fríggjadagur 17. november 2000síða 7

Nr. 222 - 17. november 2000 13 12 Nr. 222 - 17. november 2000 Revsa›ir fyri at seta virki á stovn í Vági – Tey 25 arbei›spláss- ini á Palm Seafood í Vági ver›a ikki til um nøkur ár, tí eitt virki í Vági hevur nógv fleiri útrei›slur, enn virkini í meginøkinum hava, siga Leivur Linden- skov og Petur Johannesen KAPPINGARFØRI Áki Bertholdsen – Ætlar ta› almenna at av- tofta vinnulívi› í útja›ar- anum í Føroyum og noy›a øll virkini at flyta til Havn- ar? Hetta er spurningurin, sum lei›slan á saltfiska- virkinum, Palm Seafood, í Vági nú seta almennu myndugleikunum. Og teir siga, at teir vilja fegnir hava svar frá Anfinni Kallsberg, Løgmanni, Høgna Hoydal, Varaløgmanni og Helenu Dam á Neystabø, fyri at fáa svar frá einum politikara úr hvørjum flokki í samgong- uni. Og ta› er ikki av ongum, at Leivur Lindenskov og Petur Johannesen, sum eru oddamenn í Palm Seafood í Vági, reisa hendan spurn- ingin. Teir siga, at ta› eru eini 25 ársverk á hesum salt- fiskavirkinum, sum teir hava í Vági, og teir keypa eini 2.500 tons av fiski um ári›, sum teir sí›ani virka. – Men hesi arbei›spláss- ini eru øll burtur um nøkur ár. Orsøkin til ta› er, at ta› stendst so nógvur eyka kostna›ur av at hava salt- fiskavirki í Vági, at vit koma ikki at standa okkum í kappingini vi› virkini í mi›sta›arøkinum, sum ikki hava hesar somu útrei›sl- urnar. Teir siga, at ta› allar- mesta av fiskinum, sum teir salta, noy›ast teir at keypa nor›anfyri og flyta hann su›ur,tí ongir bátar eru eftir á fjør›inum. Og sí›ani skulu kassar og kør flytast nor›ur um fjør› aftur. Teir siga, at ta› kostar teimum minst 600.000 meiri at hava virki› í Vági, enn ta› hev›i kosta› at havt eitt tilsvarandi virki í mi›sta›arøkinum. Av teimum 2.500 tonsun- um, sum teir virka um ári›, keypa teir umlei› 300 tons í Vági og 200 tons a›ra- sta›ni í Su›uroy Av teimum 2.000 tonsun- um av fiski, sum teir sostatt keypa nor›anfjør›, eru eykaútrei›slurnar hesar hjá virkinum í Vági:Flutningur av fiski til virki›: 2000 tons á 20 oyru fyri kilo = 400.000,00 kr. 1250 kør retur á 25 kr. hvørt = 31.250,00 kr. 23.810 av 70 L. kassum retur á 3,13 kr. fyri hvønn = 74.525,30 kr. 10.000 av 90 L. kassum retur á 3,13 kr. fyri hvønn = 31.300, 00 kr. Sostatt kostar flutningur- in av fiskinum til virki og flutningurin av íløtum retur tilsamans 537.075,30 krón- ur tilsamans. Tann virka›i saltfiskurin ver›ur fluttur av aftur virk- inum í 40 fót bingjum. Sambært Eimskip er meir- kostna›urin hjá Palm Sea- food av hesum 70.500, 00 krónur. Sostatt eru eykaútrei›sl- urnar av at hava virki› í Vági, ísta›in fyri í mi›sta›- arøkinum, tilsamans 607.575,30 krónur, vi› mvg. Teir bá›ir á Palm Sea- food siga, at í hesum rokni- stykkinum hava teir ikki tiki› kostna›in av at flyta fisk, sum teir keypa a›ra- sta›ni í Su›uroynni, til Vágs. Prísurin fyri ta› er 12 oyru fyri kilo vi› Strand- fer›sluni. Teir hava heldur ikki tiki› a›rar útrei›slur vi›, sum teir hava av at vera í Vági, men sum virkini í mi›sta›arøkinum