fríggjadagur 17. november 2000síða 8

gult cyan magenta svart 14 Nr. 222 - 17. november 2000 VI‹MERKINGAR Í kvøld, 17. nov. kl. 19.00 ver›ur ein ø›rvísi guds- tænasta í Christianskirkj- uni. Hendan gudstænasta ber navni› Rósuguds- tænasta. Hetta er ein gudstænasta, sum ver›ur hildin fyri teimum, sum hava veri› útsett fyri in- cest og kynsliga mis- n‡tslu, teirra familjum og fyri teimum, sum vilja vísa sína samkenslu vi› teimum, sum hava upp- liva› hetta. Samstundis gloyma vit ikki hann ella hana, sum hava framt hesa misn‡tslu. Ta› er eisini rúm fyri teimum á hesi gudstænastu! Hví rósugudstænasta? Tí at rósan er eitt symbol uppá kærleika, uppá Jesus. Tann illger›, mis- n‡tarin hevur gjørt, kost- a›i Guds soni lívi›, sam- stundis sum Jesu dey›i á krossinum veitir heilsu- bót. Rósan er sett mitt ímillum alla lí›ing – mitt ímillum tornir! Vi› hesi gudstænastu vilja vit ásanna, at sam- felagi› og kirkjan hava veri› tigandi. Kirkjan bo›ar umsorgan og fyri- geving, men hetta hava vit fari› alt ov lætt um, vi› tí úrsliti, at vit ikki hava tiki› offrini í álvara. Alt ov skjótt hava offrini fingi› at vita, at tey skulu læra seg at fyrigeva og gloyma ta›, sum hent er, me›an sárini blø›a ví›- ari! Undir hesi gudstæn- astu er ta› møguleiki at fáa forbøn og at koma til Harrans ná›ibor›! Har tekur Hann og fyrigevur okkum, tí vit klára ta› ikki sjálv! Eftir gudstænastuna ver›ur kaffi og samtala. Ta› er felagsskapurin »KRIS í Føroyum« sam- an vi› prestunum í Klaksvík, sum skipa fyri hesi gudstænastu. Klaksvík er Nor›oya mó›ir Tí›indaskriv Rósan vísir veg út úr myrkrinum! Rósugudstænasta ver›ur í Christianskirkjuni í kvøld kl. 19.00 John Sigurd Joensen Valevni á javna›arlistanum í Klaksvík Solei›is yrkir Bernhard Brim sáli í sanginum »Kvø›a til Klaksvíkar«. Eitt brot úr sí›sta versi ljó›ar: Tí at Klaksvík er Nor›- oya mó›ir hon er nor›oyinga álit og trygd her er menning og nørandi gró›ur, her í Nor›oya prú›astu bygd Nógv er hent í Klaksvík sí›an hesin vakri sangur var› yrktur. Her hevur sanniliga veri› menning og nørandi gró›ur, men enn er langt á mál. Vit mugu minnast, at orsøkin til at Klaksvíkin er í menning er okkara vinnu- lívs-, fiski- og útró›rar- menn og tey, sum arbei›a á fiskavirkinum. Alivinnan er í stórari framgongd og gevur nógv arbei›i. Vón- andi heldur framgongdin fram. Uttan hesi, sum starvast í fiskivinnuni, var ongin menning í Klaksvík. Men av teirra ávum kunnu vit menna og skapa gó› gró›rarlíkindi í Klaks- vík. Annars haldi eg, at Klaksvíkin hevur gott og ágr‡ti› fólk innan allar stættir. Ta› skal ongin ver›a gloymdur, sum ger eitt gott arbei›i, hvør á sínum øki. Eg nevndi at byrja vi›, at enn er langt á mál. Tí er ta› ógvuliga umrá›andi til hetta b‡rá›svali› at velja teir røttu persónarnar í b‡- rá›i›. Vit vilja gró›ur og meiri menning í Klaksvík. Vís mær álit, eg havi álit á tær. Gott val. Vel rætt! Trivna›urin upp – skattaprosenti› ni›ur Birgir Mohr Sandur Máli›, at hava gó›an trivn- a› í kommununi samstund- is sum fari› ver›ur undir mi›víst at lækka skatta- prosenti› so lí›andi, kann røkkast, men høvu›sfyri- treytin er, at bygdarrá›i› framhaldandi hevur sum fremsta mál at ni›urgjalda skuldina hjá Sands