fríggjadagur 8. desember 2000síða 4

Teir bá›ir stóru andstø›uflokkarnir eru um at vera lidnir vi› fyrireikingunum av lógaruppskoti›, sum skal tryggja setúsaeigarum móti fellandi rentustu›uli SETHÚSAFÍGGING Jákup Mørk Javna›arflokkurin og Sam- bandsflokkkurin leggja í løtuni seinastu hond á fyri- reikingarnar til eitt broyt- ingaruppskot, sum skal tryggja, at rentustu›ulin framhaldandi ver›ur 48%. Lógin um rentustu›ulin ásetur annars, sum nevnt í bl›anum í gjár, at rentu- stu›ulin fram til 2003 skal minka›, solei›is at hann tá kemur ni›ur á 40%. Fyrsta ári› ver›ur lækkingin 4% og tey bæ›i fylgjandi er talan um 2%. Stu›ulin til rentuútei›sl- ur var› í sínari tí› hækka›- ur í eitt fyribils ásett tí›ar- skei›, sum ein partur av hjálpini til sethúsaeigarar. Hækkandi renta og kostna›arstø›i Hans Pauli Strøm, tinglim- ur hjá Javna›arflokkinum, sigur, at orsøkin til broyt- ingaruppskoti› er hækk- andi kostna›arstø›i og rentan. Eisini hóast hækk- andi kostna›arstø›i› part- víst skyldast lønarhækking- unum, sum hava veri› á ar- bei›smarkna›inum. Hann vísir á, at hetta, sum er, vi›førir eina hækk- andi útrei›slu fyri húsar- haldi›. Serliga hjá teimum, sum n‡liga hava bygt, og sum kanska ikki hoyra ti teirra vi› høgari inntøku. At minka um rentustu›ulin vil fyri hesi vera at leggja stein oman á byr›u, heldur tingma›urin. Har umframt skjóta flokkarnir í uppkotinum eisini upp, at marki› fyri rentustu›ul ver›ur broytt. Í bla›num í gjár nevndu vit, at marki› í løtuni er ein rentuupphædd av 60.000 kr., men at hetta eftir um- sókn kann hækkast upp í 120.000 kr. Flokkarnir mæla til, at tá hækkanin upp í 120.000 bert er ein avgrei›sluspurn- ingur, sum ongantí› ver›ur nokta›ur, er ta› lættari um- sitingarliga at áseta eitt mark á 120.000 kr., sum so ikki kann broytast. Eisini fyri at sleppast kann undan teirri óhepnu stø›u, at eitt húski brádliga missur rentustu›ulin, uttan at hava møguleika fyri at gera nak- a› vi› máli›. Um útlitini fyri at fáa uppskoti› samtykt, heldur Hans Pauli Strøm, at hesi ikki tykjast heilt av lei›. Hann vísir á, at politikk- arar úr ø›rum flokkum, eitt nú Fólka- og Sjálvst‡ris- flokkinum, á›ur hava víst á trupulleikan, og at ta› tí væl kann hugsast, at upp- skoti› hevur undirtøku ímillum samgongupolitikk- arar. Endursko›a fíggingarmynstri › Annars leggur Hans Pauli Strøm afturat, at eftir hans- ara tykki er tí›in komin til at endursko›a markna›in fyri sethúsafígging. Hann vísir á, at nú bank- arnir í størri mun hava lagt seg eftir at veita seriulán, heldur enn annuitetslán, rakar ein rentuhækking lán- takaran vi› størri kraft enn á›ur. Eisini vísir hann á rentu- hækkanina, sum Húsaláns- grunnurin herfyri var› noyddur at gera. Hann sigur í hesum sambandi, at eitt av endamálunum vi› Húsa- lánsgrunninum er, at broyttar markna›artreytir í minni mun skulu ávirka sethúsaeigaran. Hvørt ein n‡ggj loysn á hesum øki skuldi veri› ein realkreditstovnur ella okk- urt heilt anna›, vil Hans Pauli Strøm ikki taka stø›u til, men hann heldur fast um, at ta› er tiltrongt vi› eini vi›ger› av fíggingar- mynstrinum. Vilja var›veita rentustu›ulin Fíggingarmysntri› fyri