fríggjadagur 7. januar 2000síða 2
‹ fyrra síða allar 15 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Má umhugsa
arbeiðsgongdina
Løgmaður skilir ikki, at tjóðveldismenn eru ímóti at mál verða gjølla við-
gjørd millum samgonutingmenn, áðrenn tey koma fyri tingið
JOHN JOHANNESSEN
– Eg skilji ikki, at formaður
Tjóðveldisfloksins er ímóti,
at eg kunni tingfólk í sam-
gonguni um lógaruppskot,
áðrenn tey koma fyri í ting-
inum. Harafturat haldi eg,
formaður Tjóðveldisfloksis
langt síðani kundi havt sagt
mær frá, um hann veruliga
er ímóti hesum.
Anfinn Kallsberg, løg-
maður, er skelkaður av út-
sagnunum hjá Heina O.
Heinesen, formanni Tjóð-
veldisfloksins, í Sosialinum
í gjár. Heni O. Heinesen
segði nevniliga í viðtalu við
Sosialin í gjár, at hann metir
løgmann leggja upp til eina-
ræði, tá hann vil hava lóg-
aruppskot so gjølla viðgjørd
sum møguligt millum sam-
gongutingfólk, áðrenn tey
koma fyri tingið
Heini O. Heinsen vísti á,
at tá mál er liðugt viðgjørd
og hálvgum samtykt mill-
um samgongutingfólk áðr-
enn tey koma fyri tingið,
hevur andstøðan lítlan og
ongan møguleika fyri at
hava ávirkan á uppskotini,
og tískil er mannagongdin
ódemokratisk.
Útsagnirnar hjá Heina O.
Heinesen komu eftir tíðind-
afundin í Tinganesi týsdag-
in, har løgmaður í sambandi
við ósemjuna viðvíkjandi
pensjónsmálinum vísti á, at
hann helt, at samgonguting-
fólk í størri mun áttu at
leggja seg eftir at kunna seg
um og viðgera lógaruppskot
frá landsstýrinum, áðrenn
tey koma fyri tingið.
Boðar til
samgongufund
Løgmaður sigur tað vera
púra nýtt fyri sær, at
formaður Tjóðveldisfloks-
ins er ímóti viðger av ting-
málum millum samgongu-
fólk, áðrenn tey verða send
tinginum.
Men
meinar
Heini O. Heinesen veruliga
tað, hann sigur, kennir løg-
maður tað sum, at hann ger
sítt arbeiði til fánýtis.
– Eg brúki nógva tíð
orku, og pening til at syrgja
fyri, at samgongutingfólk
verða kunnaði í góðari tíð
um mál, áðrenn tey koma
fyri tingið. Men eru limir í
samgonguni ímóti hesum,
dugi eg ikki at skilja, hvat
vit hava samgonguna til. Tí
tá verður mannagongdin
bert tann, at uppskot verða
tveitt í tingið, uttan at tey
eru nóg væl viðgjørd.
Út frá hesum fer løg-
maður at kalla inn til sam-
gongufund. Hann vil hava
greiðu á viðurskiftunum.
Hann heldur, at nýggjur ar-
beiðsháttur má finnast sum
skjótast, um samgongulimir
veruliga eru ímóti verandi
mannagongd. Men løg-
maður leggur afturat, at eftir
hansara tykki er tað ógvu-
liga løgi, at samgonulimir
eru ímóti arbeiðsgongdini,
sum hon er nú.
Andstøðan við
Løgmaður ásannar, at sam-
gongutingfólk fáa fyrimun
undir tingviðgerðini, tá tey
hava viðgjørt uppskotini
áðrenn tey koma í tingið. Tí
hevur hann umhugsað eisini
at senda lógaruppskot frá
landsstýrinum til kunningar
hjá andstøðulimum, áðrenn
tey koma fyri tingið. Hann
vísir á, at hann í ávísan mun
longu hevur sett hesa
mannagongd í verk. Dømi
um hetta er, at uppskotið
kommunulóg
fyrradagin
varð sent bæði andstøðu- og
samgongulimum til umm-
ælis.
