hósdagur 27. apríl 2006síða 34

Nr. 81 - 27. apríl 2006 Heilsa & lívsstílur Heilsa maggi@sosialurin.fo Fólkaheilsan í Vandar fyri fólkaheilsuna • Royking • Ov lítil rørsla • Skeivur kostur • Yvirvekt • Rúsdrekka- og rúsevnismisnýtsla • Arbeiðsumhvørvið • Umhvørvisárin • Vanlukku- og skaðaelvingar Fólkasjúkurnar eru: • Sukursjúka (typa 2 diabetes) • Krabbamein • Hjarta-æðrasjúkur • Beinbroyskni • Sjúkur í rørslulagnum • Ovurviðkvæmi • Sálarlig líðing • Roykjaralungu 18 Tað verður stuttligari at vera føroyingur, tá vit eta sunnari, røra okkum meira og ikki roykja og drekka. Harumframt skulu vit hava fleiri og gjøllari upplýsingar um heilsustøðu føroyinga. Heilsa Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Hetta var høvuðsboðskapurin hjá Hans Paula Strøm, lands­ stýrismanni í almanna – og heilsumálum, tá hann í dag bjóðaði til kunnandi fund um fólkaheilsuætlanina. Og landssstýrismaðurin greiddi frá, at fólkaheilsu­ ætlanin skal betra um heilsu­ støðuna hjá føroy­ingum og betra um lívsgóðskuna í livi­árunum og harvið eisini leingja um livitíðina. Fólkaheilsuætlanin er í tveimum pørtum, har ann­ ar skal fáa til vega vitan um heilsustøðuna hjá før­ oy­ingum, meðan hin part­ urin snýr seg um at gera ítøkilig heilsufremjandi og sjúkufyribyrgjandi tiltøk. Hetta skal gerast við at raðfesta økini soleiðis: Vitan, fyribyrgjandi tiltøk, kostur, rørsla, royking og rúsdrekka og -evnismisnýtsla, greiddi lansstýrismaðurin frá. Sambært Hans Paula Strøm, eru málsetningar orð­ að­ir fyri, hvussu bøtast kann um heilsustøðuna, og mál eru sett, sum røkka fl eiri ár fram í tíðina. Í ætlanini verða vanligastu vandatættirnir og fólkasjúkurnar lýstar. Har­umframt verður dentur lagdur á at fáa neyðuga vitan til vega og fáa vælvirkandi eftirlitsskipanir, sum skulu tryggja, at til ber at fylgja við gongdini viðvíkjandi heilsu­ støðuni, sjúku- og deyða­ títtleika. Tað var í 2004, at lands­stýrismaðurin í almanna- og heilsumálum setti ein arbeiðsbólk, at viðgera og koma við uppskotum til ein yvirskipaðan fólka­heilsu­politikk, ið snýr seg um bæði heilsufremjandi og sjúkufyribyrgjandi tiltøk. Limirnir í arbeiðsbólkinum vóru: Hans Pauli Strøm, lands­stýrismaður í almanna- og heilsumálum Andor Ellefsen, formaður í Kommunulæknafelag Føroya Bjarta Vilhelm, leiðari á Heilsufrøðiskipanini Pál Weihe, yvirlækni, Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu Høgni Debes Joensen, landslækni Heðin Thomsen, formaður í Fyribyrgingarráðnum Aibritt á Plógv, aðal­stjóri í Almanna- og heilsu­málaráðnum Katrin Gaard, fulltrúi í Almanna- og heilsu­mála­ráðnum Fólkaheilsuætlanin fevnir um: Vitan, fyribyrgjandi tiltøk, kostur, rørsla, royking og rúsdrekka og - evnismisnýtsla, sigur Hans Pauli Strøm