komm- unu. HETTA ER NEY‹- UGT! Okkara kommuna var ein av teimum kommununum, sum var har›ast rakt av samfelagskrepuni í nítiár- unum. Hvussu hart kreppan rakti her l‡sist best vi› tí sannroynd, at skattainntøk- an var› nærum hálvera›, hóast skattaprosenti› var og er í toppi. Hetta var ikki minst orsaka› av, at størsta arbei›splássi› her – flaka- virki› – var stongt í fleiri ár. Hetta hendi alt eftir at kommunan líka sí›an 1970 hev›i framt íløgur yvir f‡ra umfør vi› byggjan og út- byggjan av Sands havn fyri meira enn 100 mill. kr. til- samans, umframt a›rar í- løgur. Sands havn er í dag størsta aktivi› á Sandi, ein stór og trygg havn, sum er fyritreytin fyri fiskavirkin- um og øllum hinum aktivi- tetinum har úti. Undir og eftir búskapar- kreppuna hevur ta› veri› ney›ugt at hildi› tørn og skáksiglt fíggjarliga. Skuldin var› umfíggja› saman vi› ø›rum komm- unum og Føroya Løgting hevur nú fimm ár seinni vi› lóg vi›tiki› at sanera part av skuld hjá nógvum kommunum, so allar koma at skylda minni enn tríggjar skattaálíkningar. Eisini er nú fingin til vega n‡ggj fimm ára umfígging av restskuldini. Hetta seinasta er ein fyritreyt fyri lands- politikkin. Samstundis er skattainn- tøkan aftur vaksin, so tí›in er nú komin til at normali- sera vi›urskiftini aftur, ta› vil siga at lækka skatta- prosenti› so hvørt komm- unuskuldin ver›ur ni›ur- goldin vi› umlei› 10% árliga, fyri til endans at røkka málinum: kommunu- skuld hægst ein álíkning. Fyrst tá kemur Sands kommuna í trygga legu og kann virka optimalt. Fyri at náa hesum máli er ney›ugt, at tey, sum ver›a vald inn í bygdarrá›i› 21. november, gera sær greitt, at hvør króna má vendast, og ni›urgjalding av skuld framvegis má vera lagt í fastar rammur og fasthild- i›. Bert harvi› kunnu vit lækka skattaprosenti› og ni›urseta kommunuskattin, sum rakar allar inntøkur eins hart og harvi› tey lág- løntu sera hart. Lægri kommunuskattur er ein partur av trivna›inum, og ein fyritreyt. Gott val! Katrin Dahl Aftursvar til b‡rá›sformannin Í Sosialinum í dag, 9. nov., hevur Leivur Han- sen aftursvar til eina grein hjá mær nú um dagarnar, hvar hann vi›ger ta›, sum eg seg›i, at »henda seinasta b‡- rá›ssetan ikki hevur víst stabilitet«. Eftir drúgvar umber- ingar kemur hann vi› ni›urstø›uni »Men fólkaflokkurin var hvørki at høgga ella stinga í, og tí gjørdu vit í Tjó›veldis- flokkinum av at taka vi› tilbo›num frá hinum flokkunum, (les Sam- bandsflokkinum) um at kasta saman vi› teimum og solei›is fáa stabilitet aftur«. Í sama Sosiali stendur at lesa, at Tjó›veldis- flokkurin í b‡rá›num nú hevur vent summum av sínum »stabilu« sam- starvsfeløgum, teimum sosialistiskt sinna›u og teimum sjálvst‡rissinn- a›u, baki› og hevur saman vi› Sambands- flokkinum kasta› saman aftur vi› Fólkaflokkinum fyri í skundi á eykab‡- rá›sfundi at fáa eitt upp- skot samtykt. Hvar er nú stabilitetur- in, Leivur? Ofta etur hundur ta›, hann havnar Ein heilsan til sandingar Sólvit Simonsen Valevni til Sands bygdarrá› Eg havi lati› meg stilla› upp til kommunuval kom- andi setu. Ikki kann lovast gull og grønar skógir. Sands kommuna er skuldarbundin og má ta› fyrsta ver›a tey komandi árini at fáa goldi› skuldina ni›ur, so gongd