mikudagur 24. mai 2006síða 12

12 Nr. 99 - 24. mai 2006 VIÐMERKINGAR viðMERKINGAR Eftir kravi frá Javn­að­­­ arflokkinum eydn­aðist at fáa niðurfelt í sam­gong­ u­skjalið, at skip­anin við lestr­ar­stuð­uli skuldi end­ ur­skoð­ast, við tí endamáli at hækka stuðulin til for­ syrgjarar um­framt at geva lesandi møg­u­leika at fara í barn­s­­burðar­far­­loyvi við fullum lestr­­ar­stuð­uli Sambært upplýsing­um frá Stuðulsstovnin­um er tað skjótt og lætt at broyta lest­r­ar­stuðuls­skip­ an­ina til fyrimuns fyri for­ syrgjarar, uttan at hetta gerst ein stór útreiðsla fyri lands­­skassan. Tilsamans góðar 3 milliónir, ella har á leið, kostar tað at geva forsyrgjar­um hægri lestrarstuð­ul og møg­u­ leika fyri barns­burð­ar­far­ loyvi. Hendan peningin hava vit ráð at nýta, tí betri møguleikar fyri út­ búgving og menning av føroyska ungdómin­um er uttan iva besta íløgan, ið samfelagið kann gera. Og íløgan er alneyðug. Tað eru kappingin við heimssamfelagið og úrs­ lit­ið av PISA kann­ingini bestu dømir um. Tað mundi eydnast at fingið broytingina sam­ tykta áðrenn løgtingið fór til hús, men beint fyri, at málið skuldi leggj­­ ast fram, komu forð­ ing­ar í vegin frá Fígg j­ ar­­mál­­aráð­num. Tískil er avtala fingin í lag við landsstýrismannin í mentamálum, um at hann skal brúka summ­ ar­­ið til at koma við uppskoti til eina broyting í lestrarstuðulinum, ið eis­ ini landsstýrismaðurin í fígg jarmálum kann góð­ taka. Semja er í samgonguni, um at landsstýrismaðurin skal koma við sínum upp­skoti skjótt eftir, at løgtingið er komið sam- an aftur á ólavsøku. Semja er eisini um, at høv­uðs­broytingin í upp­ skot­i­num skal vera betri møguleikar hjá for­ syrgj­ arum at nema sær út­búgving. Hesaferð rokni eg eisini við, at lands­stýrismaðurin í fíggj­­ ar­málum fer at taka væl ímóti uppskotinum... Barnsburðarstuðul til lesandi løgtingsmaður fyri Javnaðarflokkin john@john.fo John Johannessen - ein við­merking til eina løgna send­ ing í einum løgnum sjónvarpi Eftir at hava sæð sending­ ina EKKÓ sunnukvøldið, sæð hesi fittu, glaðu, strál­ andi ungu við so ymiskum bakgrundum, sat eg eftir við spurninginum- hví gjørdi kringvarpið ikki eina sólskinssøgu burturúr hes­um tilfari? Hví valdi sjónvarpið at sáa iva, at vænta nak­ að ringt, illteinkja og in­sinuera, hví loyva presti at speireka, hví og aftur hví? Hví ikki gleðast við hesum, sum hava funnið Hann, sum tey elska fram­um alt annað. Hann, sum tey hava valt at liva saman við, at tilbiðja, at seta alt álit sítt á og í takksemi at liva fyri? Gleði, friðsæla og trygg ­ leiki skein av teimum, hví ikki focusera uppá tað, finna út av hvussu tað ber til- og annars bara gleðast við teimum? Bygdi sendingin á døm­ ir um ung, ið vóru vorðin vón­svikin og kanska kom­ in illa fyri av tí lívi og lívs­hátti hesi hava valt? Nei als ikki. Tey vóru glað og høvdu sett álit sítt á nakað, ið heldur, tá á stendur. Hví er tað, sambart al­menna sjónvarpinum, ill­grun­ asamt? Hesi ligg ja ikki hjálpar­ leys og rúsaði úti á nátt­ar­ gøt­unum! Tú finnur tey neyvan í fangaklivum ella sund­ ur­sorlaði og neyðtikin av heimsins rúsi út á smáu tímar náttarinnar. Tey fylla neyvan skað­­astovur okkara teir tímarnar, tá mong for­ eld­ur hjálparleys ligg ja í