Løgmaður stendur fast
við, at nakað má vera galið
við floksapparatunum, tí tá
hann sendir uppskot út til
kunningar, kemur sum oft-
ast eingin afturmelding.
Hann vísir á, at uppskotið
um pensjónsskipanina varð
sent út til samgongutingfólk
tann 18. oktober í 1999, og
fingu flokkarnir freist til 26.
oktober at koma við við-
merkingum, men eingin aft-
urmelding kom.
Løgmaður heldur eisini
framvegis, at tingfólk hava
ábyrgd av pensjónslógini, tí
tað er tingið, ið hevur sam-
tykt hana. Hamm heldur
ikki, at málið hevur nakað
við
landsstýrismanna-
ábyrgd at gera.
Drúgv viðgerð er
gagnlig
Løgmaður sigur seg halda
tað vera ógvuliga gagnligt,
at mál verða gjølla og breytt
viðgjørd millum áðrenn tey
koma í tingið. Hetta, heldur
hann, betrar um dygdina á
teimum.
Anfinn Kalsberg ásannar
tó, at vórðu mál ikki so
gjølla viðgjørd áðrenn tey
komu í tingið, hevði pol-
itiska
prosessin
gingið
skjótari, men setir hann
spurnartekin við, um dygd-
in á endaliga samtyktu lóg-
unum hevði verið í lagi eftir
slíka viðgerð.
Fríggjakvøldið
kl.
19
verður nýggja ungdóms-
kórið ”Gjöll” at hoyra í
Aulaini í Vestmanna skúla.
Kórið er sett saman við
fólki úr norður- og suður-
streymoy. Skráin er spenn-
andi og fjølbroytt, eitt
sindur jólalig hóast jólini
eru farin aftur um bak og
okkurt klassiskt er eisini á
skránni.
Høvuðsverkið
verður “Pie Jesu” hjá An-
drew Lloyd Webber, tað er
úr Requiem. Hetta er fyri
kór tveir solistar — sopran
og dreingjasopran og klav-
erfylgispæl, ið Bjarni Re-
storff fer at taka sær av.
Ungdómskórið Gjöll
Aurora Borealis
Aurora Borealis er kent
fyri sítt fjølbroytta repert-
oire, heilt frá miðaldar tón-
leiki til gospel. Kórið hev-
ur longu verið á tveimum
uttanlandaferðum. Í Ís-
landi, Noregi og Danmark.
Kórið er nú tódnað til tólv
sangarar, so tað meira er
átøkt einum vokalbólki í
dag.
Dreingja-sopranurin Jan
Nicolajsen úr Vestmanna
fer at syngja ”Pie Jesu”
eftir Andrew Lloyd Web-
ber.
Saman við báðum kór-
unum, fer hin 14 ára gamli
vestmenningurin Jan Nic-
olajsen at syngja ”Pie Jes-
u” úr Requiem hjá Andrew
Lloyd Webber. Hann er
næmingur í sangi hjá
Ólavi Jøkladal og er úr-
mælingur sum sangari.
Saman við honum syngur
Randi Fjallsá, ið eisini
hevur bæði Purcell og
Fauré á skránni, hon er út-
búgvin á tónlistaskúla í
Belgia. Umframt hesi
bæði er Peter Niclasen,
tenorur á skránni við
Schubert sangum. Kór-
leiðari er Ólavur Jøkladal.
Løgmaður er skelkaður av útsagnunum hjá Heina O.
Heinesen, í Sosialinum í gjár. um, at løgmaður skal
leggja upp til einaræði
3
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 4 - 7. januar 2000
Ábyrgdarblaðstjóri:
Jan Müller
Blaðstjóri:
Eirikur Lindenskov
Marknaðardeild:
Jonhard Hammer
Dagbjørt S. Hansen
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen,
Turið Kjølbro
Dánjal Højgaard
Dagfinn Olsen
John Johannessen
Sveinur Tróndarson
Eyðun Klakkstein
Niclas Johannesen
Yngd: Jákup Mørk
Myndamenn:
Jens Kristian Vang
Álvur Haraldsen
Útgevari, uppseting:
Sp/f Sosialurin
Bústaður:
Argjavegur 26, Argir
Postadr: Postsmoga 76,
110 Tórshavn
Telefon: 311820
Telefax. 314720
e-mail: post@sosialurin.fo
Lýsingar: lysing@sosialurin.fo
Internet: www.sosialurin.fo
Prent: Sosialurin
Sosialurin
Oddagrein
Tjóðskaparrørsla -
arbeiðararørsla
Flestu føroyingar halda, at tjóðskaparrørsl-
an hevur havt stóran týdning. Hetta síggja
vit í hesi tjóðskaparligu rembingartíð, og nú
undan ársskiftinum, tá fólk vórðu spurd, hvat
hevur havt stóran søguligan týdning.
