fríggjadagur 1. desember 2000síða 4

Nr. 232 - 1. desember 2000 7 6 Nr. 232 - 1. desember 2000 støðirnar kring landið Í Gundadali tel. 31 47 70 Í Kollafirði tel. 42 10 83 Í Saltangará tel. 44 91 33 Í Klaksvík tel. 45 73 53 Í Sørvági tel. 33 20 01 Í Leirvík tel. 44 33 60 Í Skálafirði tel. 44 12 00 VIKA 48 VIKA 48 1 Erin Br 1 Erin Brockovich ockovich 2 The Insider 2 The Insider 3 The T 3 The Talented Mr alented Mr. Ripley . Ripley 4 Mission to Mars 4 Mission to Mars 5 Sleepy Hollow 5 Sleepy Hollow 6 The Beach 6 The Beach 7 Any Given Sunday 7 Any Given Sunday 8 Gladiator 8 Gladiator 9 Drive me Crazy 9 Drive me Crazy 10 Anna og Kongen 10 Anna og Kongen p e t u r & p e t u r 3 2 0 8 7 0 Erin Brockovich The Insider Savna› samfer›sla einasta loysnin Øll skulu gjalda fyri eina væl virkandi føroyska samfer›slu, har vegir, ferjur og tunlar eru savna› í eina eind, heldur Heini O. Heinesen úr Tjó›veldisflokkinum SAMFER‹SLA John Johannessen Heini O. Heinesen, umbo› Tjó›veldisfloksins í vinnu- nevndini, hevur ikki tiki› stø›u til uppskoti› hjá Bjarna Djurholm, lands- st‡rismanni, um at privati- sera samfer›slukervi›. Men Heini O. Heinesen hevur kortini sínar egnu tankar um, hvussu føroyska samfer›slukervi› eigur at skipast. – Eg haldi, at samfer›slu- kervi› kann sammetast vi› telefon- og elkervi›. Vegir, skip og tunlar eru í veru- leikanum ein eind, og tí haldi eg, at tey eiga at skip- ast sum ein eind, sigur Heini O. Heinesen. N‡tslugjald Uppskoti› hjá Bjarna Djur- holm sn‡r seg um at privat- isera busskoyringina og siglingina, sum Strandfara- skip Landsins í dag røkja. Hesum er Heini O. Heinesen ikki beinlei›is ímóti, hóast hann ikki rokn- ar vi›, at hetta fer at skapa betur tænastu. Besta samfer›slukervi› heldur Heini O. Heinesen vera eitt samfer›slukerv, sum ver›ur fíggja› av teim- um, sum brúka ta›. – Vit áttu at havt eitt sam- fer›slukerv, sum ikki er d‡rari fyri tey, i› búgva úti um landi› og noy›ast at sigla til mi›sta›arøki›. Samfer›slukervi› skal vera solei›is skipa›, at tey sum til dømis koyra úr Havn til Ei›is skulu rinda fyri at hava koyrt hendan teinin, eins og su›uroyingar rinda fyri at fer›ast um Su›uroy- arfjør› vi› Smyrli, sigur Heini O. Heinesen. Hetta heldur Heini O. Heinesen hev›i veri› eitt rættvísari samfer›slukerv, enn ta›, sum vit hava í dag. Hetta samfer›slukervi› hev›i givi› vinnuni úti um landi› og vinnuni í mi›- sta›arøkinum somu for- treytir. Tí eftir hesi skipan skuldu øll rinda› fyri at brúkt samfer›slukervi›. – Eftir skipanini í dag eru ta› bert tey, sum sigla vi› ferjunum, i› rinda veruligt n‡tslugjald, og hetta er eitt sindur órættvíst, heldur Heini O. Heinesen. Heini O. Heinesen held- ur, at skipanin fyri n‡tslu- gjald av landsvegunum skuldi veri› solei›is snikk- a› saman, at kilometurtelj- arin var› lisin av vi› jøvnum millumbilum, og so skuldu fólk rinda eina ávísa upphædd fyri kilo- meturin. Hetta er ein skip- an, sum til dømis er gald- andi í Íslandi, vísir Heini O. Heinesen á. Má vera stórt felag Skal samfer›slukervi› ella partar av tí privatiserast, heldur Heini O. Heinesen ta› vera alney›ugt, at ta› ver›ur eitt stórt felag, i› skal røkja flutningin. – Ver›a ta› ymisk feløg, i› skulu røkja farlei›irnar, er heilt vist, at útja›arin kemur at blø›a fyri ta›. Tí tá ver›ur bert áhugi fyri at røkja tær lei›irnar, sum frammanundan geva yvir- skot, sigur Heini