fæst á aftur. Annars er at vóna, at arbei›sgongdin heldur fram bæ›i á sjógv og landi, so skal ta› nokk ikki ver›a nakar trupulleiki at fáa ta› at bera til. Tá i› eg havi lati› meg stilla upp, er ta› so avgjørt ikki av nakrari egininte- ressu, men eg vil fegin hava ávirkan á at gera ta› besta fyri bygdina hjá okkum, so- lei›is at ta›, sum møguleiki er at fáa á skafti›, skal sjálvandi gerast fyri ta› fólk, sum her búleikast, yngri sum eldri. Um heystartí› tá náttin s‡gur yvir landi› Og vetur nærkast brimi› sæst vi› strond Ei gloyma vit tá bygdina á Sandi Sjálvt um vit leita burt í onnur lond Tá vári› sprettur smálomb byrja spæla Og náttúran hon ver›ur øll so fín Hvat sigur tá tann summartí›in sæla Á Sandsbygd kæra er og ver›ur mín Frá fríggjadegi 17. november til hósdagin 23. november Sjónveik undir sjóneyku Ingun í Skrivarastovu hev- ur gjørt eina sending kallað: »Tað kann vera torført...at síggja«. Í send- ingini verður hugt nærri at, hvussu lívið hjá blindum og sjónveikum er. Prátað verður við Tór- unn Sumberg, sum gjørdist sjónveik eftir at hava havt sukursjúku í mong ár. Hon heldur ikki, at tað er nøkur orsøk til at taka synd í blindum fólkum. Í dag lærir Tórunn at veva, og hennara gerandis- dagur er ikki stórt øðrvísi enn hjá vanligum fólki, sum hava sjónina. John Haraldsen var bara seks ára gamal, tá hann misti sjónina. Hann greiðir frá, hvussu hart tað var ta fyrstu tíðina aftaná, at sjónin var burtur. Tað var torført at læra at ganga við blindastavi, tí hann føldi, at øll gløddu at sær. Hann heldur ikki, at fólk skulu uppfata blind sum marsbúgvar, tí innan eru tey eins og áðrenn, tey mistu sjónina. Sendingin verður at síggja í SvF sunnukvøldið klokkan 20. Sunnukvøldið kl.20.00 Keld Heick hittir Creamy-genturnar Leygarkvøldið kl. 19.25 Okkara kokkar Fríggjakvøldið kl. 22.25 Alt gott úr havinum – men hvussu leingi? Annika Sølvará ummælir Mánakvøldið var mat- sendingin Okkara Kokkar, har Gudmundur og aðrir kavaðu eftir øðum og igul- kerum. Stuttligt at fylgja matinum úr náttúruni næstan niður í búkin. Fantastiskar myndir av botninum, við tónleiki, so tað var ein fragd at síggja. Tíverri stóð brotið í and- søgn til ta spillu, sum er komin í hesa frálíku send- ing. Maturin er sum oftast áhugaverdur, mánakvøld- ið ein fragd, um ein hevur hug til skeljamat. Men - tað er beinleiðis pínligt at síggja allar lýsingarnar, sum eru kroystar inn. Mánakvøldið var tað fyri gummibátar, kavara- draktir, flutningsfeløg osf. Undanfarnar sendingar hava aðrir sponsorar verið trýstir fram á skíggjan. Eg haldi, at ein útbúgvin kokkur, sum heldur fær sær eina pakkasós, tí tað er lætt, ella ein "PM max- ibúff" heldur enn ein hakkibúff úr nýmalnum oksakjøti, átti at havt ring- an smakk í munninum og skammast. Í fjølmiðlunum varð tað talað at hesum skjúldu og beinleiðis lýs- ingunum, og eg meini at boðini vóru, at sendingar- nar skuldu klippast av nýggjum. Har er eftir mín- um tykki nógv eftir, sum átti at verðið klipt burtur. Tað er betri, at tær verða tiknar av skránni, um tað ikki ber til at sleppa undan øllum lýsingunum. Ongir pálmar í væntu Næsta sendingin mána- kvøldið við havinum sum evni var Innskot. Gesturin var Bogi