týsdagur 13. juni 2006síða 29

Nr. 111 - 13. juni 2006 33 Puntur nr.11 Í sambandi við, at Sosialurin í hesi vikuni vitjar stórbýin London og lýsir, hvussu hesin kann upplivast frá einum føroyskum sjónarmiði, setur Torfinnur Jákupsson, ið er lesandi í London, í hesi grein fokus á Chinatown í London LONDON Torfinnur Jákupsson Fert tú út at eta sum før­oy­ ingur í London, er China­ town avgjørt verdur at vitja. Chinatown er býurin hjá kinesarunum í London, sum heitið ber boð um, og liggur í Soho-partinum av Westminster. Í hesum býarparti er nógv øðrvísi enn í restini av London. Ikki minst er matskráin í mongu matstovunum í gøtunum í Chinatown forkunnug at royna hjá føroyingum. Chinatown býarpartar eru kendir um allan heim, kanska serliga um­vegis Holly­wood. Hesir býar­ part­ar vórðu til í 19. øld í mongum pørtum av USA og Kanada, orsakað av landbúnaðarlógum, ið skerdu rættindini hjá kines­ arum og øðrum at keypa sær jørð har. Í byrjanini av tjúgundu øld búsettust flestu kinesarar eisini í Chinatown býarpartinum av London. Chinatown var fyrr m.a. kendur fyri, at tú kundi keypa opium lógliga har, men vóru flestu íbúðarblokkarnir at rokna sum slummir. Í 1934 vórðu hesar slummir niðurbrotnar, og eftir seinna veraldarbardaga komu nógvir kinsesiskir immi­ grantar úr Hong Kong til Londons m.a. at byrja sína egnu matstovu. Í dag er umhvørvið meiri fyrikomandi, enn tað var. Tað eru serliga kinsesisku matstovurnar, sum skapa góða huglagið í hesum býar­ parti av London, sum veru­ liga tók sítt skap í sjeyti­ árunum. Í fjør varð skotið upp av nøkrum íverksetarum í London, at eystari parturin av Chinatown burdi verið umbygdur, men hesum tykj­ ast kinesarar at vera ímóti. Og tað er skilligt. Etnisku eyðkennini við Chinatown eru júst tað, ið gera býar­ umhvørvið serligt. Ein av mest vitjaðu mat­ stovunum í Chinatown í London er Wong Kei, ið m.a. er vorðin kend fyri sínar heldur ófyrikomandi tænarar. Heldur lága tæn­ astustøðið verður tó nevni­ liga roknað sum at mynda part av hugnaligu upp­ livingini av at fara út at eta í Chinatown, halda bretar, ið eisini meta, at tey, ið borðreiða í Chinatown, eru tó vorðin nakað fittari, enn fyrr. Men alt er ikki so positivt. Chinatown er ikki eitt stað, har mong fólk búgva. Heldur er lætt at síggja fleiri ólógligar arbeiðarar í Chinatown enn búsetarar, ið somuleiðis vinna minni enn minstu løn við at m.a. tæna har. Triadurnar, ið gera um seg fleiri staðni runt um í heiminum, sigast eisini at virka í Chinatown. Á Gerrard Street var fyri trim­ um árum síðani ein skot­ bardaga í eini barr. Tó eru slíkar hendingar ikki at uppliva ofta, og Chinatown má sigast at vera ein reiði­ liga tryggur partur av Lond­ on. Summi meta Chinatown at vera eina etniska ghetto, men er vert at vita sum føroyingur, at hetta býar­ umhvørvið í London um­boð­ ar eisini ein miðdepil í bretska høvuðsstaðnum, har sera mong ferðandi vitja. Chinatown umboðar eina multikulturalismu, sum vit ikki kunnu sigast at kenna til í sama mun í føroyska høvuðsstaðnum. Ferðamál: Chinatown, London Chinatown er ein multikulturellur býarpartur av London, ið sera mong vitja dagliga. Um kvøldið er serliga hugnaligt at vitja Chinatown, tá m.a. ljósini úr mongu matstovunum í gøtunum eru við til at skapa eitt øðrvísi huglag, enn kann upplivast aðrastaðni í bretska høvuðsstaðnum.