týsdagur 28. november 2000síða 5

– Afturfyri at lata b‡rá›sformannin frá sær, fær javna›ar- flokkurin á Tvøroyri formannin og meiri- lutan í øllum nevnd- unum, uttan í fíggjar- nevndini og tveimum ø›rum nevndum KOMMUNUVALI‹ Áki Bertholdsen Ta› leika›i hart á, men um vikuskifti› eydna›ist kort- ini at skipa n‡ggja sam- gongu í Tvøroyrar B‡rá› eftir kommunuvali› sein- asta t‡sdag. Ta› var beinanvegin greitt, at ta›, sum fyrst lá í luftini, var at skipa eina samgongu ímillum javna›- arflokkin, sum hev›i tríggj- ar b‡rá›slimir og umbo›i› fyri ávikavist sambands- flokkin og uttanflokka- listan. Og eftir fleiri samrá›- ingarfundir eydna›ist hetta um vikuskifti› Hendan samgongan hev- ur fimm av teimum sjey b‡- rá›slimunum. Sostatt koma teir bá›ir b‡rá›slimirnir hjá samgongulistanum, Bergur Bærentsen og Dan Nielsen, sum í løtuni er b‡rá›sforma›ur, at sita í andstø›u í næsta valskei›i. Tveir b‡rá›sformenn Ta› tyngsta taki› í hesum samrá›ingunum var at fáa semju um, hvør skuldi vera borgarstjóri á Tvøroyri tey næstu f‡ra árini. Sverri Midjord duldi ongantí› fyri, at hann fór at krevja starvi›. Ta› hev›i hann eisini allar grundir til, tí hann fekk nógv flestar atkvø›ur av øllum teimum, sum vór›u valdir. Hartil umbo›ar hann javna›ar- flokkin, sum er nógv størsti flokkur í samgongu. Men so lætt gekk ta› ikki og tá i› avtorna›i, máttu bæ›i Sverri Midjord og javna›arflokkurin sleppa kravinum um at fáa borg- arstjóran, fyri yvirhøvur at fáa semju um hesa sam- gonguna. Ísta›in bleiv semja um, at teir bá›ir smáu flokkarnir skuldi skiftast um at hava b‡rá›sformannin. Sostatt ver›ur Finnleif Guttesen úr sambands- flokkinum b‡rá›sforma›ur á Tvøroyri tey fyrstu tvey árini av valskei›num. Hini bæ›i árini ver›ur Kristin Michelsen, sum var› valdur á uttanflokkalistanum, b‡rá›sforma›ur. Hinvegin ver›ur Sverri Midjord varaborgarstjóri í b‡rá›num øll f‡ra árini. Tey tr‡ umbo›ini fyri javna›arflokkin í Tvøroyrar B‡rá› eru Sverri Midjord, Pauli Einarsson og Heri Mortensen. Fáa allar formenninar Men afturfyri fær javna›ar- flokkurin bæ›i formannin og meirilutan í øllum nevndunum hjá b‡rá›num uttan í tveimum. Ta› eru tríggir limir í hvørjari nevnd, og javna›arflokkur- in fær formannin í teimum øllum, og harafturat fær hann tvey umbo› í øllum nevndunum, uttan í ment- anarnevndini og teirri n‡ggju umhvørvisnevndini. Fíggjarnevnd er eitt und- antak, tí har er b‡rá›sfor- ma›urin føddur forma›ur. Men hitt umbo›i› fyri sam- gonguna ver›ur Sverri Midjord. Í teknisku nevnd ver›ur Heri Mortensen forma›ur og Pauli Einarsson, nevnd- arlimur. Í vinnu- og havna- nevndini ver›ur Heri Mort- ensen forma›ur og Sverri Midjord nevndarlimur. Í sosialu nevnd ver›ur Sverri Midjord forma›ur og Heri Mortensen nevndarlimur. Í mentanarnevndini ver›- ur Pauli Einarsson forma›- ur og Kristin Michelsen ver›ur nevndarlimur tey bæ›i fyrru árini í valskei›- num og Finnleif Guttesen tey bæ›i seinnu. Annars ver›ur ein n‡ggj nevnd skipa› undir b‡rá›- num hetta valskei›i›. Ta › er ein umhvørvisnevnd, sum Pauli Einarsson ver›ur forma›ur í. Hitt umbo›i› fyri samgonguna ver›ur Kristin Michelsen tey fyrstu tvey árini og Finnleif Guttesen tey bæ›i næstu árini. Hetta er ein nevnd, sum samgongan heldur, at ta› er ney›ugt at skipa vi› teim- um vaksandi krøvum, sum ver›a sett til umhvørvis- vernd. Ikki minst heldur samgongan, at