ikki hava. Eitt nú er ta› d‡rari hjá teimum at fáa pakning til vega. Og ikki minst kost- ar ta› meiri hjá einum virki í Vági at fáa salt til vega, enn ta› kostar hjá einum virki í mi›sta›arøkinum, tí farmagjald skal betalast til Vágs. Og ta› er ein stór út- rei›sla, tí ey›vita› brúkar eitt saltfiskavirki nógv salt. Gera mun á virkjum Teir bá›ir vinnulívsmenn- inir í Vági vísa eisini á, at ta› almenna letur stu›ul til at flutning av fiski. – Men ta› eru bara fesk- fiskavirkini, sum fáa hend- an stu›ulin fyri at flyta tann virka›a fiskin til Havnar. Stu›ulin er 25 oyru fyri kilo. Saltfiskavirkini fáa ikki eitt oyra í stu›uli til at flyta saltfisk til Havnar. – Øll virkini í landinum kappast um ta› somu rávøruna. Men ta› gevur onga meining, at vit, sum salta fiskin, skulu vera fyri vanb‡ti afturímóti teimum, sum virka feskan fisk. Leivur Lindenskov og Petur Johannesen spyrja, um ta› er so spinnandi gali› í Føroyum, at landsins kosnu menn og kvinnur eru komnir til ta ni›urstø›u, at ta› eru tey, sum skulu gera av, hvar í landinum fiski- vinnan skal vera?? – Ta› er júst ta›, tey gera vi› at gera mun á, hvørji virki skulu fáa stu›ul og hvørji skulu ikki fáa stu›ul. Teir siga, at teir hava veri› á fundi í vinnunevndini, har teir hava greitt frá stø›uni. – Men í vinnunevndini er uttan iva ein avger› tikin um, at í Su›uroynni skal onki saltfiskavirki vera. - Tí ver›ur almennur stu›ul bara latin til feskfiskavirk- ini. Og sostatt stu›la po- litikararnir uppundir tann ójavna, sum longu er ímill- um virkini, siga Petur Jo- hannesen og Leivur Lind- enskov. VI‹MERKINGAR Vilhelm Johannesen, løgtingsma›ur Í samband vi› uppstill- ingina til b‡rá›svali› í Klaksvíkar kommunu 21. november í ár, fekk undirrita›i áheitan um at stilla upp á lista javnar- floksins til b‡rá›svali›, men av tí at eg siti sum løgtingsma›ur bar eg meg undan. Mín grund- geving var, at ta› ber ikki til, at vera løgtings- ma›ur og b‡rá›slimur samstundis. Nú valevnislistarnir er kunngjørdir, eri eg vor›- in varur vi›, at tveir landsst‡rismenn hava lati seg stilla upp til b‡- rá›svali› í Klaksvíkar kommunu. Teir eru Ey›- un Eltør, i› er á sjálv- st‡rislistanum og Karst- en Hansen, sum er á tjó›veldislistanum. Hes- in seinni hevur beinlei›- is bo›a› frá, at hann ætl- ar sær eftir borgmeistar- aketuni, og ta› vil siga, at hann leggur frá sær sum landsst‡risma›ur. Mín spurningur til landsst‡rismenninar Ey›un Eltør og Karsten Hansen er: Ver›a tit valdir í b‡rá›i›, og kort- ini ikki røkka eftir ket- uni, fara tit so at halda fram sum landsst‡ris- menn, ella fara tit at siga landsst‡rissessirnar frá tykkum, og at taka vi› sum b‡rá›slimir? Um svari› frá tykkum er noktandi, er tykkara uppstilling uppá kvam- svís, t.v.s. at tit vi› tykkara uppstilling bert gera gjøldur burtur úr veljarunum og halda veljaran fyri ta› turra spott. Tit vita bá›ir tveir, at ein landsst‡risma›ur kann ikki hava onnur størv, og kann tí heldur ikki sita sum b‡rá›slim- ur. Mín spurningur til Jógvan vi› Keldu