sunnudagur 2. juli 2006síða 18

18 Nr. 124 - 30. juni 2006 útland Stutt sagt Løgreglan í Niðurlondum hevur tikið níggju fólk, sum eru skuldsett fyri at hava roynt at smugla 320 kilo av kokaini inn í landið. Tollararnir í Rotterdam komu fram á kokaini, tá teir kannaðu stórar urtapottar, sum komu við skipi úr Costa Rica. Tað vísti seg, at kokainið lá fjalt niðri undir moldini í pottunum. Tollararnir og løgreglan samd­ust um at lata rús­ evnið liggja í pottunum, men tá teir vórðu lætnir mót­takarunum, herjaði løg­reglan á, og níggju fólk vórðu tikin. Niðurlendska løgreglan sigur, at smuglararnir høvdu fingið einar 120 milli­ónir krónur fyri rúsevnið. Urtapottar við rúsevni Afghanski bókhandlarin Shah Mohammad Rais hevur nú lagt sak ímóti norsku tíðindakvinnuni og rithøvundinum Åsne Sejerstad, ið skrivaði ta heimskendu bókina „Bók­ handlarin í Kabul“. Shah Mohammad Rais vil vera við, at bókin sigur nógv annað enn sannleikan um bókhandlaran og húski hansara, og at hann kann ikki kenna seg tryggan í Afghanistan longur. Tí hevur hann nú lagt sak við endurgjaldskravi ímóti rithøvundinum og forlagnum Cappelen, ið gav bókina út. Åsne Sejerstad hevur for­vunnið nógvar milli­ ónir krónur burtur úr bók­ ini um bókhandlaran í Kab­ul, men sakførarin hjá bók­handlaranum avsannar, at málið bara snýr seg um pengar, nú bókhandlarin krevur endurgjald. Bókhandlarin stevnir Í Spania sigur stjórnin seg nú vera til reiðar at fara undir friðarsamráðingar við baskiska loysingar­fel­ ags­skapin ETA. Jose Luis Rodriguez Zap­atero, forsætisráðharri, sigur, at samráðingarnar hava til endamáls at gera enda á tí drúgva og blóð­uga baskiska stríðnum ímóti myndugleikunum, men hann ivast ikki, at sam­ráðingarnar verða bæði torførar og drúgvar. Zapatero vil ikki siga, nær samráðingarnar við baskar byrja, og tí verður neyvan nakað at frætta fyrr enn í september, tá innanríkisráðharrin skal geva tjóðartinginum eina frágreiðing um málið, skrivar AP úr Madrid. Teir konservativu flokk­ ar­nir eru ikki fegn­ir um av­gerðina hjá stjórn­ini at tosa við bask­ararnar. Teir halda, at stjórnin við­ur­ kenn­ir yvirgangsmenn, nú hon játtar at samráðast við ETA og Batasuna, sum er tann politiski vong­urin hjá baskisku loys­ing­ar­ monnunum. Tingast við ETA um frið Stjórnirnar í London og Dublin ávara nú teir norð­ur­ írsku politikararnar: Semj­ ast tit ikki, fáa tit ongan stuðul frá okkum. Teir báðir forsætis­ráð­ harr­arnir, Tony Blair og Bertie Ahern, komu til Belfast í gjár at tingast við politikararnar har. Teir báðir boðaðu fyrr í ár frá, at teir eru til reiðar at virka fyri einari endaligari semju í Norðurírlandi, men at norðurírar fáa freist til tann 24. november. Megna teir ikki at skipa eina felags politiska umsiting til ta tíð, gevast teir báðir við sínum stuðuli. Politiskir eygleiðarar í Norðurírlandi hava ikki góðar vónir um eina loysn. Teir vænta ikki, at tann 80 ára gamli prot­ est­antiski leiðarin Ian Paisley fer at samstarva við katólska flokkin Sinn Fein. Tvørturímóti hevur hann fleiri ferðir sagt, at eitt tílíkt samstarv kemur ikki