ta› er ney›ugt at skipa hesa nevndina, nú oljuvinnan stundar til. Tey næstu f‡ra árini koma hesir bá›ir at b‡ta borgarstjórastarvi› á Tvøroyri ímillum sín. Vinstrumegin er ta› sambandsma›urin Finnleif Guttesen, sum ver›ur borgarstjóri hesi bæ›i fyristu árini í valskei›num. Høgrumegin er ta› uttanflokkama›urin, Kristin Michelsen, sum ver›ur borgarstjóri tey bæ›i seinnu árini Fáa tveir b‡rá›s- formenn á Tvøroyri tey næstu f‡ra árini TÍ‹INDASKRIV N‡tt Frø›i er komi› út, og greinirnar í almenna vísindaliga tí›arritinum nema hesa fer› vi› so fjøltátta› evni sum fisk, jar›skjálvtar í Føroyum og føroyskar bókmentir. Malan Marnersdóttir, bókmentafrø›ingur og rektari á Fró›skaparsetr- inum, fer í næstum at verja doktararitger› sína um føroyskar bókmentir. Í drúgvari grein vi›ger hon føroyskar bókmentir frá aldaskiftinum til í dag. Hon l‡sir, hvussu føroysk skaldsøguskriv- ing mennist samanbori› vi› mentanarligu og málsligu stø›una. Havi› og tilfeingi› úr havinum hava sum vera man ein t‡›andi leiklut í føroyskari gransking og tí eisini í Frø›i. Eilif Gaard, fiskifrø›ingur á Fiski- rannsóknarstovuni, grei›- ir frá toskinum á føroyska landgrunninum og gevur lesaranum innlit í serligu g‡tingarvi›urskiftini hjá landgrunstoskinum. Ofta ver›ur tosa› um, at vit mugu fáa meir burt- ur úr fiskiríkidøminum vi› øktari gó›sking. Heilsufrø›iliga Starvs- stovan skipa›i í summar fyri eini rá›stevnu um menning av ídna›arfiski, har i› útlendskir serfrø›- ingar luttóku. Bjørt Sam- uelsen, matvøruverkfrø›- ingur og journalistur, hevur havt samrø›ur vi› fleiri av luttakarunum, og vísa teir á áhugaverdar møguleikar fyri at menna fiskaúrdráttir. Skulu vit vænta jar›- skjálvtar í Føroyum? Eft- ir smáu ristingarnar í Su›uroy fyri nógvum árum sí›an er ikki løgi› um onkur spyr, hvussu stórur møguleikin er fyri rættiligum jar›skjálvtum í Føroyum. Fyri umlei› einum ári sí›an var› ein jar›skjálvti máldur undir Lúsabanka, og var ta› bert fáar vikur eftir, at fyrstu seismisku máting- arstø›irnar í Føroyum vóru uppsettar. Heri Ziska, jar›alisfrø›ingur á J a r › f r ø › i s avninum, grei›ir frá, hví jar›- skjálvtar koma í og hvussu jar›skjálvtar ver›a máldir í Føroyum. Frø›i kemur út tvær fer› um ári› og kostar 48 í leysasølu. Ta› ber til at gerast haldari fyri kr. 84 um ári›. Fiskur, jar›skjálvtar og føroyskar bókmentir Nr. 229 - 28. november 2000 9 8 Nr. 229 - 28. november 2000 Vit hava stórt úrval av el-lutum Vit hava st it hava stórt úrval val av el-lutum av el-lutum Sosialurin - 311820 Hondblendari 19500 Hvirla 2 kg. 94800 Damp- grýta 49800 Vágsbotn • Postboks 20 110 Tórshavn Tel. 31 16 75 Fax 31 08 22 Kaffi- maskina 12 koppar v/ klokku at bryggja aðrenn 98500 Nú er loksins greitt, at tr‡ av samtøkunum, sum hava fingi › leitiloyvi á føroyska landgrunninum, fara at bora í næsta ár. Stjórin í Amerada Hess, Jan Evensen sigur, at teir fara at bora í juli. Herfyri bo›a›u Statoil og BP frá, at tey fara at bora í ávikavist juni og august. OLJULEITING Jan Müller Amerada Hess og hini fe- løgini í The Faroes Partner- ship, British Gas, Dong og Atlants Kolvetni eru klár til at fara undir boring á før- oyska landgrunninum. Jan Evensen, stjóri sigur, at teir hava tiki› avger› um at bora í juli næsta ár. Teir hava gjørt av at kalla prospektini, tvs. tey økini, har teir meta olja finst, upp eftir føroyskum