hósdagur 4. januar 2001síða 2

Nr. 2 - 4. januar 2001 3 2 Nr. 2 - 4. januar 2001 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Mentan: Birgir Kruse birgir@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Hvørjar avtalur vóru brotnar harra løgmaður? Øll kunnu ivaleyst taka undir við løgmanni, tá hann mælir til semju og sakligheit í nýggjársrøð- uni. Eitt sakligt orða- skifti byggir á rættar upplýsingar í góðari tíð og eisini uppá evnini at taka í egnan barm, um onkur ósemja skuldi stungið seg upp. Løg- maður hevur í sínari løg- mansrøðu - og her kenna vit framferðina hjá vara- løgmanni aftur - víst ein óvanligan mangul uppá sjálvkritikk í fullveldis- málinum. Alt var eftir øllum at døma fullkomið frá føroyskari síðu, og danskarar høvdu allan feilin av, at man ongan veg er komin við full- veldisleistinum hjá Tjóðveldinum. Væl vita vit, at Nyrup stjórnin langt frá altíð er tann lagaligasta at fáast við, men at teir ferð eftir ferð hava brotið avtalur og ikki fylgja vanligum samráðingarreglum, eru ikki sakligir pástandir. Um løgmaður sipar til avtaluna um, at man skal miða móti einum sjálv- berandi búskapi í Føroy- um, so er tað undrunar- vert og ikki sørt ódám- ligt, at eingin embætis- maður ella serfrøðingur annars tekur sær stundir at greiða løgmanni frá, hvat sjálvberandi merk- ir. Er tað veruliga so, at eingin torir at tala ímóti? Portugal hevur ein sjálv- berandi búskap. Livi- støðið er gamaní lægri enn í Føroyum við ella uttan blokk, men eingin skal siga, at hann ikki er sjálvberandi. Um før- oyski búskapurin knapp- liga hevur 1,4 milliard meira í útreiðslum enn inntøkum, so er einki annað at gera enn at lækka útreiðslurnar til- svarandi, men so er før- oyski búskapurin eisini sjálvberandi, ella hvussu? Sjálvberandi merkir ikki neyðvendig- vís sjálvberandi við sama livistøði. Hvørjar avtalur eru brotnar harra løgmaður? Eru slíkir pá- standir grundarlagið undir sakliga orðaskifti- num? Hvørji rættindi missa vit við ikki at ganga leið Tjóðveldisfloksins? Um so er, at samgongan hev- ur spælt okkum av við nøkur rættindi í sínari milt sagt løgnu fram- ferð, hvat ikki er trúligt, so er fullveldismálið ó- almindiliga illa avstað farið. Vit vóna at ynski løg- mans um sakligt og siði- ligt orðaskift verður ver- uleiki. Ein fortreyt er tó, at leysir pástandir verða manaðir í jørðina eins og sjálvkritikkur má til, tí at eingin ætlan er fullkom- in, og sera sjáldan liggur feilurin í einari ósemju bara øðru megin borðið. Vit sleppa at loysa við 4 ára skiftistíð, men lands- stýrið torir ikki at taka av — nú er umráðandi, at samgongan viður- kennir niðurlagið og meldar klárt út í góðari tíð, helst í morgin, hvat fólkaatkvøðan kann inn- halda, so øll fáa sett seg ordiliga inn í tingini. Sosialurin Spyrjið serfrøðingarnar Bergur Hansen, djóralækni Heri Joensen, prestur Heri Krage- steen, sálar- frøðingur Ingi Højgaard, løgfrøðingur Jens Andre- assen, lækni Jóhanna á Tjaldrafløtti, føðslu/húsar- haldsfrøðingur Jón Klein Olsen, politistur Jón Krage- steen. Ferðslu- trygd Julianna Næs, pedagogur Sjúrður Johannesen, sosialráðgevi Turid Thom- sen, lestrarveg- leiðari Marius Staksberg, málfrøðingur Adressan: Sosialurin, box 76, 110 Tórshavn, Fax 314720 ella teldupost: spyr@sosialurin.fo – og merkið, hvørj- um tit seta spurn- ingum. Svarini verða prentað í blaðnum mikudag NØVN Í VIKUNI DAGSINS MEINING Kvøðari høgan starvsdag Tað sigur ikki so lítið um stabilitetin á einum ar- beiðsplássi, at eitt starvs- fólk hevur 45 ára starvsdag. Týsdagin 2. januar í ár kundi Sigmundur í Hoyvík halda 45 ára starvsdag hjá P/F Poul Hansen í Havn. Í samfull 45 ár