upp á tal. Verandi friðartætlan fyri Norðurírland er frá 1998. Hon sigur millum annað, at protestantar og katolikkar skulu skipa felags politiska umsiting, men enn er vápna­ hvíld tað einasta, sum er komið burturúr. Norðurírar fáa kravboð Sviar ætla at seta stórar vindmyllur upp á sjónum Orka Árni Joensen fartekst@mail.dk Svenska stjórnin hevur góð­ kent eina ætlan hjá orku­ felagnum Vattenfall at seta nógvar stórar vindmyllur upp á sjónum suður úr býn­ um Trelleborg har suðuri í landinum. TT skrivar, at talan er um 128 vindmyllur, og at tær seinastu skulu setast upp í 2008 á Krigers-bankanum sunnan fyri Trelleborg. Verkætlanin er mett at kosta millum 10 og 12 milliardir krónur, og vindmyllurnar skulu fram­ leiða tveir terrawatt-tímar um árið. Tað er nóg mikið til 440.000 húsarhald og svarar til helmingin av el­orkuni, sum 2. reaktorur á Barsebæck-verkinum fram­ leiddi, til hann bleiv stongdur fyri einum ári síðani. Fyritøkan Sweden Off­ shore Wind AB, sum Vatten­ fall eigur, skal standa fyri verkætlanini, men áðrenn arbeiðið fer í gongd, skulu myndugleikarnir kanna, hvørja ávirkan vind­ myllurnar kunnu fáa á fugl og fisk og umhvørvið á Krigers-bankanum annars, skrivar TT. Palestinski forsetin, Mahmoud Abbas, bønar umheimin um hjálp, men heimsins leiðarar aftra seg við at finnast at Ísrael Miðeystur Árni Joensen fartekst@mail.dk ST-aðalskrivarin, Kofi Ann­ an, hevur mælt ísraelsku stjórn­ini til at vísa varsemi, men heimsfelagsskapurin aftrar seg við at finnast at Ísrael, nú landið hevur søkt at Gaza og sett fleiri ráðharrar og tinglimir í varðhald. Ein frágreiðing er kanska, at sambært embætismonnum er ST farið undir loyniligar samráðingar við báðar partar fyri at fáa eina loysn á kreppuni. Palestinski forsetin, Mah­ moud Abbas, hevur biðið altjóða samfelagið leggja uppí. Talsmaður hansara, Nabil Abu Rudeima, segði í gjár, at forsetin fordømir ísraelska álopið, og at fleiri ráðharrar og tinglimir eru tiknir, og at hann vil hava ta sokallaðu Miðeystur-kvart­ ettina og altjóða samfelagið at taka neyðug stig alt fyri eitt. Men ST, ES, USA og Russ­ land, sum mynda kvartettina, eru varin við at finnast at Ísrael. Amerikanski uttan­ ríkisráðharrin, Condoleezza Rice, sigur, at eitt ávíst aft­ur­ haldni hevði kanska fingið friðartilgongdina aftur á beina kós, men at palestinar mugu eisini gevast við sínum álopum. – Hendan kreppan vísir, hvussu neyðugt tað er, at allir partar, allir palestinskir partar, arbeiða saman fyri at fáa enda á yvirganginum, legði hon afturat. Norska stjórnin hevur fordømt ísraelsku innrásina í Gaza. – Vit kunnu á ongan hátt góð­taka eitt tílíkt átak, tí ísraelska svarið er alt ov um­fatandi samanborið við orsøkina til innrásina, segði Jens Stoltenberg, forsætis­ ráðharri, í gjár. Hann legði afturat, at ísraelsku álopini á samferðslukervið í Gaza er brot á fólkarættin, og at tað er álvarssamt. Vindorku ístaðin fyri kjarnorku Palestinar fáa bara tóm orð Í nátt bumbaðu ísraelsmenn palestinska innanríkisráðið, sum skjótt stóð í ljósum loga SAMBAND Árni Joensen fartekst@mail.dk tlf 3418xx