kvinnu- nøvnum. Fyrsta prospekti› teir fara at bora í hevur fingi› navni› Marjun. Ta › er 3000 til 4000 metrar ni›ri í undirgrundini. Teir vita so gott sum fyri vist nú, hvar teir fara at seta borin í. Vatnd‡pi› er um- lei› 1000 metrar. Talan er um at bora ni›ur á somu løgini, har oljukeldurnar Schiehallion og Foinaven liggja á bretskum øki. Sannlíki› fyri at finna olju her er sera stórt sigur Jan Evensen. Teir skulu so bora enn eitt hol í ár 2002, og tá er ætlanin at fara uppaftur djúpri, tvs. heilt ni›ur á 5000 til 6000 metrar. Pro- spektini, i› liggja djúpri, hava fingi› føroysk mann- fólkanøvn. Sta›i› har teir fara at seta borin longu í næsta ár er 6004, 16 og liggur nakrar fáar kilo- metrar frá markinum. Næsta borista›i› er í 6005,20. Jan Evensen ivast onga løtu í, at olja ver›ur funnin á føroyska landgrunninum. Prospekti› teir fara at bora í er í heimsflokki sigur hann. Ver›ur olja funnin næsta summar, so vónar hann, at talan ver›ur um eitt felt á stødd vi› Schiehallion tvs. uppá einar 300 til 400 mill. føt. Hann útilokar ikki, at teir kunnu finna bæ›i størri og minni felt. Prospektini eru í fleiri løgum og síggja lovandi út og eru tey eisini tøkniliga sæ› ein stór av- bjó›ing. – Vit hava brúk fyri ein- um felti uppá 300 milliónir føt fyri at kunna fara undir lønandi framlei›slu. Men ger BP eitt fund uppá 200 mill. føt og vit gera eitt uppá somu stødd, so er greitt, at vit kunnu samar- bei›a um útbyggingar- loysnir og rørlei›ingar ella finna eina felags útbygg- ingarloysn, sum ger, at lønsemi fæst. Me›an BP ætlar at bora tveir brunnar næsta ár fara Amerda Hess og Statoil at bora hvør sín brunn. Teir f‡ra brunnarnir, sum so fara at ver›a bora›ir aftrat í 2002 eru eisini rættiliga avgerandi fyri framtí›ina hjá økinum. Teir fara at siga naka› um framtí›ar møguleikarnar. Alt í alt er øki› millum Før- oyar og Hetland eitt fyrsta klassa øki heldur Jan Even- sen. Ta› kann gerast ein t‡›andi n‡ggj oljuprovins í Vestureuropa. Kemur gongd á at útbyggja fleiri felt aftrat, so ver›ur ta› virkuliga nógv virksemi í økinum, og ta›, sum hendir á bretskum øki kann fáa stóran t‡dning fyri ta›, sum hendir á føroyskum øki og øvugt. Ver›a føroyingar ikki klárir vi› eini full- fíggja›ari tilbúgving til tí›liga í næsta ár kann alternativi › gerast, at oljufeløgini fara at troyta tilbúgv- ingina í Skotlandi OLJA OG TILBÚGVING Jan Müller Nú ta› nærkast oljuleiting á landgrunninum sigur Jan Evensen, stjóri hjá Ame- rada Hess, at ta› einasta, sum ikki er klárt, er til- búgvingin á føroyskum øki. Hetta er eitt mál hann hevur gjørt vart vi› á›ur og dylur hann ikki fyri, at ta› ver›ur ein stór avbjó›ing at fáa hana uppá pláss til boring- ina næsta ár. Ver›ur ein før- oysk tilbúgving ikki klár, so er ta› sjálvandi ein møgu- leiki at brúka Aberdeen sum tilbúgvingarmi›stø› fyri leitingina á føroyskum økinum. Jan Evensen sigur, at einki er til hindurs fyri tí, tí eingin munur er á at bora ein brunn á bretskum øki og so á føroyska land- grunninum. Men ta› hevur so veri› eitt ynski frá før- oyskum myndugleikum, at hesi vi›urskiftini ver›a st‡rd og handfarin úr Før- oyum. Undir øllum um- stø›um mugu hesi vi›ur- skiftini ver›a púra grei›, tá fari› ver›ur at bora, tvs. um feløgini skulu kontakta løgregluna í Havn ella løgregluna í Aberdeen og hvør hevur ábyrgdina av bjarging, hvør