Hansen, havfrøð- ingur, sum júst hevur giv- ið út bókina Havið. Hann er bæði áhugaverdur og greiður, men boðskapurin er kanska heldur syrgilig- ur. Stórar veðurlagsbroyt- ingar eru uttan iva fyri framman, men tað fer neyvan at gera Føroyar til eitt tropuparadís. Sannlíkt er, at tað verður kaldari næstu árini. Eitt annað evni, teir komu inn á var pástandurin um, at vit hava heimsins reinasta hav. So er ikki sambært Boga Hansen, á øllum økjum í øllum førum, enn minni er vit serliga røsk at verja um havið. Hetta er annars nakað vit plaga at gera vart við úti í heimi, serliga tá vit selja fisk. Hetta kann kanska for- svarast enn, tí tey vit sam- anbera okkum við eru verri fyri, men spurning- urin er, hvussu leingi. Í sendingini var havið sam- anborið við eitt skáp, sum goymir nógv ting. Mær kunnugt plagar tað, vit koyra inn í skápini, fyrr ella seinni at bólta útaftur. Spurdur um týdningin av at granska í føroyska havinum, svaraði Bogi Hansen, at havið fyri før- oyingar er ein týðandi partur av samleikanum, eins og søga og mál eru tað. Umframt hetta er hav- ið kring Føroyar so serligt, at útlendskir granskarar eisini leita higar í kann- ingarørindum. Hesin á- hugi minkar neyvan, so hvørt veðurlagsbroyting- arnar fara at gera um seg. Dúgvukvæði Eitt evni í tíðindunum hesa vikuna, sum fellur væl við evnið hav, var ó- happið hjá Dúgvuni í inn- siglingini í Leirvík. Hóast Strandferðslustjórin, tekn- iski stjórin og sjálvur landsstýrismaðurin hava ávarað um, hvussu illa tað kann ganga, um eitt skip gongur fyri, so er tað helst ikki fyrr enn nú at veru- leikin gongur upp fyri teimum flestu. Dúgvan tók botn, og lívsæðrin til Norðoyggjar varð kvett. Øll vóru samd um, at okk- urt mátti gerast í stundini. Ritan, Barskor ella Smyril máttu avloysa. Norrøna kundi kanska leigast til Suðuroyar. Søgan menti seg, antin sum ein krimi ella skemtisøga, alt eftir, hvar ein býr. Fyri at Norð- oyggjar ikki skuldu steðga heilt upp, noyddist Suður- oyggin at leggjast hálv- lamin eisini. Hvussu leingi hetta kann ganga, veit eg ikki, men tað er givið, at Strandferðslan og Vinnumálastýrið mugu ar- beiða skjótt. Undir øllum umstøðum er hetta vatn á mylluna hjá teimum, sum ynskja ein undirsjóvar- tunnil til Klaksvíkar og ein nýggjan Smyril til Suðuroyar. Og inntil skil kemur á, noyðist Strand- ferðslan at nýta í túsunda- vís av krónum uppá lýs- ingar í ÚF og svara nógv- um uppringingum frá fólki, sum ikki sleppa har, tey ætla sær. Úr suðurhøvum Flestu stjørnunar hesa vik- una vil eg geva Duritu Holm og manning fyri frá- líku sendingarnar frá ferð- ini um bláu gongustjørn- una. Tá sendingin hjá TV2 varð send fyri góðum ári síðani, mungaði eg eftir meira, og tíbetur er nógv gott tilfar at taka av. Myndinar eru frálíkar, og sendingarnar eru væl kliptar. Tey hava givið sær betri tíð við sjónvarpstil- farinum enn bókini, og tað er gott. Samstundis sum vit síggja myndir frá ferð- ini, lýsing av ymsum mentanum og av sjólívi- num, kenna vit eisini stemningin, gleðina við at ferðast og verða frí. Sjálv frásøgnin er ein passalig blanding av almennum viðmerkingum og privat- um upplivingum. Gott, at ævintýrarar eru til enn. Eg gleði meg til restina av sendingunum.