O. Heine- sen. Í Uppskotinum hjá Bjarna Djurholm, lands- st‡rismanni í vinnumálum, stendur, at landsst‡risma›- urin hevur rætt til at krevja, at umsøkjari, sum treyt fyri at fáa loyvi at røkja ávísa farlei›, bindur seg til at skipa fyri nærri tilskila›um flutningi á a›rari farlei›. Hesum tekur Heini O. Heinesen undir vi›. Hann heldur, at um eitt felag fær loyvi at røkja yvirskots- lei›ina um Leirvíksfjør›, eigur ta› at ver›a álagt tí at røkja undirskotslei›irnar til restina av Nor›oyggjum umframt. Heini O. Heinesen hevur enn ikki sett seg gjølla inn í uppskoti› hjá Bjarna Djur- holm, men ta› fer hann at gera komandi dagarnar. Privatisering einasta rætta Sámal Petur heldur, at samfer›slukervi › eigur at ver›a privatisera›, so skjótt privat feløg eru til rei›ar at taka uppgávuna SAMFER‹SLA John Johannessen – Ta› er púra skeivt at siga, at ta› ikki ber til at privati- sera samfer›slukervi›. Hetta heldur úr Sjálv- st‡risflokkinum, sum er fyrrverandi landsst‡ris- ma›ur í samfer›slumálum og nú varalimur í vinnu- nevd løgtingsins. Sámal Petur heldur ikki, at Strandfaraskip Landsins virkar væl sum alment fel- ag. Men fer felagi› at ver›a riki› av privatum, ivast Sámal Petur í Grund onga løtu í, at ta› fer at virka munandi betur. Krevur treytir Tingma›ur Sjálvst‡ris- floksins heldur kortini ikki, at samfer›slukervi› bara skal privatiserast og so virka sum best ber til. – Ney›ugt er, at allir møguleikar ver›a kanna›ir fyrst, so vit fáa eina trygga og álítandi skipan. Og tá lei›irnar ver›a privatiser- a›ar mugu vit seta treytir til tænastustø›i› og til ein samanhang í sjálvum infra- strukturinum, vísir á. Eftir ætlanini, sum Sámal Petur í Grund hugsar sær, ver›ur Strandfaraskip Landsins ikki tiki› av sum stovnur, hóast allar lei›ir ver›a privatisera›ar. Sámal Petur í Grund hugsar sær Strandfaraskip Landsins sum sambindingarli› mill- um ymsu arbei›stakarar- nar. Eisini skal Strandfara- skip Landsins leggja fer›a- ætlanina. Fáa blokk Sámal Petur í Grund er als ikki samdur vi› teimum, sum siga, at ta› ikki fer at privatisera tær farlei›irnar, sum geva undirskot. Eins og uppskoti› hjá Bjarna Djurholm leggur upp til, heldur Sámal Petur í Grund, at feløgini skulu fáa stu›ul frá landinum fyri at røkja eina lei›, sum hjá Strandfaraskip Landsins gevur undirskot. – Su›uroyarsiglingin hevur eitt hall á umlei› 6 milliónir um ári›. Tekur ein privatur á seg uppgávuna at røkja su›uroyarsiglingina, eigur hesin at fáa ein stu›ul á millum 5 og 6 milliónir, solei›is at ta› ber til at røkja uppgávuna. Og ta› fer heilt vist at geva eina væl virkandi skipan, sigur . Sámal Petur í Grund heldur, at ta› saktanst kann gerast eitt gullnám hjá priv- atum at taka á seg eina lei›, sum í dag gevur undirskot. Sámal Petur í Grund starvast sjálvur sum st‡ri- ma›ur umbor› á Ternuni I, sum siglir millum Skála- fjør›in og Havnina fyri Strandfaraskip Landsins. Hann heldur, at hendan lei›in hev›i virka› ógvu- liga væl vi› einum n‡ggj- um skipi, um hon var á pri- vatum hondum. Marjus Dam úr Sam- bandsflokkinum heldur, at landi› eigur at byggja upp eitt nútímas føroyskt samfer›slukerv á›renn hugsa› ver›ur um at privatisera SAMFER‹SLA John Johannessen Ta› gongur væl fíggjarliga í Føroyum, men samstundis ver›ur spart so nógv, at samfer›slukervi› liggur í órøkt. Hetta sta›festir Marjus Dam, sum er varalimur Sambandsfloksins í vinnu- nevndini. Marjus