skal eis- ini gó›kenna sáttmálan, á›renn fari› ver›ur í gongd vi› at flyta. – Arbeitt ver›ur vi› at gera leigusáttmála um at leiga hølir til eftirlitsdeild- irnar. So skjótt leigusátt- málin er gó›kendur av Fíggjarmálast‡rinum, ver›- ur arbei›i› vi› at gera n‡ggju hølini klár sett í verk, solei›is at fólk kunnu flyta út úr starvsstovuhús- inum fyrst í komandi ári, sigur Bár›ur Enni. Gamal trupulleiki Bár›ur Enni vísir á, at tørv- ur hevur veri› á betri hølis- vi›urskiftum í tvey ár bæ›i fyri kanningardeildina og eftirlitsdeildina. Arbeitt hevur tí veri› vi› at fáa n‡ggj høli til vega, men ta› hevur ikki eydnast fyrr enn nú. – Ikki fyrr enn nú hava vit funni› eina hóskandi loysn, eftir at hava arbeitt vi› hesum í tvey ár, tí hetta er ein stór kabala, sum skal ganga upp. Bár›ur Enni vísir annars á, at tey hava veri› sera væl nøgd vi› verandi høli, men at har er vor›i› ov trongt til alt virksemi›, og um stovn- urin skal klára at fylgja vi›, so er ney›ugt vi› n‡ggjum hølum. Eftir flytingina ver›a arb- ei›sumstø›urnar betri, bæ›i fyri tey, sum arbei›a vi› eftirliti, men eisini fyri kanningarstovurnar. Hølini á Debesertrø› ver›a í næst- um umbygd, so mi›hæddin og loftshæddin bara ver›a n‡ttar til kanningarstovur. Á fíggjarlógini fyri 2001 og 2002 er skoti› upp at játta› 6,5 milliónir krónur um ári› í 2 ár, tilsamans 13 milliónir krónur til hesa umbygging. Arbei›i› hjá Heilsufrø›i- ligu Starvsstovuni ver›ur tí í framtí›ini b‡tt í tvey. Kanningardeildin ver›ur í hølunum á Debesartrø›, me›an eftirlitsdeildin eftir øllum at døma flytir ni›an á Falkaveg á Hálsi. – Sum heild er ta› kanska ikki ein fyrimunur, at virksemi› ver›ur b‡tt út á fleiri stø›, men hinvegin ber ta› til at skipa solei›is fyri, at øll arbei›a á somu innanh‡sis skipanum. Ta › skal vera solei›is, at ta› ikki ger naka›, um stovnur- in hevur fleiri adressir, men at ta› kanska fer at vísa seg at vera ein fyrimunur. Ætl- anin er, at stovnurin skal koyra á einum telduneti og á somu telefonskipan, sigur Bár›ur Enni. N‡ggjur goymslu- og handilsbygningur ver›ur bygdur millum havanarlagi› og høvu›svegin í Runavík Mynd: Edvard Joensen Heilsufrø›iliga Starvsstovan flytur í n‡ggj høli