mikudagur 9. februar 2000síða 7

12 tíðindablaðið sosialurin Nr. 27 - 9.februar 2000 Hús brunnu í grund ÓLAVUR Í BEITI »Krúnborg« og »Chr. í Grótinum« hava fingið væl av svartkjafti seinastu túr- arnar. Teir hava roynt suður vestur úr Írlandi, í ES sjógvi, og landað í Fugla- firði. »Chr. í Grótinum« var fyrradagin við 2000 tons- um, og »Krúnborg« landaði 2500 tons í gjár. Teir eru báðir farnir nýggjan túr aft- ur. Og prísurin hevur eisini verið brúkligur, 55 oyru kilo. Teir flestu av hinum nót- abátunum eru í løtuni og royna eftir lodnu í íslendsk- um sjógvi. Tað hevur verið væl at fingið við troli, men ikki hevur borið so væl til við nót. Øll manningin sjúk Einasti føroyski nótabátur, sum roynir í Barentshavi- num eftir lodnu er »Norð- borg«, og sum skilst á reið- arínum, hevur verið meiri at fingið har. »Norðborg« hev- ur gjørt tveir túrar, hvør 1200 tons. Seinasta túr skræddi teir nótina nakað illa, og tá ið teir fóru inn í Tromsø at landa og bøta, legðist øll manningin við herviligum beinkrími. Fyrradagin vóru tveir av manningini hjá lækna, og fingu teir penicilin fyri lungnabruna, men sum skilst, eru fleiri á fótum aft- ur og støðan er í batningi umborð, verður sagt. Ein túr aftrat »Norðborg« ger helst ikki meiri enn tann eina túrin aftrat, tí »Gardar« verður longu yvirtikin tann 20. februar, og tá fær hann navnabroyting til »Norð- borg«. Reiðaríið arbeiðir í løtuni við at selja núverandi »Norðborg« uttanlands, og sum skilst á reiðarínum, eru samráðingar í løtuni við fel- ag í Afrika. Umleið 67% av danska ar- beiðsmarknaðinum er fevnt av nýggjum sáttmála. Sátt- málarnir eru gjørdir fyri 4 ár, og skuldi tí givið vinnuni góðar møguleikar at leggja ætlanir. Partarnir meta, at avtalan tey næstu 4 árini kemur at kosta arbeiðsgev- arum umleið 4% í hægri lønarútreiðslum, ella í með- al umleið 1% um árið. Har- afturat kemur úrslitið frá teimum árligu lokalu løn- arsamráðingunum á virku- num. Innihaldið í semjunum líkist, og her verður í høv- uðsheitum greitt frá inni- haldinum, sum kemur í gildi í sáttmálaskeiðnum: Tann vanliga arbeiðstíðin kann í framtíðini verða í tíð- arskeiðnum frá kl. 6.00 til kl. 18.00 uttan, at tað skal gjaldast eyka fyri hetta. Samstundis verður ásett, at tað er møguleiki fyri, at ar- beiðstíðin kann ásetast við viku-, mánaðar ella árs- støði. Møguleiki verður eis- ini fyri, at ásetingarnar í sáttmálanum kunnu frávíkj- ast, um semja er um hetta á tí einstaka virkinum, og av- talan kann góðkennast av báðum sáttmálapørtum. Partarnir hava avtalað (DI/CO) at arbeiða fyri ein- um felags sáttmála fyri ar- beiðs- og starvsmannaøkið um eina stiðvísa samskipan fyri „Industriens Overens- komst“ og »Industriens Funktionæroverenskomst«. Endamálið er, at teir seinni skulu verða til 1 sáttmála. Heitið arbeiðari og starvs- maður verður í høvuðsheit- um broytt til samstarvsfólk (medarbejder). Fimm frítíðardagar koma í staðin fyri tann eina frítíð- ardagin og teir 3 barnafrí- dagarnir fyri starvsfólk við minst 9 mánaðum starvs- aldri. Tað vil siga, at frá 2. mai 2003 hava starvsfólkini rætt til 5 árligar frítíðardag- ar. Eftirlønargjaldið hækkar til dømis úr 5,3% til 9,0%, hjá ávísum bólkum til 8,1%. Lønin fyri teir fyrstu 14 dagarnir í barnsburði hækk- ar pr. 1. maj 2000 til í mesta lagi 120 kr. um tíman og pr. 1. maj 2003 verður veitt full løn. Løn undir sjúku verður hækkað úr 4 vikum til 5 vikur. Lønin fyri fyrsta sjúkra- dag hjá barninum hækkar til fulla løn. Lægsti tímasatsurin, sum var kr. 80,40, hækkar við 2 kr. hvønn tann 1. mars 2000, 2001 og 2002. Við- bøtur verða javnaðar við 5% í miðal tað fyrsta árið, og 2% tað triðja árið. Part- arnir eru samdir um at sam- ráðast um takstirnar fyri lægstu tímaløn og viðbøtur í januar 2003 fyri tað fjórða sáttmálaárið uttan møgu- leika fyri arbeiðssteðgi. (Kelda: Vinnuhúsið) Sáttmálasamráðingar í Danmark Fáa nógvan svartkjaft í løtuni »Krúnborg« og »Christian í Grótinum« hava fingið