hevur hann talt saman og hildið skil á tølunum hjá hesi kendu fyr- itøku. Hann hevur starvast sum bókhaldari í hesi fyri- tøku, sum hevur leverað so at siga allar nýtsluvørur til so at siga hvønn einasta føroying og mong ár. Men Sigmundur er eisini kendur sum kvøðari, tann góði vertskapsmaðurin, hvørs rødd hevur lagt lunn- ar undir mangt gott brúd- leypið, tá hann hevur skip- að brúðarvísu bæði á før- oyskum og donskum. Og Sigmundur riggar væl í einum dansiringi. Prúður er hann og røddin er góð. Og hann livir seg rættuliga inni í frásagnirnar í kvæðu- num. Hann hevur borið arvin víðari, sum okkara forfedrar tjúklaðu um í van- ligari dansitíð og bóru við sær í øllum verki. Og eftir- komarar hansara bera eisini arvin víðari. Tillukku við degnum. Kunngjørt verður, at okkara elskaða kona, mamma, omma, langomma, systir og vermamma Eiðvør Hansen Skopun andaðist 31. desember. Jarðarferðin verður úr Skopunar kirkju í dag kl. 13.00. Tróndur Juul, Bergur, Jonna, Eli, Basa og Anna Maria v/familjum Kæra kona, mamma og omma okkara MALFRID MIKKELSEN fødd Madsen, ættað av Sandi, búsitandi í Havn andaðist í heiminum týsmorgunin 2. januar, 76 ára gomul. Kistan fer úr heiminum hóskvøldið kl. 18.00 í Havnar Kirkju. Jarðarferðin verður fríggjadagin kl. 13.00. Familjunnar vegna Th. Juul og Meiken Fyrst í nýggja árinum fluttu tvey av oljufeløgunum, sum hava leitingarloyvi, í nýggj høli í høvuðs- staðnum. Tað er føroyska deildin av italska oljufelagnum Agip og síðani føroyska oljufelagið Føroya Kolvetni. OLJUFELØG OG BÚSTAÐUR Jan Müller Bæði feløgini flyta inn í hvør sína hædd í bygning- inum á Bryggjubakka, har Trygd helt til fyrr. Nú í eina tíð hava eisini fleiri onnur útlendsk oljufeløg hildið til her. Teirra millum Saga, Norsk Hydro og Texaco. Hesi eru ikki í Føroyum longur. Agip er flutt inn í niðastu hædd í bygninginum, sum Anfinn Hansen, advokatur eigur. Tað var her Texaco húsaðist áður. Ikki verður tað tann stóra manningin, sum fer at verða á skriv- stovuni alt fyri eitt. Settur er skrivari/samskipari á deildina fullan dag. Tað er Mildrid Jacobsen, sum hevur starvast sum journal- istur í Útvarpinum. Leiðari á deildini verður Ingi Høj- gaard, advokatur, sum tó bert fer at vera á skrivstov- uni nakrar tímar um dagin. Hann fer framhaldandi at hava sítt arbeiði á Advokat- felagnum Yviri við Strond. Agip hevur annars søkt eftir fólki til eitt nýtt starv sum oljuvinnuráðgevi. Tað verður sett í næstum. Agip er ikki í somu støðu sum hini feløgini, ið hava fingið leitiloyvi. Felagið ætlar sær nevniliga ikki at bora fyrr enn í 2002, og tað gevur sostatt felagnum betri rásarúm. Í hæddini uppi yvir hjá Agip heldur Føroya Kol- vetni til. Felagið er flutt úr bygninginum hjá Realinum í Niels Finsensgøtu. At Agip og Føroya Kolvetni eru í sama bygningi við fel- ags inngongd er neyvan heldur av tilvild. Tí bæði feløgini eru í sama samtaki, sum fekk leitiloyvi herfyri. Tað er tí greitt, at tey koma at hava tætt samstarv. Sigrun Samuelsen tók 1. januar við starv- inum sum barnapsyk- ologur hjá barna- verndarnevndini í Tórshavnar komm- unu Turið Kjølbro Arbeiðssetningurin hjá barnapsykologinum í Tórs- havnar kommunu er tví- býttur. Umframt at arbeiða við málunum, sum koma til barnaverndina, gera kann- ingar í málunum og av- greiða tey, skal hon veg- leiða og ráðgeva starvsfólki og málsviðgerðarum á sosi- alu deild á býráðnum. – Starvið minnir um tað eg havi arbeitt við. Á Bornholm arbeiddi eg við atferðatruplum børnum út frá fólkaskúlalógini. Í hes- um starvinum verður tað út frá sosiallóggávuni, sigur Sigrun Samuelsen. Sigrun var útbúgvin psykologur í 1986. Síðani starvaðist