er: Um tú ver›ur valdur og megnar ar var›veita ket- una, ætlar tú so fram- haldandi at vera bæ›i løgtingsma›ur og b‡- rá›sforma›ur í Klaks- víkar kommunu. Sjálvur meti eg løgtingsarbei›i› at vera so krevjandi, og at taka so nógva tí›, at eg ikki sá meg føran fyri ar siga ja til eina áheitan um at stilla upp til b‡- rá›svali›. Á tingi eri eg andstø›utingma›ur. Jógvan vi› Keldu er í samgongu. Er sostatt ein av teimum, sum hevur tiki› sær ábyrgdina av at st‡ra landinum, og skuldi tí havt munandi størri ábyrgd og meira um oyruni enn eg havi. Eg skal n‡ta høvi› at heita á allar veljarar í Klaksvíkar kommunu, um at fara mannsterkir á val og seta krossin vi› lista C ella eitt av val- evnunum á lista javna›- arfloksins. Javnarflokk- urin hevur fleiri fer›ir fyrr havt lei›sluna í Klaksvíkar kommunu. Vit høvdu kommunu- st‡risformenninar Jacob E. Jacobsen (Jakke á Bakkanum), Richard Jacobsen og Poul Jacob Olsen. Vit hava eisini havt tveir b‡rá›sfor- menn. Nevniliga Trúgva Laksáfoss og Óla Heine- sen. Nu er vert at royna javna›arflokkin aftur. At geva honum lei›sluna av b‡num! Í teimum tí›arskei›- um, tá javna›arflokkurin hev›i lei›sluna, hendu framstig í Klaksvíkar kommunu. Stórar havnaútbyggingar á vestursí›uni, á Stongu- num og á Kósini. Báta- brúgvarnar vór›u lagdar út. Svimjihøllin var› bygd, vit fingu tí›ar- hóskandi hølir til eitt bókasavn, stø›i› var› lagt undir vi›alundina úti í Grøv. Fari› var› undir at frí›ka runt um í b‡num. Byggisamtykt og byggiætlan var› gjørd fyri alla komm- una. Stór lendir vór›u keypt og løgd út til set- húsabygging o.s.fr. Og javna›arflokkurin í Klaksvík eigur framvegis fólk, i› hava evnir og vilja, og sum hava s‡nt dugnaskap á kommunalpolitiska øki- num. Tí skal eg enda vi› at endurgeva áheitanina um at fara mannsterk á val og seta krossin vi› lista C ella eitt av valevnunum á lista javn- arfloksins til b‡rá›sval- i› 21. november. Gott val øll somul! Spurningar til: Ey›un Elltør, Karsten Hansen og Jógvan vi› Keldu Er ta› so spinnandi gali›, at landsins kosnu menn og kvinnur hava tiki› avger› um, at í Su›uroynni skal onki saltfiskavirki ver›a, spyr lei›slan á Palm Seafood í Vági. Teir vóna at fáa svar frá hesum trimum, sum manna lei›sluna í flokkunum í samgonguni, og sumsostatt eru fremstu umbo› fyri landsins stjórn Frá Vilhelm Magnus- sen og Kingo til Dánjal á Neystabø og Tangz. So vítt fevndi tónleikakvøldi›, sum Føroya Studentaskúli skipa›i fyri í Vestur- kirkjuni mikukvøldi› í sambandi vi› 1000 ára haldi› UMMÆLI John Johannessen Eitt, men ikki endiliga eins. Solei›is tók Heri Joen- sen, sóknarprestur, saman um sang- og tónleikakvøld- i›, sum Føroya Studenta- skúli og HF skei› skipa›i fyri í Vesturkirkjuni miku- kvøldi›. Næmingarnir og lærarar teirra høvdu stápla› eitt megnar tiltak á beinini, sum gav eina gó›a mynd av sanginum og tónleikinum í føroyska trúarlívinum heilt frá Kingo og fram til í dag. Tey, sum framførdu, vóru úr ymsum samkomum í landinum, og umbo›a›i til- taki› tí eisini alla breiddina í