væl av svartkjafti og prís- urin er rímiligur. Hinir nótabátarnir royna flest allir eftir lodnu í íslendskum sjógvi, meðan »Norðborg« er í Barentshavinum. Øll manningin liggur í løtuni við herviligum beinkrími Eini gomul sethús í Leirvík brunnu í grund mánanáttina SVEINUR TRÓNDARSON Um tveytíðina mánamorg- unin fekk løgreglan boð um, at eldur var í einum gomlum sethúsum í Leirvík. Sløkkiliðið fekk boðini beinanvegin, men sum vit skilja var einki at gera hjá teimum. Húsini stóðu í ljós- um loga, og eingin vón var um at fáa sløkt eldin. Tá vit tosaðu við løgregl- ustøðina í Runavík fyrra- partin mánadagin var greitt, at húsini vóru brunnin í grund. »Krúnborg« og »Chr. í Grótinum« hava fingið væl av svartkjafti seinastu túrarnar Danskir framleiðarar av fiskamjøli og fiskaolju hava tikið stig til eina pil- otverkætlan, har nýggur framferðarháttur verður nýttur at reinsa dioksinir úr fiskaolju. Endamálið við verkætlanini er, at finna út av, um fiskaolja kann reinsast við aktivum koli. Endamálið er eisini at kanna um reinsingin á- virkar haldbarið og góðskuna á fiskaoljuni. Oljan verður reinsað, meðan hon er rá stórar nøgdir av olju skulu reins- ast. Framferðarhátturin er tí ikki tann sami, sum tá olja frá t.d. toskalivur seg upp, sum ávirka sølu- na av fiskavørum bein- leiðis, ella eru við til at umdømið á sjómati versn- ar. Endamálið við tilbúgv- inarætlanini fyri sjómat er at fáa eina professionella skipan at taka sær av trup- ulleikunum, og at henda skipanin skal geva norsku fiski- og alivinnuni kapp- ingarfyrimunir í mun til aðrar aktørar á marknaði- num.Tað verður undir- strikað frá norsku vinn- uni, at tilbúgvingarætlan- in er ætlað sum ein skip- an, sum skal taka sær av trupulleikum, ið kunnu raka allar aktørar í fiski- og alivinnuni. Trupulleik- ar, sum einstakir aktørar hava, mugu teir sjálvir taka sær av, so leingi teir ikki raka vinnuna sum heild. Í nærmastu framtíð skal Eksportutvalget for fisk vísa skipanina fyri vinn- uni, myndugleikunum og øðrum við tilknýti til vinnuna. (Kelda: Vinnuhúsið) verður reinsað. Um so er, at hesin framferðarháttur vísir seg at vera egnaður til at reinsa dioksin úr fiskaolju, og vinnan eisini kann nýta henda fram- ferðarhátt, verður neyðugt við einum skiftistíðar- skeiði soleiðis, at virkini fáa tíð til at leggja fram- leiðsluna um til nýggju tøknina. Danski verkætlanar- leiðarin væntar, at ES vil bíða við at áseta mark- virðir fyri dioksinir í fisk- aolju til verkætlanin er liðug og virkini hava havt tíð at broyta framleiðsl- una (partvís út Fiskaren). Alt størri dentur verður lagdur á m.a. matvøru- trygd og umhvørvi. Norska fiski- og alivinnan hevur tí ásanna, at tørvur er á eini skipan, sum kann taka sær av kreppum, ið kunn stinga seg upp í samband við sjómat, sum verður útfluttur. „Eksport- utvalget for fisk“ hevur í hesum sambandi átikið sær at uppbyggja eina til- búgvingarætlan fyri norska vinnuna. Fyri sjómat, eins og aðrar matvørur, vísa fjøl- miðlar, keyparar, áhuga- bólkar og myndugleikar ein kritiskan áhuga fyri vørunum. Tí hevur vinnan tikið stig til at byggja upp eina skipan, sum kann handfara slíkan atfinning- arsaman áhuga fyri mat- vørutryggleika, um- hvørvi, politikki og bú- skaparligum tilknýti, sum vinnan hevur. Allur atfinningarsamur áhugi, um hesin er rímu- ligur ella ikki, krevur, at vinnan er før fyri at sam- skifta effektivt við tey, sum keypa vørurnar, um so er at trupulleikar stinga Reinsa fiskaolju fyri dioksin Seinastu tíðina hevur nógv verið at hoyrt um, at ES vil áseta sera lág markvirðir á dioksini í fiskaolju og harvið eisini í fóðri til alifisk Tilbúgving- arætlan fyri fiski- og alivinnuna 2000 Nr. 27 Áh den service... Áh den service... síða 3 síða 3 Aalborg sportshøjskole Aalborg sportshøjskole síða 4-5 síða 4-5 B r æ v b u m b a n B r æ v b u m b a n síða 6 síða 6 Hitlistar og “Svara So!” Hitlistar og “Svara So!” síða 7 síða 7 Fløguummæli Fløguummæli baksíðan baksíðan