Nakarar av fruktunum hjá tjóðskaparrørsl-
uni er føroyska málið, sum ikki var javnsett
við danskt fyrr enn við heimastýrislógini í
1948. Ein onnuir er føroyska flaggið, sum
fekk eina fyribilsgóðkenning í 1940, tá annar
heimsbardagi forðaði okkum at brúka
danska flaggið. Ein triðja frukt er, at vit eru
vorðin meiri tilvitandi um føroyskar siðir,
føroyska mentan og eru meiri tilvitandi um
ein føroyskan samleika.
Hetta hevur alt týdning, um vit skulu menna
okkum sum tjóð. Sjálvt sambandsmenn
kunnu ídag taka undir við teimum setning-
um, sum tjóðskaparrørslan setti sær at virka
fyri fyri góðum hundrað árum síðani, hóast
teir í síni tíð bæði vóru í móti føroyskum
málstrevi og føroyskum flaggi.
Politiska toganin á Tingi millum Sjálvstýris-
flokkin og Sambandsflokkin fyrsta fjórðing-
in av hesi øldini er prógv um tað, og hon er
prógv um, at onnur mál, sum høvdu meiri
við dagliga lívið hjá føroyinginum at gera,
ikki fingu innivist í politiska arbeiðnum, hóast
nakrir sjálvstýrismenn vóru meiri tilvitandi
um sosialu støðuna í landinum.
Víst hevur tjóðskaparrørslan havt týdning,
men líkt er til, at fólk gloyma tann ovurstóra
týdning, sum tann føroyska arbeiðararørsl-
an hevur havt fyri føroyingin. Vit hvødu ídag
bart út ikki havt tað samfelag, sum vit hava,
um arbeiðararørslan ikki av álvara fekk fótin
fyri seg miðskeiðis í tjúgunum og av álvara
fekk politiskan týdning síðst í fimtiárunum.
Tann hugsjón, sum fakfeløgini og javnaðar-
flokkurin løgdu fram í seinri helvt í tjúgu-
num, er í dag grundvøllurin undir tí vælferð-
arsamfelag, sum tey flestu í dag taka undir
við, og halda vera sjálvfylgjur. Tað veri seg
bæði á almannaøkinum og heilsuøkinum,
innan skúla og útbúgving, viðvíkjandi
mentan og vinnuliga. Samfelagsviðurskifti,
sum fólk so seint sum í fimtiárunum bara
droymdu um, eru ídag sjálvfylgjur, sum
slóðararnir í arbeiðararørsluni stríddust fyri
í eitt heilt mannaminni, áðrenn teir fingu nóg
dygga politiska undirtøku. Uttan at seta
hesar rørslur upp ímóti hvørjum øðrum, tí
tær hava bæði samrunnið og samvirkað, so
kann sláast fast, at tjóðskaparrørslan hevur
havt týdning á sínum øki, men at
arbeiðararørslan hevur sanniliga havt sín
stóra týdning fyri tað lív og virki, sum
føroyska samfelagið í dag kann veita føroy-
ingum!
Viðmerking:
móti øllum og ræðast alla
nýskapan, so tapa vit, og tað
er stór synd, tí vit hava
framvegis tey bestu argu-
mentini.
Virknari flokk
Tað er tvingandi neyðugt,
ja, lívsneyðugt, at okkara
løgtingslimir fara nógv
virknari til verka. Tey eru
vald at tala okkara sak, vald
at seta javnaðarmál á
skránna. At hopa undan
krevur nógv meira orku
enn at argumentera um-
aftur og umaftur fyri tí,
tú trýrt uppá.