hon í trý ár í Út- varpi Føroya og í 7 ár á Føroya Læraraskúka, har hon undirvísti pedagogum og lærarum í sálarfrøði. Samstundis var hon í 2-3 ár psykologiskur konsulentur á Almannastovuni. Í 1996 fór Sigrun til Bornholm at arbeiða sum kliniskur psykologur á Sernáms- frøðiligu Ráðgevingini og teir seinastu 14 mánaðirnar hevur hon verið leiðari á stovninum. Nógv mál Nógv mál koma á borðið í barnaverndini hjá Tórs- havnar býráð. – Málini vaksa bæði í vavi og nøgd. Í dag kemur barnaverndin skjótari inn í einstøku málini enn áður, tí tey verða skjótari fráboðað, og tey verða eisini skjótari avgreidd. Grundin er, at fólk eru betur upplýst og tilvitað, bæði skúlar, barna- garðar og foreldur. Tað er heldur ikki óvanligt, at familjur biða um hjálp og ofta skal bert vegleiðing til, so gongur alt betur, sigur Elin H. Joensen, forkvinna í barnaverndini. Barnaverndin í Tórs- havnar kommu hevur ikki áður havt psykolog burtur- av í starvi. Mannagongdin higartil hevur verið, at nevndin hevur keypt sær serkøna hjálp fyri hvørt mál sær. Agip og Føroya Kolvetni í nýggj høli Ingi Højgaard, sum kemur at standa á odda fyri nýggju skrivstovuni hjá Agip í Havn. Mynd Jens K. Vang Sigrun sett sum barnapsykologur Sigrun Samuelsen fær nóg mikið at gera sum psykologur hjá barnaverndarnevndini í Tórshavnar kommunu. Málini vaksa bæði í vavi og nøgd. Mynd: Jens Kr. Vang. Jarnbardur í myndum Áhugaverd mynda- frásøgn um Quinn- urnar á Jarnbardi givin út í bók. Myndamaðurin, Gunnar F. Mikkelsen hevur fylgt kvinn- unum á seksmanna- farinum Janrbardi eitt ár frá tí venjingin byrjaðu og til seinasta róðurin. Kappróður er áhugaverd- ur, ikki bara fyri tey sum rógva, men sanniliga eisini fyri áskoðaran. Kappróður er eisini áhugaverdur fyri tey, sum eru limir í einum kapp- róðrarfelag. Fyri tey flestu er kapp- róður bara løtan frá at Jógvan Arge sigur: »So skjeyt hann!« og til bát- arnir koma á mál. Men fyri kappróðrarfólkið fyri manningarnar er sjálvur róðurin á stevnunum bara prikkurin yvir i´ið. Frammanfyri fyrsta róðurin á Norðoyarstevnu liggur tungt stríð og ikki altíð so hugaligt heldur. Frá flaggdegnum 25. apríl og teir næstu tríggjar mánaðarnar fram til Ólavsøku meldar ung- dómurin seg næstan úr samfelagnum og nýtir so at siga hvørja einastu frí- løtu til okkurt, sum hevur við kappróður at gera. Antin av venja í bátinum ella á landi, ella at hvíla seg til næstu venjing ella róður. Tað dugir ikki at liva villa lívið hvørt viku- skifti ella sita upp langt út á næturnar framman fyri telduskerminum og chatta. Teksturin er ongin í bókini, hann er heldur ikki neyðugur. Myndirnar eru ikki vakrar, tær eru ráðar, erligar og sigandi og tað er júst tað sum reportasjumyndir eiga at vera.. Gunnar F. Mikkels- en er reportasjufotograf- ur, útbúgvin í Danmark. Jarnbardur hevur ikki tapt ein einasta róður seinastu 13 róðrarnar. Spurningurin er um tú fær eina sanna mynd av kapp- róðri bara við at lýsa vinnaran. Okey, tú fær eina sanna mynd av vinn- aranum. Men kappróður er eisini so mangt annað enn sigrar. Tað er eisini vónbrot omaná vónbrot og ein lítil partur av ein- um sekundi kann venda gleði til sorg. Í kappróðri ganga manningarnar 100 prosent upp í róðurin og tá tær geva alt tær eiga fyri at vinna, og tað ikki gongur eftir vild, so er ikki so nógv vekt aftan- fyri orðini: »Hetta er bara ítróttur og vit eru bara við fyri at lúttaka.« Og enn minni vekt er aftanfyri orðini at vera ein góður tapari. Og ikki um at tala, tá hendan danska málisk- an verður nýtt: »Tab og vind med samme sind«. Myndabókin um Jarn- bard er ikki tann vánalig- asta sum kom út undan jólum og so langt burtur frá.