sethús eigur at endursko›ast, heldur Hans Pauli Strøm Butterfly frá Óla Breckmann og full- veldiskoti› hjá Høgna Hoydal eru millum lutirnar, sum leygar- dagin ver›a seldir á stórari uppbo›ssølu í Rás 2 til frama fyri Herbergi› hjá Frelsunarherinum UPPBO‹SSØLA John Johannessen Serstakasti luturin, sum ver›ur seldur á stóru upp- bo›ssøluni leygardagin til frama fyri Herbergi› hjá Frelsunarherinum er helst fullveldiskoti› hjá Høgna Hoydal. Høgni Hoydal hevur, sí›- ani hann gjørdist landsst‡r- isma›ur, n‡tt føroyska kot- i› sum eitt slag av ey›k- ennismerki fyri seg og sín politikk. Hann eigur tvey sokalla› fullveldiskot. Anna› hevur omma konu hansara, Hanna Linden- skov, sjálv veva› og lati› honum sum gávu. Hitt hev- ur hann keypt. Koti›, sum Høgni Hoy- dal hevur lati› Frelsunar- herinum, er koti›, sum hann sjálvur hevur keypt. Hitt koti› vildi hann ikki lata, tí talan var um eina persónliga gávu frá ommu konuna, sum hann vir›- ismetir høgt. Hetta koti›, ætlar hann, framvegis skal vera ímynd fyri seg og sín politikk. – Men eg vildi fegin lata hitt koti›, tí talan er um eitt vælgerandi endamál, sum eg vil stu›la so nógv, sum eg kann. Undirhaldssending Uppbo›ssølan er skipa› sum ein 7-8 tíma long und- irhaldssending, sum ver›ur send í Rás 2 leygardagin. Á skránni ver›ur umframt uppbo›ssøluna, musikcafé, tónleikur, sangur og anna› skemt. Vertir í sendingini vera Óla Jákup Rólantson og Sonne Smith. Umframt fullveldiskoti› hjá Høgna Hoydal og sloyf- una hjá Óla Breckmann ver›a eisini a›rir lutir vi› tilkn‡ti til politiska lívi› í Føroyum seldir á uppbo›s- søluni. Løgma›ur hevur lati› eitt sigera› eintak av Hvítubók vi› fylgisskjølum og Tórbjørn Jacobsen hev- ur lati› ein tummastokk. Afturat politisku lutun- um hava kend listarfólk lat- i› listarverk til uppbo›ssøl- una. Millum listarfólkini eru Ingálvur av Reyni, Eyvindur Mohr, Amariel Nor›oy, Kári Sverrisson, Ey›un av Reyni og Bibi Sigmundardóttir. Uppbo›ssølan er solei›is skipa›, at umlei› hálvan hvønn tíma ver›ur kunn- gjørt, hvat bo›i› er uppá ymisku lutirnar. Hamarin fellur á midnátt. Fullveldiskoti› lati › heimleysum Dan R. Petersen vil hava landsst‡ris- mannin í fíggjar- málum at endurreisa Toll- og skattstovuna í Fuglafir›i. Ta› er ov langt at skula koyra til Runavíkar at avgrei›a toll- og skattavi›urskifti TÆNASTUVINNA Magnus Dam Hóast samskifti› vi› Toll- og skattstovu Føroya aloft- ast sn‡r seg um at skula lata pengar frá sær, so eru nøk- ur, sum vilja hava eitt tætt- ari samskifti vi› Toll- og skattstovuna. Dan R. Petersen, ting- ma›ur úr Fuglafir›i, f‡list í einum fyrispurningi til Karsten Hansen, fíggjar- málará›harra, á, at ta› ikki ber til at avgrei›a síni toll- og skattavi›urskifti í Fugla- fir›i. Gjaldstovan í Fugla- fir›i var› ni›urløgd undir kreppuni í 1993, og sí›ani tá hava borgararnir í Fugla- fjar›ar kommunu veri› noyddir at koyra til Runa- víkar, um teir hava ørindi hjá Toll – og skattstovuni. Ov langt at fer›ast Nú tí›irnar eru gó›ar aftur, vil javna›artingma›urin hava at vita, um ta› ber til at endurreisa Toll- og skatt- stovuna í Fuglafir›i. Hann heldur, at ein so stór