Tingmanning burturav
Tingmanningin er nú ting-
manning burturav. Alt ann-
að starv er við nýggju skip-
anini hjáputur, sum bert
kann styrkja førleikan í løg-
tingsstarvinum. Tí eigur
flokkurin við tí dugnaligu
manning, hann í grundini
hevur á tingi, og við tí
nógva dugandi fólkinum,
hann eigur uttan tinggátt, at
skipa seg, so at allir føroy-
ingar vita, at Javnaðar-
flokkurin er virkin á øllum
økjum, at einki mál er ov
lítið, men at ein hópur av
stórmálum, sum liggja á
láni, mugu fáast fram í ljós-
ið aftur. Tað kann ikki for-
svarast, at vit lata alt tað
góða, sum var bygt upp fer
fyri bakka og allur fram-
burður steðgar, ja, beinleiðis
líðir tagnardeyðan, meðan
samgongan heldur eldin
brennandi við sínum full-
veldistosi.
Tað ringasta, sum kann
henda, er, at fólk síggja
javnaðarumboðini á tingi
sum grenj og afturhaldandi,
tí tað yvirlivir ein javnaðar-
flokkur ikki.
Javnaðarhugsjónin
skoðar altíð frameftir
Javnaðarhugsjónin er í síni
natúr skoðandi frameftir.
Sjálvsagt skal ansast eftir,
at oyðileggjandi kreftirnar
sleppa ikki at bróta niður,
men besta vápnið er fram-
vegis at vísa á gongdar leið-
ir, ótroyttiliga at vísa á upp-
skot, sum gera umstøðurnar
betri hjá vanliga fólkinum.
Pressan setur
dagsskránna
Sum Kato á sinni fari eg at
taka uppaftur og uppaftur.
Eg: Tað nyttar einki at
hava tey bestu argumentini
og tær bestu loysnirnar, um
vit ikki samstundis eru nóg
dugnalig at bera boðskapin
út. Tann størsta uppgáva
okkara sum flokki er nú at
gera okkum áhugaverdar
hjá pressuni, tí hon setur í
øllum førum dagsskránna.
Tað er hon, sum avger, hvat
er áhugavert, og hvat skal
viðgerast.
Okkara
generatión
í
flokkinum hevur eina ómet-
aliga ábyrgd.
Hans Jørgensen
issamgonguna og kommun-
ubólkin hjá Eilif um nýggj-
an kommunubygnað, so er
sjálvsagt at tiga og sam-
tykkja. Men flokkurin er ó-
samdur. Flokkurin hevur sítt
egna uppskot, men duga vit
at kunngera boðskap okkara
so væl, at hann fær innivist
í huganum á fólki? Eg haldi
ikki. Duga vit ikki at gera
málini áhugaverd hjá press-
uni, so mugu vit leggja
meiri orku í at læra okkum
at gera fjølmiðlarnar varar
við okkum. Tøgnin er drep-
andi.
Vandi á ferð
Eg eri stórliga bangin fyri,
at tey, eftir mínum tykki,
vánaligu, ja, skaðiligu upp-
skotini hjá hinum bæði um
støðuna í ríkinum og støð-
una hjá teim føroysku
kommununum eru við at fáa
so fast tak í huganum á velj-
arunum, at tungt verður at
broyta hugsan, tá tann av-
gerandi løtan kemur um ikki
so langa tíð.
Okkara politikkur
á dagsskránna nú
Okkara politikkur má koma
á dagsskránna nú. Vit mugu
fara út sum ein rødd at tala
okkara sak ikki minst um
kommunubygnaðin.
Ongin serstakan áhuga
fyri kommunumálum?
Viðhvørt hugsi eg við mær
sjálvum, at tað var illa, at
vit ikki fingu ein einasta
politikkara valdan á ting,
sum hevur serstakan áhuga
fyri kommunumálum. Eitt
er so púra vist, at eydnast
tað framvegis okkara mót-
støðufólkum og pressuni at
skíra javnaðarfólk at vera í
Mangt bendir á, at vit í
Javnaðarflokkinum eru ov
lin ella dovin, tá tað snýr
seg um at standa saman um
mong av teimum góðu
málunum.