andvekri og bíða eftir sínum ungu. Tey gleðast uttan rús­ andi evni, tey vakna til ein nýgg jan dag uttan timb­ur­menn, tey hava fant­astiskar ætlanir um at liva fyri Harra og meistara sín. Tey royna at vinna onnur fyri Frelsaran, tey gera ongum nakað ilt. Hvat hava tey gjørt sjón­varpi okkara? Hví gleðist sjón­varps­ mann­ingin ikki saman við teimum? p.s. annars mátti onkur hval­bingur verið so fræg­ ur at fari yvir til prest við einari bíbliu og víst honum, hvat orð Guds sigur um umvending- og um at geva. Hví ikki gleðast við teimum løgtingsmaður Jenis av rana Formaður Fólkafloksins á tingi, Jørgen Niclasen, sigur í samrøðu við Sosialin, at hann orkar ikki tankan um før­oyskan limaskap í ES. Hann bygg ir hesa støðu sína á tær órímiligu treytirnar, sum hann roknar við, at ES fer at seta Føroyum. Jørgen Niclasen, løg­tings­ mað­ur, sigur í samrøðu við Sosialin, at verða Før­ oyar limur í ES, so fáa vit eina kvotuskipan, har fiskivinnan fer niður í helvt og har okkara heimasjógvur fer at ligg ja opin fyri skip­ um úr ES londum. Eisini sig­ur hann, at okkara olju­ inn­tøkur fara at streyma nið­ ur til Brússel. Um hesar gitingarnar eru rættar, er einki at siga til, at Jørgen hevur ta støðu, sum hann hevur. Tí sjálvsagt skulu vit hvørki geva okkara fiskiríkidømi, og ei heldur eitt møgu­ ligt oljuríkidømi burtur. So langt eru Sambandsflokkurin og Fólk­a­flokkurin samdir, og hetta átti tí at verið eitt gott út­gangs­ støði at tosa Evropa politikk. Møguliga er veruleikin ein annar Eitt er at blaka pástandir út um framtíðina, og at gita um, hvat ES fer at krevja av føroyingum. Men hvat høvdu Fólkaflokkurin og Jørg­en Niclasen sagt, um vit fingu prógvað yvirfyri ES-myndugleikunum, at fiskidagaskipanin er ein veruligur fongur fyri Før­ oy­ar? Og hvat um vit fingu sann­ført limalondini um, at tað loysir seg at brúka okk­ ara skipan, og at fyri hvønn dag sum gongur, tapa ES- limalondini hópin av peningi or­saka av, at tey ikki enn hava sett okkara fiskidagaskipan í gildi hjá teimum? Heimurin broytist skjótt, og tað er positivt, at umboð Fólkafloksins halda áfram at greiða ES-mynd­ug­leik­u­ num frá, hvussu góð fisk­ i­­dag­a­skip­anin, sum Sam­ bands­­lands­stýrið setti í gildi í 1996 er, tí málið eigur at vera, at ES tekur okkara skipan til sín. Hetta kundi ført við sær, at limalondini byrjaðu at umsita fiskiríkidømið hvørt sær. Vit sita møguliga við lyklinum til at loysa fisk­ i­vinn­utrupulleikarnar hjá ES? Mugu víðka okkara sjónarring Tað er avgerandi fyri framtíð Føroya, at vit víðka okkara sjónarring og tora at trína inn í altjóða samfelagið, held­ur enn at byrgja okkum inni, soleiðis sum gjørt hev­ ur verið higartil. Orð sum “Eg orki ikki tankan”, hoyra ikki heima í hesum sam­band­ inum. Tann einasti mátin vit kunnu gerast klókari uppá, hvørjar ágóðar Føroyar kunnu fáa frá ES, og undir hvørjum treytum, er at ting­ ast beinleiðis við ES. Vit kunnu ikki bygg ja framtíð Føroya á gitingar. Um treytirnar, ið ES setir okkum, eru órímiligar, taka vit sjálvandi ikki av tilboðnum. Men eg trúgvi persónliga, at tað fer at bera til at fáa eina góða avtalu í lag við ES. Vit noyðast longu sum er at lúka nógv av teimum krøvum, sum ES setur til limalondini. Men í verandi støðu