føroyska trúarlívinum. Kingo úr Tjørnuvík Eftir at Bergur Debes Joen- sen, sóknarprestur, hev›i bo›i› vælkomin og røtt eitt sindur um t‡dingin av at vera kristin, var› lagt til brots í fjølbroyttu tónleika- skránni. Ta› vóru kirkjufólk úr Tjørnuvík, sum løgdu fyri vi› at syngja Kingo sálmar, júst sum teir vór›u sungnir í Tjørnuvík fyri hundra› árum sí›ani. Gamli Vil- helm Magnussen úr Tjørnuvík, sum sjálvur hevur uppliva› Kingo sang- in sum barn, sang meistar- liga fyri. Tjørnuvíkingarnir løgdu stóran dent á, at sygja júst sálmarnar á donskum og drynjandi, júst sum gjørt var› í føroysku kirkjunum, á›renn ta› gjørdist vanligt at spæla urgu aftur vi› sanginum. Heilt vist var hesin forni sangur hugtakandi at hoyra framførdan í teirri n‡- mótans og glæsiligu Vestur- kirkjuni. Enskur íblástur Frá Kingokórinum leyp skráin rættuliga langt fram í tí›ina til sálmasang frá brø›rasamkomuni. Sálmarnir vi› enskum íblástri, sum Siloakóri› úr Fuglafir›i vi› Ey›un á Lakjuni framførdi, vóru ógvuliga melodiøsir og góvu okkum áhoyrarum eitt gott innlit í vakra kórsang- in, sum ey›kennir brø›ra- samkomuna. Siloakóri› leg›i stillis- liga fyri vi› men enda›i vi› einum lagatyssi, sum rættu- liga setti lív í tey 800 átrúna›arliga fjølbroyttu fólkini, sum vóru komin saman í Vesturkirkjuni mikukvøldi›. 18 ára gamli Gunnar Guttesen tók vi›, har Siloa- kóri› slepti. Hann fram- førdi meistarliga saman vi› vinmonnum sínum eitt instrumentalt lag, sum hann sjálvur hev›i gjørt. Gunnar Guttesen og vin- fólk framførdu eisini eitt ógvuliga vælljó›andi norskt lag, sum kallast Let the sunshine. Kristiligur ungdómur Kristiligi felagsskapurin fyri studentar í Føroyum, KFS, setti eisini sín dám á kvøldi› vi› vøkrum lov- sangi, og eftir tey tók ein bólkur, sum kallar seg Salt- brø›ur vi›. Saltbrø›ur framførdu ógvuliga n‡tmótans tónleik vi› kristiligum innihaldi. Ein annar bólkur, sum heilt avgjørt lá longst frá Kingo sanginum, var bólk- urin Liquid Gravity. Hesin bólkurin spældi alterna- tivan rokk, og hóast ikki eitt or› var› nevnt í tekstinum um kristindóm, hev›i enski teksturin, sum Dánjal Jacobsen hev›i skriva›, ein heilt grei›an bo›skap. Aftur til Kingo Í endanum á skránni sluppu næmingarnir í Hoydølum sjálvir fram at mikrofonun- um. Næminagarnir, sum ganga á hástigi í tónleiki, høvdu skipa› seg í eitt kór, sum undir lei›slu av Zazhariasi Sørensen fram- førdi kingo tónleik eftir moderna›ari útseting. Ógvuliga stórsligi› ljó›- a›i ta›, tá næmingarnir sungu sálmin, Nú rennur sólin frí, efir útseting hjá Kára Bæk. Rythmiska kóri› í Hoy- dølum slapp eisini framat, og framførdu tey vi› undir- spæli frá popbólkinum, Tangz, bort úr Eversmiling Liberty. Sanniliga eitt framúr væl eydna› tiltak, sum tók ta› gle›iliga fram í krisnitrúnni og savna›i ymsu meinig- heitirnar heldur enn at spja›a, sum føroyingar ofta hava lyndi til. Eingin ivi um, at slík til- tøk hoyra heima í almennu føroysku kirkjunum, eins og vanliga gu›stænastan. Eitt, men ikki endiliga eins… Tangz í Vesturkirkjuni