mánadagur 20. februar 2006síða 31

Nr. 36 - 20. februar 2006 31 UTTAN ÚR HEIMI Bretski søgumaðurin David Irving heldur uppá, at týskararnir beindu ikki fyri jød- um ella øðrum undir seinna heimsbardaga. Tað kann kosta hon- um drúgva fongsuls- revsing RÆTTARMÁL Árni Joensen: fartekst@mail.dk Tann 67 ára gamli David Irving hevur sitið í varð- haldi í Eysturríki síðani 11. november í fjør, tá eystur- ríkska løgreglan tók hann. Ákæruvaldið í Wien hev- ur ákært bretska søgu- mannin í sambandi við tveir fyrilestrar, sum hann helt í Eysturríki fyri seytjan árum síðani. Tá segði hann millum annað, at tað vóru eingi gasskømur í Ausch- witz undir seinna heims- bardaga. Tað er brot á eyst- urríkska lóg, tí sambært henni er tað bannað av av- nokta, at nazistarnir framdu fólkamorð. Verður David Irving dømdur sekur, kann hann fáa upp í tíggju ára fongsul. Rysturríksku fjølmiðlar- nir hava heft seg við, at bretski søgumaðurin var á veg á eina veitslu hjá tí sera høgrasinnaða studentafel- agsskapinum Olympia í Wien, tá hann bleiv tikin. Søgupsofessarin Fritz Plasser sigur við DPA, at rættarmálið ímóti David Irving hevur stóran týdning í Eysturríki, sum roynir at sannføra Vesturheimin um, at landið er fullkomoliga broytt síðani nazitíðina. Danmark og Noreg skrivaðu í gjár undir semju um markið millum Grønland og Svalbard MARK Árni Joensen: fartekst@mail.dk Tað vóru teir báðir uttan- ríkisráðharrarnir, Per Stig Møller og Jonas Gahr Støre, sum skrivaðu undir semjuna í Keypmannahavn. Semjan umfatar eitt land- grunna- og havøki, sum er 150.000 ferkilometrar til støddar, sum partarnir samdust um at býta sína- millum eftir miðlinjuni. Sambært Aftenposten hava samráðingarnar gingið sera væl. Soleiðis hevur tað ikki verið altíð, tá danir og norðmenn hava tingast um yvirvaldsrætt og mark. Í 1933 vann Danmark stríðið við Noreg um yvirvalds- rættin í Grønlandi, men í 1993 helt altjóða dómstól- urin við Noregi, tá londini stríddust um leiðina millum Grønland og Jan Mayen. Hjá norðmonnum er tann stóri spurningurin, um semjan við danir kann fáa ávirkan á spurningin um, hvussu Barentshavið skal býtast ímillum Noreg og Russland, sjálvt um munur er á hesum báðum málu- num. Í síðstu viku var norski uttanríkisráðharrin í Moskva, og í hesari vikuni er eitt umboð fyri uttanrík- isráðið har og tosar við russar. Tosar er tað rætta orðið, tí sambært norskum fjølmiðlum er ikki talan um veruligar samráðingar. Amerikanskir hermenn hjálpa myndugleikunum í Filipsoyggjunum at leita eftir fólki í bygdini Guinsaugon, sum hvarv undir einari skriðu í vikuskiftinum. Umleið 1.800 fólk búðu í bygdini, og vónirnar um at finna nakran á lívi eru smáar Bygdin hvarv undir skriðuni Søgumaður kann fáa 10 árafongsul Mark sett millum Grønland og Svalbard Uppreistrarmenn í Nig- eria hótta nú við at skjóta eftir útlendskum tanga- skipum, sum koma til Nigeria eftir olju, skrivar AP. - Vit ætla at søkja at skipunum við rakettum, sigur Efie Alari, sum er talsmaður hjá uppreistr- armonnunum. Hann sig- ur, at málið hjá uppreistr- armonnunum er at geva tí nigeriska fólkinum størri ágóða av oljuinn- tøkunum, tí sum er fáa summi nógv meiri enn onnur. Sambært AP hev- ur hóttanin um at søkja at tangaskipum