hósdagur 29. juni 2006síða 17

Nr. 123 - 29. juni 2006 útland Stutt sagt Skiparin á russiska trol­ar­ anum „Elektron“ avsannar, at hann rýmdi undan norsku sjóverjuni í oktober í fjør við tveimum norskum eftir­ litsmonnum umborð. Norsku myndugleikarnir hava ákært skiparan fyri at hava fiskað ólógliga í Barentshavinum og fyri at tikið teir báðar eftir­ litsmenninar við sær ímóti teirra vilja. Teir báðir menninir fóru umborð á „Elektron“ tann 22. oktober í fjør fyri at kanna veiði og reið­skap, men tá russiski trol­arin fekk boð um at koma til Tromsø, gjørdi skiparin av at seta kós ímóti Murmansk ístaðin fyri. Norsk sjóverjuskip fylgdu trolaranum, men hó­ast fleiri áheitanir sýtti hann fyri at steðga. Ikki fyrr enn hann var komin í russ­­iskan sjógv, sluppu teir báðir eftirlitsmenninar av trolaranum og umborð á eitt av teimum norsku sjó­ verjuskipunum. Málið ímóti skiparanum byrjaði í rættinum í Mur­ mansk í gjár, men har segði skiparin seg vera púra ósekan. Hann var ikki rýmd­ur við teimum báð­um norðmonnunum, men hevði gjørt av at fara til Murmansk, tí teir høvdu ikki nóg mikið av olju til at fara til Tromsø, segði hann. Skiparin greiddi frá, at norsk flogfør høvdu tveitt brandbumbur eftir „El­ektron“, og at norsk krígs­­skip høvdu jagstrað trolaran. Sambært norskum fjøl­miðl­ um er skiparin á „Elektron“ vorðin ein sonn hetja í Murmansk eftir tilburðin í heyst, og fiskimannafelagið í Norðurrusslandi hevur innstill að hann til heitið sum „Ársins maður“. Fólk fram við Indiska Hav­inum kunnu væntandi kenna seg eitt sindur trygg­ ari nú, tí í gjár varð ein ávaringarskipan um flóð­ aldur sett í gongd. ST, sum hevur havt eftirlit við arbeiðinum, sigur, at skip­­anin er før fyri at ávara fólk í øll um londunum kring Indiska Havið. Talan er um eitt netverk, sum um­­fatar 25 støðir, ið máta rist­ingar í undirgrundini, og 26 støðir, sum bera upp­­lýs­ingarnar víðari. Har­ um­­framt eru tríggjar sera neyv­­ar mátingarstøðir á djúp­um vatni, sigur BBC. Sam­bært ST skal nýggja ávar­­ingarskipanin forða fyri vanlukkum sum henni annan jóladag í 2004, tá ein ógvuslig flóðalda í Indiska Havinum kravdi meiri enn 200.000 mannalív. Kyrrahavið hevur longu eina tilsvarandi ávaring­ar­ skipan, og arbeitt verður við at gera líknandi skip­an­ ir fyri Atlantshavið, Mið­ jarðarhavið og Karibiska Havið, sigur BBC. Amerikanska rúmdar­um­sit­ ing­in NASA er farin undir niðurteljingina til at senda rúmdarferjuna Discovery út í rúmdina leygardagin. Veðurlíkindini hava nógv at siga, tá rúmdarfør skulu sendast avstað, men sambært veðurmonnunum verður veðrið til vildar leyg­ardagin, sunnudagin og mánadagin, og tí er tað rættiliga sannlíkt, at Dis­ cov­ery verður send út í rúmdina sum ætlað, skrivar AP. Ferðin hjá Discovery er tann fyrsta í næstan eitt ár og onnur ferðin síðani van­ lukkuna við Columbia fyri trimum árum síðani. Hevur vísindin rætt, eru vit øll ættað undan einum og sama manni, sum búði í Afrika fyri mill um 60.000 og 80.000 árum síðani. Kanningar, sum IBM og National Geographic hava gjørt við gentøkni, eru komn­ar til ta niðurstøðu, at í dag er tað Sanfólkið ell a teir sokall aðu buskmenninir í Afrika, ið líkjast hesum upprunamanninum mest. Hann var sum vera man ikki einsamall ur, men hans­ ara genetisku spor eru sjón­ lig hjá eftirkomarunum enn tann dag í dag, verður sagt. IBM