Nýggj kommunuskipan
Í Javnaðarflokkinum hava
vit leingi sæð, at neyðugt
var at gera ein nýggjan
kommunubygnað í hesum
landi. Flokkurin valdi nøkur
fólk at arbeiða við hesum.
Álit kom frá bólkinum,
og tað fekk góða undirtøku
og viðgerð millum floks-
limirnar. Uppskotið varð
einmælt samtykt á lands-
stevnu floksins í Trongis-
vági 1997. Á landsstevnuni
í læraraskúlahøllini árið eft-
ir varð samtyktin aftur við-
gjørd, og har løgdu flestir
luttakarar dent á, at neyðugt
varð at leggja ætlanina so
tíðliga fram, at hon fekk ta
neyðugu viðgerðina manna
millum, so hon kundi bún-
ast. Men enn røkist einki
fyri nakrari almennari um-
røðu ella viðgerð av hesum
máli.
Fjølmiðlarnir viðgera
málini men ikki okkara
Dag og dagliga hoyra vit
um týdningarmikil mál í
fjølmiðlunum, men umtalan
er grundað á dagsskránna
hjá samgonguni, og ætlan
Javnaðarfloksins sýnist ikki
at vera til. Millum fólk sýn-
ist, sum ætlanin hjá lands-
stýrissamgonguni, og upp-
skotið hjá Eilif Samuelsen
er einasti og óvikandi háttur
at skipa kommunurnar í
framtíðini.
Eru vit samd?
Eru vit samd við landsstýr-
Missir Javnaðarflokkurin
mál síni á gólvið?
Leygarkvøldið kl. 20.00
bjóða dansifeløgini í Sand-
oynni til hugnaligt dansi-
tiltak í húsinum hjá ung-
mannafelagnum í Skála-
vík. Stigtakararnir — Stíg-
um Fast, Leikum Fagurt og
Dansigaman — síggja
fram til eitt væleydnað
kvøld. Tiltakið er vorðið
eitt afturvendandi must hjá
dansiáhugaðum sandoy-
ingum, ið fyri 5. ferð í eins
mong ár leita sær til Skál-
avíkar. Serliga stuttligt er
at síggja, at tilber at hava
allar aldursbólkar samlaðar
á sama stað við so framúr
góðum úrsliti.Tann sokall-
aða generatiónskluftin er
eingin forðing, tá ið hetta
tiltak er í luftini.
Byrjað verður við einum
borðhaldi, og so verður far-
ið upp á gólv. Eftir før-
oyska dansin verður skift
millum gamlamanna dans
og føroyskan. Húsið í
Skálavík er so avbera væl
egnað til tílíkt tiltak, tí ser-
stakt høli er til føroyskan
dans. Samstundis ber væl
til at hava annan dans í
stóra salinum. Ikki hoyrist
ímillum, so einki er í vegin
fyri, at øll áhugaði kunnu
velja og vraka sum teimum
hugar. Borðreitt verður við
kaffi/te og køkum alla nátt-
ina, so tey tystandi og
svongu kunnu fáa sær
styrk.
Bussar koyra úr øllum
bygdum til Skálavíkar.
Dansað verður til kl. 03.00,
tá ið bussarnir standa klárir
at koyra tey troyttu dansi-
fólkini upp á pláss aftur.
Atgonumerki fáast í ki-
oskunum í Sandoynni, og
kostnaðurin fyri kvøldið er
100 kr.
Dansað 13. kvøld í Skálavík
Sosialurin - 311820
JANUAR TILBOÐ
Quiltfrakki v/hettu
Reyður, hvítur, svartur
S-M-L
Fyrr 898.-
599.-
599.-
NÚ
NÚ
Quiltfrakki v/hettu
Reyður, hvítur, svartur
S-M-L
Fyrr 798.-
499.-
499.-
NÚ
NÚ
Quiltvestur v/hettu
Reyður, svartur
S-M-L
Fyrr 488.-
299.-
299.-
NÚ
NÚ
29
29
Í Tróndargøtu
tel. 318200