hava vit eingi rættindi í ES og fáa tískil heldur ongan ágóða av at ganga undir ES-krøv. Mugu orka Vit skulu sjálvsagt hvørki geva okkara fiskiríkidømi ella oljuríkidømi burtur. Men heldur enn at gita, hvørj­ar treytir ES fer at seta okk­um, eiga vit at tingast við henda felagsskap, fyri at fáa staðfest, hvat ES hevur at bjóða føroyingum. Vit skulu “vita og ikki gita”. Men fyrsta treytin fyri konstruktivum sam­ráð­ing­ um er, at vit orka tankan og vilja tosa. Hvørki fiskiríkidømi ella oljuríkidømi skulu gevast burtur Sambandsflokkurin Kaj Leo Johannesen Eg havi hugsað í fleiri ár, hví kommunur og landið ikki taka seg saman um eina skipan, har børn, ung og lættari tilkomin kunnu fáa arbeiði í frítíðini, tað veri seg summar- heyst- ella jólafrítíðini. Eg havi nøk­ur ung fólk í húsi, og tey skrígg ja eftir arbeiði og gera sanniliga eisini eitt stórt átak at fáa arbeiði, men sum øll­um kunnugt, so er tað ikki so lætt longur at fáa arbeiði sum fullkomiliga óroynd/ur, og í okkara føri er bara talan um feriuarbeiði. Í fjør skipaði Tórshavnar kommuna fyri "ung í ar­beiði", og tað skulu teir eisini hava rós fyri! Men hví avmarka tíðarskeiðið hjá hvørjum næmingi til 2 vikur?? (tað fingu vit at vita, og soleiðis var tað) Tað er annað at gera hjá ungum, enn at rudda! Vit kunnu nevna t. d. varðarnar eftir teimum gomlu bygdagøtunum, krá­i­r­ nar, rossagøtur higar og hag­ ar, fríðking av økjum, sum ikki verða sædd vanliga av meiniga manninum (her hugsi eg kanska serliga um við­ar­lundina undir hotel Før­oyum, ið kundi verið gjørd um til friðarligasta og vakrasta blett í landinum), ella enntá hjálpa bøndrum við at reinsa nýlendi?? Eg eri klárur yvir, at slík arbeiði ikki skulu máa grundarlagið undan nøkr­ um vinnurekandi ella tím­ a­løntum, men hevur nakar nakrantíð hugsað um at lag­ að nakrar varðar ella krá­ir upp ella goldið í dýrar dóm­ ar fyri tað? Og hvør ger rossagøturnar, sum nú er?? Hví ikki gjalda ungum fyri at gera nýgg jar og spennandi gøtur og fríðka um tær verðandi? Her verður ikki tosað um smá­vegis arbeiði, tí hetta kann eisini viðlíkahaldast ár aftaná ár. Enntá sum summ­­ar­frí­tíð­ar­a­r­beiði!! At reinsað nýlendi ella enntá hegnað, vildi eg mett, at allir bøndur vildu fingið eina avtalu við kommunur og land um, tí samstundis sum bóndin fær arbeiðið gjørt, so fríðkar tað eisini um lendið! Og hvør skal gjalda, og hvat kostar hetta, spyr helst onk­ur. Hvat kostar tað, at tey ungu ganga og ikki hava ein "skid" at gera?? Hvat kosta "ledigg angsherverkini"? Latið nú ikki kjakið enda í: "Vit kunnu ikki taka okkum av kráum og varð­um, tí tað er líka nógv landið, sum hevur ábyrgdina..." ella "bøndurnir kunnu sgu sjálvir syrgja fyri at reinsa bø­in..." og "tað eru bara nakrir fáir, ið fáa ágóðan av rossagøtunum, so tað skal sgu eingin kommuna ella land gjalda fyri.."!! Tað er IKKI, hvør rindar ella ikki, tað snýr seg um!! Tað snýr seg um at fáa hendurnar úr lummunum hjá teimum ungu - kanska vit sjálv hava størsta feilin í, at hendurnar eru endaðar har!! Hugsið so eisini um ferð­ afólk­­a­­vinn­­una. Karmarnar, ið varð­ar, kráir og rossagøtur skapa. Søga, mentan og í síðsta enda vinningin fyri landið!! Arbeiði í summarfrítíðini Millum Bóla Kollafirði Sofus Joensen