Dam heldur ætl- anina um at privatisera samfer›sluna vera eina av mongum royndum at spara upp til fullveldi. Og at spara á samfer›sluøkinum heldur hann vera alt anna› enn rætt. – Landi› eigur at byggja samfer›slukervi› upp á eitt nútímas stø›i og sí›ani privatisera samfer›sluna. Samfer›slan í dag liggur í órøkt. Til dømis kann eg nevna, at fólk, sum búgva í Mykinese bert sleppa at fer›ast nakrar fáar fer›ir um vikuna, sigur Marjus Dam. Javnan prís Marjus Dam vísir á, at Leirvíksfjar›arlei›in og lei›in um Vestmannasund eru einastu farlei›irnar hjá Strandfaraskipum Lands- ins, sum veruliga geva yvir- skot. Tí heldur hann, at landi› eigur at røkja far- lei›irnar, so vit øll lyfta undirskoti› í felag. – Landi› eigur skattapen- ingin, sum vit rinda. Hesin skattapeningur er millum anna› rokna›ur til sam- fer›slukervi›. Tí eigur landi› eisini at syrgja fyri at byggja upp hetta kerv, sigur Marjus Dam. Marjus Dam heldur, at hetta eisini merkir, at land- i› eigur at syrgja fyri, at allir borgarar í samfelagn- um hava somu sømdir inn- an samfer›sluna. – Eg haldi, at fer›ase›la- prísirnir áttu at veri› teir somu kring alt landi›. Ta › eigur ikki at kosa meira hjá einum su›uroyingi at sigla um Su›uroyarfjør›, enn ta› eigur at kosta hjá einum vágamanni at sigla um Vestmannasund, sigur Marjus Dam. Í hesum sambandi vísir Marjus Dam á, at ta› hev›i gjørst nógv d‡rari at fer›ast um Su›uroyarfjør›, um far- lei›irnar vór›u privatiser- a›ar. Kanna máli› Hóast Marjus Dam í fyrstu atløgu er ímóti at privatis- era samfer›slukervi›, er hann grundleggjandi fyri privatiseringum. Tí heldur hann, at løgtingi› gjølla eigur at kanna fyrimunir og vansar vi› at privatisera partar av samfer›sluni, á›r- enn stø›a ver›ur tikin. – Skal naka› av sam- fer›sluni privatiserast, er heilt vist, at ein posi av pengum má fylgja vi›, so tey, sum røkja farlei›irnar, eisini eru før fyri at røkja tungar farlei›ir og betra um tænastustø›i› á teimum, sigur Marjus Dam. Sambandstingma›urin vísir á, at lei›in um Vest- mannasund á›ur hevur ver- i› á privatum hondum. Tá var tænastustø›i› høgt, og mennirnir, sum keyptu Sam, rokna›u vi› at skula keypa n‡ggja ferju fimm ár seinni. Men sí›ani gjørdist lei›in almenn, og Sam siglir enn. Skeivt at privatisera nú 10. desember skulu tilbo› ver›a latin inn uppá arbei›i› at gera n‡ggja vegsnaring á Oyrareingjum. Og líkt er eisini til, at bøtt ver›ur um vegin út á Signabø VEGAGER‹ Magnus Dam At vegurin av Oyrareingj- um út á Signabø ikki er ser- liga gó›ur, vita tey, sum búgva í økinum og hava fer›ast á vegastrekkinum. Vegurin er smalur, har er nógv tung fer›sla, og ikki er serliga trygt hjá børnum og ø›rum at fer›ast eftir vegnum. Men nú er broyting í væntu. Landsst‡risma›urin í samfer›slumálum, Bjarni Djurholm, uppl‡sti í løg- tinginum t‡sdagin, at ar- bei›i› at gera n‡ggja veg- snaring á Oyrareingjum er bo›i› út alment, og at til- bo›ini skulu vera latin inn í seinasta lagi 10. desember. 