kommuna sum Fuglafjar›- ar kommuna eigur at hava sína egnu Toll- og skatt- stovu. Ta› er ein meinbogi, at einasta avgrei›slan ligg- ur 20 kilometrar burturi. – Vinnulívi› í Fuglafir›i blómar, og fólk forvinna pening sum ongantí› fyrr. Fugjafjar›ar kommuna er tann fimta størsta í landin- um, men í framlei›sluvir›i bæ›i til útflutnings og heimamarkna› er hon nummar eitt. Skal vinnan mennast og stø›ast og fólk- i› trívast á sta›num, eigur landi› at ganga undan og gera karmar og skapa um- stø›ur, sigur Dan R. Peter- sen í vi›merkingunum. Í samsvar vi › samgonguskjali› Tingma›urin vísir á, at nógv vi›urskifti kunnu grei›ast um telefonina, men nógv onnur kunnu bert grei›ast á sta›num. Somu- lei›is vísir Dan R. Petersen á samgonguskjali›, har ta› millum anna› stendur, at partar av almenna sektorin- um skulu leggjast nærri borgarunum, at dentur skal leggjast á økismenning, og at tænastur skulu flytast nærri borgaranum. – Út frá hesum lyftunum og umstø›unum í huga, slepst ikki undan hjá lands- st‡rinum at endurstovna Toll- og skattstovuna í Fuglafir›i, sigur tingma›- urin í fyrispurninginum til Karsten Hansen Hendrik Old, løgtingsma›ur, vil hava at vita, hvat Oljumálast‡ri› ger fyri at tryggja útja›aranum lut í einari komandi oljuvinnu OLJUVINNA Magnus Dam Tí›in styttist, til oljufeløg- ini av álvara fara undir at leita eftir olju í føroysku undirgrundini. Feløgini hava fingi› síni leitiøki›, og næsta ár seta tey borin í tjúkka føroyska basalti›. Hendrik Old, tingma›ur hjá Javna›arflokkinum, hevur í hesum sambandinum sett Ey›un Elltør, landsst‡ris- manni í oljumálum, ein fyrispurning um leiklutin hjá útja›aranum í oljuvinn- uni. Ásett í lógini Tingma›urin vil hava landsst‡rismannin at grei›a frá, um Oljumálast‡ri› roynir at tryggja sær, at útja›arin eisini fær lut í virkseminum. Tá i› lógin um fyrsta útbjó›ingarumfar var› vi›gjørd í løgtinginum tí›liga í ár, samtykti løg- tingi› eitt broytingarupp- skot um, at landsst‡risma›- urin skal leggja dent á, at leitingar- og framlei›slu- virksemi› úr Føroyum eis- ini fer fram í útja›aranum. – Hvørji stig hevur lands- st‡risma›urin tiki› fyri at tryggja sær, at hendan greinin í lógini um fyrsta útbjó›ingarumfar ver›ur fylgd, spyr Hendrik Old. Sí›sta útkall Tingma›urin sigur í vi›- merkingunum til fyrispurn- ingin, at ta› nu helst er sí›sta útkall. Oljufeløgini eru farin at innheinta tilbo› uppá útger›arstø›ir, og sum skilst, er ætlanin hjá oljufeløgunum at skipa seg um eina útger›arstø›. Fleiri eru um bo›i›. Drelnes á Tvøroyri, Sund, Runavík og Havnin hava gjørt mest vart vi› seg, men enn hava oljufeløgini ikki tiki› endaliga avger›. Tí vil tingma›urin hava at vita, hvørjar treytir landsst‡risma›urin hevur sett oljufeløgunum, sum tryggja, at lógin ver›ur fylgd og útja›arin fær sín lut í virkseminum. Á tingfundinum í gjár, samtykti løgtingi› at Ey›un Elltør skal svara fyrispurninginum. Skatturin ov langt burturi Ger vart vi › útja›aran Nr. 237 - 8. desember 2000 7 6 Nr. 237 - 8. desember 2000 fæst nú í sølubúðunum kring alt landið Kostnaður 159 kr. Nýggja og spennandi fløgan »A Matter of Time« við Torkil Mørkøre