mánadagur 3. juli 2006síða 11

Nr. 125 - 3. juli 2006 11 Amnesty International hev­ur júst givið eina nýggja frágreiðing út, ið varp­ar ljós á týningina og hópdrápini í Chad, sum liggur við sudanska mark­ ið. Støðan í landinum er nú vorðin so álvarslig, at Amnesty metir stóran vanda vera fyri, at vápn­ aða krepp an breiðir seg um allan landslutin. Amnesty International heit­ir tí á altjóða sam­fel­ agið um at leggja trýst á stjórnirnar í Chad og Darfur við tí endamáli at loyva friðarvarðveitandi ST-herliðum at verja í­­búgv­­arnar í økinum. Frá­­grei­ð­­ingin ”Chad/ Sud­an: Sowing the seeds of Darfur – Ethnic targ­ eting in Chad by Janawid mil­i­ tias from Sudan” varpar ljós á, hvussu vápnaðir fólkaherar ræða og fremja yvirgang móti í­búgv­unum í Chad. Kann­ingarfólk hjá Amn­ esty hava seinastu mán­ að­irnar fingið áhaldandi fráboðanir um, hvussu íbúgvar í landsbygdunum báðu megin markið mill­ um Sudan og Chad, verða dripnir, neyð­tik­n­ir og noyddir at flýggja. Álopini verða framd av Janjaweed-fólka­heri­ num, sum fær stuðul frá ymiskum etniskum bólkum í Chad. Amnesty metir, at um­leið 50.000-75.000 íbúgvar í Chad, síðani sep­tem­ber 2005, eru riknir úr teirra land­­s­ bygdum mótvegis flótt­ a­fólk­a­legum longri inni í landinum. Amnesty Int­era­ntional metir somuleiðis, at tað eru umleið tvær milliónir flóttafólk í landslutinum, or­sakað av vápnaðu krepp­uni í Darfur, og at umleið 85.000 fólk eru deyð síðani 2003. Bæði trygdarráðið hjá ST og Afrikanska Samveldi viðgera í løtuni støð­una í Darfur, og Am­n­ esty International mælir í hesum sambandi til, at báðir felagsskapir leggja stórt trýst á stjórn­ir­nar í Sudan og Chad um at loyva altjóða frið­ar­varð­ veitandi herliðum inn í økið at verja íbúgvarnar. Hvørki stjórnin í Sudan ella Chad hava megnað at vart íbúgvarnar móti vápnaðu fólkaherunum, og tískil er neyðugt, at ST fær møguleika at bøta um støðuna, áðrenn hon gerst alsamt verri. Amnesty International mæl­ir millum annað til: - At stjórnin í Chad verjir íbúgvarnar í raktu økjunum og biður um altjóða hjálp við tí end­amáli at økja um trygdi­­­na hjá flóttafólki og íbúgvum, sum eru hótt av nýggjum á­lopum. - At ST og Af­r­i­ k­anska Samveldi leggja trýst á stjórnina í Sudan um at góðtaka frið­ar­ varð­veit­andi ST-tiltøk og fyriskipa tiltøk við tí endamáli at steðga vápn­ aðum fólkaherum at taka seg inn í Chad. - At ST set­ir frið­ar­varð­veit­andi til­tøk í verk í Darfur við tí endamálið at verja íbúgv­ ar­nar í grannalandinum í samstarvi við mynd­ug­ leik­arnar í Chad. - At al­jóða sam­fel­ ag­ið út­veg­ar Afrikanska Sam­­veld­­i­num neyðugu pol­itisku og fíggjarligu hjálpina, so møguleik­ ar­nir hjá Afrikanska Sam­­veldinum at veita í­búgvunum trygd, verða styktir. - At ST stovnar eitt ráð, sum skal kanna álopini í Chad og almannakunngera nið­ur­ støð­u­­­rn­ar og tilmælini. Frá­greiðingin kann lesast á: http://web.amnesty. org/library/Index/ENG AFR200062006?open& of=ENG-TCD Amnesty: Vandi fyri at kreppan í Chad breiðir seg tíðindi ferðamannaland? Hjá ferðafólki sum koyra í Føroyum er ikki altíð so lætt at finna. Tey sum t.d. eru komin til Leirvíkar, og ætla sær til Klaksvíkar ella í Norðoyggjar, hava ikki nógvar møguleikar fyri at koma rætt fram, uttan at tey verða noydd at steðga øðrum bilum ella venda sær til fólk á staðnum fyri at fáa vegleiðing og hjálp, tí ongastaðni stendur, hvønn veg tey skulu koyra fyri at finna nýggja undirsjóvartunnilin. mg. Villleiðandi skelti: Hvussu skal ferðamaðurin finna til Klaksvíkar? Í Leirvík er einki skelti sum vísur til Norðoyatunnilin. Bilurin á myndini skal helst til Klaksvíkar Myndir: Birgir Waag Høgnesen Skeltið og pílurin vísa, at talan er um eina ferjulegu Komin oman á ferjuleguna sær gløggi ferðamaðurin, at hann kann koma til Syrðadals við at stilla seg í røð nr. 5. Møguliga sleppa tey til Klaksvíkar tann vegin. Syrðadalur er jú í Norðoyggjum