400.000 krónur eru settar av til hetta arbei›i› í ár. Tá i› tilbo›ini eru komin inn, ver›ur fari› í gongd skjót- ast til ber at gera n‡ggju vegsnaringina. Og stendur ta› til Tórs- havnar kommunu, so ver›- ur gjørdur ein n‡ggjur veg- ur frá tunnilsmunnanum oman á Signabø. Bjarni Djurholm uppl‡sti í svar- inum uppá fyrispurning frá Jákup Suna Joensen, løg- tingsmanni, at fleiri fyri- munir eru vi› at gera ein n‡ggjan veg frá tunnils- munnanum og oman á Signabø. Spurningurin er so, hvør skal fíggja ein n‡ggjan veg – kommunan ella landi›. Spurningurni er eisini, hvør so skal bera kostna›in av at brei›ka vegin millum Oyrareingir og Signabø, sum er landsvegur. Talan er um eitt vegastrekki›, sum er okkurt um 800 metrar langt, og Jákup Suni Joen- sen heldur ta› hava stóran t‡dning at bøta um hetta vegastrekki›, nú fari› ver›- ur undir at gera n‡ggja vegsnaring á Oyrareingj- um. Sambært or›askiftinum í løgtinginum í gjár, ver›ur helst talan um eina loysn, har kommunan og landi› fíggja í felag. Men enn er stø›a ikki tikin til, um ein n‡ggjur vegur skal gerast oman á Signabø, og hesin spurningurin ver›ur í løtuni kanna›ur. Stø›a ver›ur helst tikin til n‡ggja vegin og landsvegin millum Oyrareingir og Signabø undir einum. Ein annar fyrispurningur hjá Jákupi Suna Joensen t‡sdagin snú›i seg eisini um fer›sluvi›urskiftini í Kollafir›i. Í dag er bert eitt bussste›gipláss í bygdini, og ta› er vi› Sjógv. Jákup Suni Joensen vildi hava at vita, nær hetta ver›ur broytt, tí pengar eru settir av til fleiri ste›gipláss í bygdini. Í tí sambandinum kundi Bjarni Djurholm uppl‡sa, at tvey ste›gipláss afturat ver›a sett upp í bygdini í næstum. Ætlanin er at leggja anna› nor›uri í Sundum í Kollafir›i á vest- aru sí›u av landsvegnum, og hitt ver›ur á Langa- sandi. Í samband vi›, at Tórs- havnar kommuna og Kolla- fjar›ar kommuna leggja saman á n‡ggjárinum fer Busslei›in í Havn at koyra nor›ur til Kollafjar›ar, so eisini har er ein bati í væntu hjá kollfir›ingum. Bøta um vegin á Oyrareingjum Hendrik Old tekur ikki undir vi› at privatisera partar av samfer›sluni. Í sta›in heldur hann, at partur av samskipanini eigur at ver›a flutt úr Havn út á økini SAMFER‹SLA John Johannessen – Ta› er skeivt at fara og bjó›a út aftur busslei›ir av n‡ggjum, nú menn hava gjørt sáttmálar og stórar íløgur í bussar. Hetta heldur Hendrik Old úr Javna›arflokkinum, sum er limur í vinnunevnd løgtingsins. Hendrik Old vísir á, at samfer›slan vi› bussum var á privatum hondum heilt fram til 1984, tá Fólkaflokkurin syrgdi fyri, at bussambandi› gjørdist til almenna felagi› Bygdalei›ir. – Tá vór›u lei›irnar rivn- ar frá teimum privatu. Nú skal Fólkaflokkurin aftur ríva lei›irnar frá teimum, sum hava gjørt sáttmála vi› Bygdalei›ir vi› at bjó›a koyringina út av n‡ggjum, sigur Hendrik Old. Heldur betur samskipan Hendril Old heldur, at besta loysnin á samfer›sluøkin- um hev›i veri›, um ein partur av samskipanini var› fluttur út Havn út á ymsu økini. – Hetta hev›i gjørt, at til dømis su›uroyingar fingu samskipa allan flutning í Su›uroynni av skrivstovuni hjá Strandfaraskip Lands- ins á Drelnesi. Og hetta hev›i merkt eina nógv bet- ur samskipan, sigur Hendr- ik Old. Hendrik Old hugsar sær, at Postverki› og Strand- faraskip Landsins í størri mun eiga at virka saman, solei›is at bussarnir eisini tóku post frá til dømis Smyrli. – Hetta hev›i spart land- inum fyri nógvan pening, og um samskipanin fór fram úti á lokaløkjunum, hev›i skipanin eisini gjørst ein ógvuliga tænastuvinar- lig og effektiv skipan, sigur Hendrik Old. Javna›artingma›urin hevur enn ikki nærlisi› uppskoti› hjá Bjarna Djur- holm, men hann roknar kortini ikki vi›, at talan er um naka›, hann kann taka undir vi›. Í hansara eygum fer ta› ikki at loysa seg at privatisera samfer›sluøki›. Heldur b‡ta út samskipanina