havt við sær, at oljuútflutningurin hjá Nigeria er minkaður umleið 20 prosent, og fleiri bera ótta fyri, at tað fer at ávirka oljuprísin. Uppreistrarmenninir hava fleiri ferðir rænt og burturflutt fólk, sum ar- beiða í oljuvinnuni. Her- fyri vórðu níggju útlend- ingar, sum arbeiddu í oljuvinnuni, burturfluttir. Kunnu søkja at tangaskipum Ein tekning av svenska forsætisráðharranum, Göran Persson, hevur elvt til nógv orðaskifti í Svøríki. Á tekningin er forsætisráðharrin av- myndaður við brókunum niðri á knøunum, sam- stundis sum hann er bendur inn yvir eitt borð í einari støðu, sum sam- bært blaðnum Expressen minnir um eina sam- kynda samlegu. Gunder Norell, sum hevur teknað myndina, sigur við blaðið, at tað er upp til hvønn einstakan at ímynda sær, hvør er á myndini, men kortini er eingin ivi um, at tann brókaleysi maðurin er Göran Persson. Undir aðrari liðini stendur kona hansara, Anitra Steen, og aftan fyri forsætisráð- harran standa millum annað George Bush, for- seti, og Bosse Ringholm, eins og standa teir í bíði- røð, skrivar Expressen. Hvørki Götan Persson ella kona hansara vilja gera viðmerkingar til tekningina, sum varð sýnd fram á einari fram- sýning. Sjálvur ásannar Gunder Norell, at hann kanska er farin um mark, men hann heldur uppá, at ætlan hansara var ikki at niðra nakran ávísan persón. Persson brókaleysur Í Danmark hava veljara- kanningar víst, at Danski Fólkaflokkurin hevur fingið nógv burtur úr stríðnum um tekningar- nar av Muhammed pro- feti. Var val í dag, hevði flokkurin fingið so nógv umboð á ting, at hann hevði kunnað skipað stjórn saman við Vinstra. Nú vísir ein kanning, at tekningarnar hava eis- ini ávirkað norðmenn, og at har hevði Framburðs- flokkurin fingið eitt rimmar úrslit, hevði stór- tingsval verið nú. Eftir kanningini hevði flokk- urin fingið 31 prosent av atkvøðunum, sum er 5,9 prosentstig meiri enn á valinum í fjør. Tað hevði gjørt hann hálva triðju ferðir størri enn tann gamla borgarliga leiðara- flokkin Høgra, og tað er eisini haðani, fram- gongdin hjá Framburðs- flokkinum kemur. Siv Jensen, næstfor- maður í Framburðsflokk- inum, heldur ikki, at tað eru tekningarnar av Mu- hammed profeti, sum hava givið flokkinum so nógvar atkvøður afturat, men heldur tann miðvísi politikkurin, sum flokk- urin hevur rikið í mong ár. Teir politisku eygleið- ararnir eru ikki samdir við. Tekningarnar geva úrslit Seinasta fríggjadag tók løg- reglan í amerikanska stati- num New Mexico brøður- nar Geoffrey og Gregory Rose, sum myndugleikarnir hava leitað eftir síðani 1991. Teir báðir vórðu skuld- settir fyri rúsevnahandil í statinum Kansas fyri 15 ár- um síðani, men ikki fyrr enn nú koma teir fyri rætt- in. Tá løgreglan rannsakaði hús teirra í Kansas í 1991, funnu løgreglumenninir fleiri vápn og eina rúgvu av spreingievni, og hildið verður, at brøðurnir mundu vera ímillum teir størstu rúsevnahandilsmenninar har tá. Bæði løgreglan og FBI hava sóknast eftir brøðru- num síðani, men ikki fyrr enn fríggjadagin vórðu teir funnir. Løgreglan veit ikki, hvussu leingi teir hava ver- ið í New Mexico, ella hvar teir hava verið øll hesi ár- ini. Í dag eru Groffrey og Gregory Rose ávikavist 62 og 50 ára gamlir. Tiknir 15 ár seinni