og National Geo­ graphic eru í ferð við at savna DNA-kanningar frá 100.000 fólkum úr øll um heiminum, men longu nú halda tey seg kunna siga við vissu, at vit øll stava frá einum og sama manni í Afrika. Út í rúmdina leygardagin Vit eru øll úr Afrika Ávarar um flóðaldur Avsannar alt Í meiri enn tvær vikur leitaði belgiska løgreglan eftir Stacy og Nathalie. Í gjár vórðu tær funnar deyðar í einari grøv. Belgia Árni Joensen fartekst@mail.dk Tað var kvirt á spæliplássinum tætt við jarnbreytarstøðina í belgiska býnum Liége í gjár. Har plagdu tann sjey ára gamla Stacy Lemmens og 10 ára gamla vinkona hennara, Nathalie Mahy, at spæla hvønn dag, til tær brádliga hvurvu um kvøldið tann 9. juni. Í gjár vórðu tær funnar deyðar í einari grøv við jarnbreytina 150 metrar frá spæliplássinum. Tá tíðindini bórust, sóust børn og vaksin leggja blóm­ ur og kveikja ljós fram við jarnbreytini. Í meiri enn tvær vikur høvdu tey bíðað og vónað, at genturnar fóru at koma afturíaftur, men í gjár fingu tey boðini, sum øll innast inni høvdu væntað at frætta. Stacy Lemmens og Nathalie Mahy høvdu verið á gøtuveitslu saman við foreldrunum tann 9. juni. Foreldrini vóru farin inn á eina kaffistovu, og tær báðar genturnar spældu í einari hoppiborg uttanfyri. Fleiri hava funnist at foreldrunum, tí tey lótu genturnar spæla úti á náttartíð, tí klokkan var næstan trý, tá tey varnaðust, at genturnar vóru horvnar. – Hetta er ein sorgardagur hjá okkum øll um. Vit vón­ aðu, at tær fóru at koma aftur­íaftur í øll um góðum, og vit kundu ikki sleppa vón­ini, segði borgarstjórin í Liége, Will Demeyer, eftir at hann hevði fingið boðini um lagnuna hjá teimum báðum gentunum. Løgreglan hevur tikið ein 38 ára gamlan mann, sum er undir ill gruna fyri at hava beint fyri gentunum, men hann noktar seg sekan. Hann varð sæddur uttan fyri kaffistovuna um kvøldið tann 9. juni. Fyri einum hálv­ um ári síðani slapp hann leysur úr einum fongsli eftir at hava sitið ein dóm, sum hann hevði fingið fyri at hava misnýtt børn kynsaliga. Tey seinastu trý árini hava 130.000 bøndur í India beint fyri sær India Árni Joensen fartekst@mail.dk Tað eru viðurskiftini í heims­ handlinum, sum fáa indiskar bøndur at geva skarvin yvir, og tá eru nógvir teirra so tyngdir av skuld, at teir síggja sær ongan annan útveg enn at beina fyri sær. – Heimsbankin fekk okkum at strika avmarkingarnar fyri innfluttum vørum og minstaprísin á land­ bún­aðarvørum sum eitt nú bummull . Men teir kundu ikki tryggja okkum javnbjóðis kapping á heims­ marknaðinum, so bønd­ur­ nir kundu sleppa av við sín­ar vørur. Tá prísirnir á heims­marknaðinum fell a, økjast sjálvmorðini mill um bøndurnar, sigur indiski land­búnaðarfrøðingurin Devinder Sharma við danska blaðið Information. Ein kanning í lands­part­ in­um Maharastra hevur av­dúkað, at næstan all ir bøndurnir, sum hava tikið lívið av sær, høvdu tikið stór lán fyri at venda gongdini á garðinum. Teir flestu høvdu lænt pengarnar frá penga­ monnum og fyritøkum, sum krevja ovurhonds høga rentu, tí teir indisku bankarnir halda tað ikki vera ráðiligt at seta pengar í landbúnaðin. -Vit vónaðu, at tær fóru at koma afturíaftur í øllum góðum Will Demeyer, borgarstjóri í Liége SAMBAND Árni Joensen fartekst@mail.dk tlf 341800 Tær komu afturíaftur – deyðar Bøndurnir taka lívið av sær Stacy Lemmens. Nathalie Mahy 17 tíðindi