stendur fyri tyrluflutningi osfr. Jan Evensen sigur, at ábyrgdar- b‡ti millum føroyskar og bretskar myndugleikar má vera klárt til endan av februar ella byrjanina av mars. Vit spurdu Jan Evensen, sum nú í fimm ár hevur kunna› fylgt vi› í or›a- skiftinum í Føroyum um komandi virksemi›, hvørj- ar tankar hann hevur gjørt sær um tey ymsu málini, eitt nú um or›askifti› í Føroyum um almenna før- oyska luttøku. Hann sigur, at ta› øki›, sum er pro- spektivt í løtuni, tvs. har møguleikar eru at finna olju, er sera avmarka› í stødd og heldur hann ta› vildi veri› skeivt út frá hesi útbjó›ingini aleina at skipa› eitt føroyskt alment oljufelag. Ta› fer at ver›a sera resursukrevjandi. – Tit hava longu eitt privat felag, sum er vi› í okkara bólki, og eg trúgvi, at hetta fer at mennast til eitt veruligt oljufelag sum frálí›ur. Eftir tí sum Sosialurin skilur, so kann ta› almenna í Føroy- um seta upp til 20% í hetta felagi›, um áhugi er fyri tí. Hóast hann umbo›ar eitt oljufelag, og tí kanska ikki er tann rætti at úttala seg, so heldur Jan Evensen kortini, at føroyska samfelagi› hevur tryggja› seg væl til at fáa nokk burtur úr gjøgnum skattin og tey føroysku privatu feløgini. – Skattaskipanin tit hava bygt upp er gó› fyri Føroy- ar. Ta› er heldur eingin ivi í mínari ver› um, at mynd- ugleikarnir gjøgnum sína lóggávu og sín loyvis- politikk hava tryggja› Før- oyum stóran lut í komandi inntøkum. Undir øllum um- stø›um er undirgrundin og møgulig kolvetni føroyska ogn. Vit hava so átiki› okk- um at vága nakrar pengar fyri at finna hesi vir›ini. OLJULEITING OG STARVSFÓLK Jan Müller Ta› henda alla tí›ina stórar broytingar innan- h‡sis í stóru altjó›a olju- feløgunum, og her er Amerada Hess einki undantak. Eftir at hava sta›i› á odda fyri kann- ingunum hjá Amerada Hess í føroyska økinum nú í skjótt fimm ár skal Jan Evensen, sum er nor›ma›ur, til Saigon í Vietnam at arbei›a í nøkur ár. Har leita Amerada Hess eftir olju saman vi› vietnamesisk- um feløgum. Jan Even- sen fer kortini at fylgja gongdini í Føroyum og fer at vitja her av og á sum partur av Føroya- deildini hjá felagnum. Steve Boulder, sum í dag starvast á skrivstov- uni hjá Amerada Hess í Aberdeen, fer at avloysa Jan Evensen í Føroyum. Annars ver›ur ta› fram- haldandi Ben Arabo, sum fer at standa á odda fyri skrivstovuni í Før- oyum. – Eg havi veri› sera fegin um at arbei›a sam- an vi› føroyskum mynd- ugleikum og haldi eisini, at vit hava lagt eitt gott grundarlag fyri ví›ari samarbei›i. Eg havi stórar vónir til at finna olju og somulei›is haldi eg, at vit fara at megna at geva føroyskum vinnulívi arbei›i um- framt at vit koma at nerva verandi føroyska vinnu minst møguligt. Jan Evensen heldur føroyskir myndugleikar hava gjørt eitt gott arbei›i fyri at fáa vinnulívi› vi›. Hjá Amerada Hess eru teir nú í fer› vi› at menna føroyska vinnu, og sjálvt um eingin olja ver›ur funnin, so fer hetta arbei›i› at gagna vinnu- lívinum. Úr Føroyum til Vietnam Amerada og før- oyingar bora í juli Jan Evensen, stjóri hjá Amerada Hess hevur seta gó›ar vónir um komandi leiting. Vi› li› hansara Ben Arabo, stjóri á føroyadeildini hjá Amerada Hess. Mynd Alvur Haraldsen Pílurin vísir, hvar Amerada Hess og hini feløgini í bólkinum fara at bora í juli næsta ár. Hin krossurin vísir, hvar teir fara at bora í 2002 Antin føroyska ella skotska tilbúgving